Chào các em, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và giải một bài tập hóa học lớp 9 về tính chất của khí sulfur dioxide (SO2). Bài tập này giúp chúng ta củng cố kiến thức về các phản ứng hóa học mà SO2 có thể tham gia.

Câu hỏi của chúng ta là: Khí SO2 phản ứng được với tất cả các chất trong dãy nào sau đây?

A. CaO, dd HCl, Ca(OH)2.
B. NaOH, CaO, H2O.
C. Ca(OH)2, H2O, CuO.
D. Dd H2SO4, H¬2O, CaO.

Để giải bài tập này, chúng ta cần xem xét tính chất hóa học của SO2. SO2 là một oxit axit, nên nó có thể phản ứng với:

1. Oxide bazơ: Tạo thành muối.
2. Bazơ: Tạo thành muối và nước.
3. Nước: Tạo thành axit tương ứng (trong trường hợp này là axit sulfurơ).
4. Chất có tính oxi hóa: SO2 có tính khử, nên nó có thể bị oxi hóa bởi các chất oxi hóa mạnh.

Bây giờ, chúng ta sẽ đi phân tích từng đáp án:

Đáp án A: CaO, dd HCl, Ca(OH)2.

* CaO (Calcium oxide): SO2 là oxit axit, CaO là oxit bazơ. Chúng sẽ phản ứng với nhau theo phương trình:
SO2 + CaO -> CaSO3 (Calcium sulfite)
Vậy, SO2 phản ứng với CaO.

* dd HCl (Axit hydrochloric): SO2 không phản ứng trực tiếp với HCl vì HCl là một axit mạnh, còn SO2 chỉ là một oxit axit yếu hơn. Thông thường, SO2 không phản ứng với axit.

* Ca(OH)2 (Calcium hydroxide): SO2 là oxit axit, Ca(OH)2 là bazơ. Chúng sẽ phản ứng với nhau theo phương trình:
SO2 + Ca(OH)2 -> CaSO3 + H2O
Vậy, SO2 phản ứng với Ca(OH)2.

Vì SO2 không phản ứng với HCl, nên đáp án A không phải là đáp án đúng.

Đáp án B: NaOH, CaO, H2O.

* NaOH (Sodium hydroxide): SO2 là oxit axit, NaOH là bazơ. Chúng sẽ phản ứng với nhau theo phương trình:
SO2 + 2NaOH -> Na2SO3 + H2O
Hoặc có thể tạo ra muối axit nếu tỉ lệ mol thay đổi:
SO2 + NaOH -> NaHSO3
Vậy, SO2 phản ứng với NaOH.

* CaO (Calcium oxide): Như đã phân tích ở đáp án A, SO2 phản ứng với CaO tạo thành CaSO3.

* H2O (Nước): SO2 tan trong nước tạo thành axit sulfurơ:
SO2 + H2O <=> H2SO3
Đây là một phản ứng thuận nghịch. Vậy, SO2 phản ứng với nước.

Cả ba chất trong dãy này đều phản ứng được với SO2. Do đó, đáp án B có khả năng là đáp án đúng.

Đáp án C: Ca(OH)2, H2O, CuO.

* Ca(OH)2 (Calcium hydroxide): Như đã phân tích ở đáp án A, SO2 phản ứng với Ca(OH)2 tạo thành CaSO3 và nước.

* H2O (Nước): Như đã phân tích ở đáp án B, SO2 phản ứng với nước tạo thành H2SO3.

* CuO (Copper(II) oxide): SO2 là oxit axit, CuO là oxit bazơ. Chúng sẽ phản ứng với nhau ở nhiệt độ cao (thường là cần đun nóng) tạo thành muối và nước:
SO2 + CuO -> CuSO3 (Copper(II) sulfite)
Tuy nhiên, phản ứng này không xảy ra dễ dàng như SO2 tác dụng với CaO hay NaOH. Quan trọng hơn, theo chương trình Hóa học lớp 9, SO2 tác dụng với oxit bazơ kim loại đứng trước Mg trong dãy hoạt động hóa học. CuO không nằm trong nhóm này một cách trực tiếp để phản ứng đơn giản như CaO. Nhưng nếu xét về bản chất oxit axit tác dụng với oxit bazơ, thì phản ứng này có thể xảy ra.
Tuy nhiên, chúng ta hãy xem xét kỹ các đáp án khác để có sự so sánh tốt nhất. Trong một số trường hợp, phản ứng của SO2 với CuO không được nhấn mạnh hoặc coi là phản ứng chính như các trường hợp khác.

Để chắc chắn hơn, chúng ta xem xét lại các phản ứng kinh điển của SO2.
SO2 phản ứng với:
– Bazơ mạnh: NaOH, KOH
– Bazơ yếu: Ca(OH)2
– Oxit bazơ: CaO, Na2O
– Nước: tạo H2SO3
– Chất oxi hóa: KMnO4, Br2, H2S (tính khử)

Về đáp án C, phản ứng với CuO có thể xảy ra theo phương trình:
SO2 + CuO → CuSO3
Mặc dù có thể xảy ra, nhưng hãy so sánh với đáp án B để chắc chắn hơn.

Đáp án D: Dd H2SO4, H¬2O, CaO.

* Dd H2SO4 (Axit sulfuric): SO2 là một oxit axit. Axit sulfuric (H2SO4) cũng là một axit. SO2 không phản ứng với axit mạnh như H2SO4.

* H¬2O (Nước): SO2 phản ứng với nước tạo thành H2SO3.

* CaO (Calcium oxide): SO2 phản ứng với CaO tạo thành CaSO3.

Vì SO2 không phản ứng với H2SO4, nên đáp án D không phải là đáp án đúng.

Kết luận:

Sau khi phân tích từng đáp án, chúng ta thấy rằng chỉ có đáp án B bao gồm các chất mà SO2 đều phản ứng được theo các tính chất hóa học cơ bản của một oxit axit:

* Phản ứng với bazơ (NaOH).
* Phản ứng với oxit bazơ (CaO).
* Phản ứng với nước (H2O).

Do đó, đáp án đúng là B.

Các em về nhà nhớ xem lại các phản ứng của SO2 với bazơ, oxit bazơ và nước để nắm vững bài học nhé.