KIẾN VÀ CHIM BỒ CÂU
“Một con Kiến không may bị rơi xuống nước. Nó vùng vẫy và la…
“Một con Kiến không may bị rơi xuống nước. Nó vùng vẫy và la lên:
– Cứu tôi với, cứu tôi với!
Nghe tiếng kêu cứu của Kiến, Bồ Câu nhanh trí nhặt một chiếc lá thả xuống nước. Kiến bám vào chiếc lá và leo lên được bờ.
Một hôm, Kiến thấy người thợ săn đang ngắm bắn Bồ Câu. Ngay lập tức, nó bò đến, cắn vào chân anh ta. Người thợ săn giật mình. Bồ Câu thấy động liền bay đi.
Bồ Câu tìm đến chỗ Kiến, cảm động nói:
-Cảm ơn cậu đã cứu tớ.
Kiến đáp:
-Cậu cũng giúp tớ thoát chết mà.
Cả hai đều rất vui vì đã giúp nhau.”
(Theo Truyện ngụ ngôn Aesop)
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì? Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 2. Vì sao chim Bồ Câu lại cảm ơn Kiến?
Câu 3. Câu chuyện “Kiến và chim bồ câu” đã sử dụng biện pháp tu từ nào là chính? Chỉ ra dấu hiệu nhận biết.
Câu 4. Qua văn bản trên, em rút ra được bài học gì trong cuộc sống?
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì? Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy?
Để xác định phương thức biểu đạt chính, chúng ta cần xem xét xem văn bản chủ yếu dùng để làm gì. Các em hãy đọc kỹ lại đoạn trích:
“Một con Kiến không may bị rơi xuống nước. Nó vùng vẫy và la lên:
– Cứu tôi với, cứu tôi với!
Nghe tiếng kêu cứu của Kiến, Bồ Câu nhanh trí nhặt một chiếc lá thả xuống nước. Kiến bám vào chiếc lá và leo lên được bờ.
Một hôm, Kiến thấy người thợ săn đang ngắm bắn Bồ Câu. Ngay lập tức, nó bò đến, cắn vào chân anh ta. Người thợ săn giật mình. Bồ Câu thấy động liền bay đi.
Bồ Câu tìm đến chỗ Kiến, cảm động nói:
-Cảm ơn cậu đã cứu tớ.
Kiến đáp:
-Cậu cũng giúp tớ thoát chết mà.
Cả hai đều rất vui vì đã giúp nhau.”
Các em thấy đấy, câu chuyện kể lại một chuỗi các sự việc xảy ra, miêu tả hành động của các nhân vật (Kiến, Bồ Câu, người thợ săn), có lời thoại giữa các nhân vật. Điều này cho thấy văn bản chủ yếu là kể lại một câu chuyện.
Vì vậy, phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là tự sự.
Tiếp theo, chúng ta xác định ngôi kể. Các em hãy chú ý đến các từ xưng hô và cách kể. Văn bản sử dụng các đại từ nhân xưng như “nó”, “tớ”, “cậu”. Những đại từ này cho thấy người kể chuyện không trực tiếp tham gia vào câu chuyện mà đứng bên ngoài để thuật lại sự việc. Cách kể này quen thuộc với chúng ta trong các câu chuyện cổ tích, truyện ngụ ngôn.
Do đó, văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
Câu 2. Vì sao chim Bồ Câu lại cảm ơn Kiến?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem lại diễn biến câu chuyện và lời thoại của nhân vật Bồ Câu.
Các em hãy đọc kỹ đoạn này:
“Một hôm, Kiến thấy người thợ săn đang ngắm bắn Bồ Câu. Ngay lập tức, nó bò đến, cắn vào chân anh ta. Người thợ săn giật mình. Bồ Câu thấy động liền bay đi.
Bồ Câu tìm đến chỗ Kiến, cảm động nói:
-Cảm ơn cậu đã cứu tớ.”
Rõ ràng, Kiến đã có một hành động rất kịp thời và dũng cảm: cắn vào chân người thợ săn. Hành động này đã làm người thợ săn giật mình, khiến Bồ Câu có cơ hội thoát thân và bay đi. Chính vì vậy, Bồ Câu cảm động và nói lời cảm ơn Kiến.
Vậy, chim Bồ Câu cảm ơn Kiến vì Kiến đã cứu mạng Bồ Câu khỏi nguy hiểm khi người thợ săn đang định bắn.
Câu 3. Câu chuyện “Kiến và chim bồ câu” đã sử dụng biện pháp tu từ nào là chính? Chỉ ra dấu hiệu nhận biết.
Chúng ta đã biết đây là một câu chuyện ngụ ngôn. Trong truyện ngụ ngôn, người ta thường nhân hóa các loài vật để nói lên bài học về con người. Các em hãy quan sát các nhân vật Kiến và Bồ Câu trong truyện. Chúng có biết nói, biết suy nghĩ và có những hành động giống như con người.
Ví dụ, Kiến la lên “Cứu tôi với, cứu tôi với!”, Bồ Câu “nhanh trí nhặt một chiếc lá thả xuống nước”, Bồ Câu “cảm động nói”, Kiến “đáp”. Đây là những biểu hiện của con người.
Biện pháp tu từ được sử dụng ở đây là nhân hóa.
Dấu hiệu nhận biết biện pháp nhân hóa là:
* Gán cho sự vật, con vật, đồ vật những đặc điểm, suy nghĩ, tình cảm và hành động của con người. Trong văn bản, Kiến và Bồ Câu có lời nói, suy nghĩ, hành động như con người (lao động, cứu giúp, cảm ơn, đáp lời).
Câu 4. Qua văn bản trên, em rút ra được bài học gì trong cuộc sống?
Đây là câu hỏi mở, khuyến khích các em suy nghĩ và liên hệ với thực tế cuộc sống. Tuy nhiên, chúng ta vẫn dựa vào nội dung câu chuyện để rút ra bài học.
Các em thấy hai tình huống trong câu chuyện:
1. Kiến gặp nạn, Bồ Câu đã giúp đỡ.
2. Bồ Câu gặp nạn, Kiến đã giúp đỡ.
Cả hai lần, việc giúp đỡ lẫn nhau đã mang lại kết quả tốt đẹp. Kiến được cứu sống, Bồ Câu cũng thoát nạn. Cuối truyện, cả hai đều vui vẻ vì đã giúp nhau.
Qua đó, chúng ta thấy được ý nghĩa của sự tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Khi gặp khó khăn, chúng ta cần có sự giúp đỡ từ người khác. Và khi có khả năng, chúng ta cũng nên sẵn sàng giúp đỡ những người xung quanh. Tình bạn, tình đoàn kết được xây dựng trên nền tảng của sự sẻ chia và giúp đỡ.
Bài học mà chúng ta có thể rút ra là:
* Sống là phải biết yêu thương, đùm bọc, tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau lúc khó khăn hoạn nạn.
* Một lần giúp người, cũng có thể nhận lại sự giúp đỡ khi mình gặp khó khăn.
* Lòng biết ơn và sự đền đáp xứng đáng.
Các em có thể diễn đạt bài học này bằng lời lẽ của mình, miễn là nó thể hiện được ý nghĩa cốt lõi của câu chuyện.
Cô giáo hy vọng với những hướng dẫn chi tiết này, các em đã hiểu bài và có thể tự tin trả lời các câu hỏi tương tự. Hãy luôn ghi nhớ những bài học ý nghĩa từ những câu chuyện hay nhé!
\(#TrumLumXu\)
\(1\)
\(⇒\) PTBĐ chính : Tự sự
\(⇒\) Ngôi \(3\) : Người kể giấu mặt kể lại câu chuyện .
\(2\)
\(⇒\) Chim bồ câu cảm ơn Kiến vì Kiến đã cứu chim Bồ Câu thoát khỏi tầm ngắm của bác thợ săn , nếu không có Kiến thì có lẽ chim Bồ Câu sẽ chết .
\(+\) Dẫn chứng :
Một hôm, Kiến thấy người thợ săn đang ngắm bắn Bồ Câu. Ngay lập tức, nó bò đến, cắn vào chân anh ta. Người thợ săn giật mình. Bồ Câu thấy động liền bay đi. Bồ Câu tìm đến chỗ Kiến, cảm động nói:
-Cảm ơn cậu đã cứu tớ.
Kiến đáp:
-Cậu cũng giúp tớ thoát chết mà.
\(3\)
\(⇒\) BPTT chính : Nhân hóa
\(+\) Dấu hiệu : Kiến và chim Bồ Câu là hai nhân vật được nhân hóa đều có cảm xúc , suy nghĩ , lời nói , hành động giống hệt như con người .
——
\(→\) T\(/\)d :
\(+\) Tăng sức gợi hình , gợi cảm cho sự diễn đạt .
\(+\) Biện pháp nhân hóa giúp cho hai nhân vật Kiến và chim Bồ câu như trở nên có hồn , đều có cảm xúc , suy nghĩ , hành động và lời nói đều giống như con người . Từ đó , khiến cho hai con vật lại càng trở nên thân thiết , gần gũi với con người hơn .
\(+\) Đồng thời biện pháp nhân hóa cũng đã thể hiện , nhấn mạnh lên được tình bạn giữa Kiến và chim Bồ Câu khi hai nhân vật đều biết giúp đỡ nhau , không làm ngơ trước khó khăn của người khác . Ngoài ra , cũng thể hiện được thông điệp về việc biết giúp đỡ người khác trong cuộc sống mà tác giả muốn gửi gắm tới độc giả .
\(4\)
\(⇒\) Qua văn bản trên , em rút ra được bài học trong cuộc sống rằng mỗi chúng ta trong cuộc đời đều sẽ gặp những khó khăn và thử thách khác nhau và người khác cũng vậy . Bởi thế mà chúng ta nên biết yêu thương , quan tâm , giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn , không làm ngơ trước hoàn cảnh ấy . Trong cuộc sống này , chúng ta vẫn cần phải nhờ tới sự trợ giúp của người khác khi ta gặp khó khăn . Nên khi chúng ta biết giúp đỡ người khác cũng là đang giúp đỡ , đem lại may mắn cho chính mình .
\(#CheliKa\)
\(1.\) Phương thức biểu đạt chính của văn bản là :
\(@\) Tự sự \(-\) Kể chuyện.
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
\(@\) Người kể chuyện giấu mình, là người ngoài cuộc, không tham gia vào câu chuyện và gián tiếp tường thuật lại diễn biến các sự việc bằng cách gọi tên các nhân vật, không xưng “tôi” hay “chúng tôi” …
\(2.\) Bồ Câu cảm ơn Kiến vì Kiến đã cắn vào chân người thợ săn khiến anh ta giật mình. Từ đó, giúp Bồ Câu thấy động mà kịp thời bay đi và thoát khỏi nguy hiểm.
\(@\) Dẫn chứng :
” Một hôm, Kiến thấy người thợ săn đang ngắm bắn Bồ Câu. Ngay lập tức, nó bò đến, cắn vào chân anh ta. Người thợ săn giật mình. Bồ Câu thấy động liền bay đi. Bồ Câu tìm đến chỗ Kiến, cảm động nói :
\(-\) Cảm ơn cậu đã cứu tớ. “
\(3.\) Biện pháp tu từ chính được sử dụng trong câu chuyện “Kiến và chim Bồ Câu” là :
\(@\) Nhân hóa.
Dấu hiệu nhận biết :
\(@\) Kiến và Bồ Câu được miêu tả với nhiều phương diện của con người : Hành động, lời nói, suy nghĩ, …
\(⇒\) Tác dụng :
\(+\) Góp phần làm tăng sắc thái biểu cảm, tăng tính diễn đạt, tăng sức gợi hình và gợi cảm cho lời văn. Từ đó, giúp cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn và có ấn tượng mạnh mẽ hơn tới với độc giả.
\(+\) Thổi hồn cho đối tượng được đề cập, nói nhắc tới. Qua đó, giúp cho Kiến và Bồ Câu trở nên sống động hơn, có hồn hơn, gần gũi hơn.
\(+\) Thấy được những đức tính và phẩm hạnh cao đẹp ở cả hai nhân vật Kiến và Bồ Câu. Qua đó, truyền tải và gửi gắm tới bạn đọc bài học sống và bức thông điệp ý nghĩa về tấm lòng tương thân tương ái, về tấm lòng biết ơn và trả ơn.
\(+\) Thấy được trí tưởng tượng phong phú cùng nghệ thuật sử dụng ngôn từ tinh tế của tác giả.
\(4.\) Qua văn bản trên, em đã rút được cho mình nhiều bài học sống vô giá :
\(@\) Sống cần phải biết yêu thương, đùm bọc, tương trợ lẫn nhau. Sống có trách nhiệm, biết ghi nhớ công ơn và trân trọng những điều tử tế, những sự giúp đỡ.
\(@\) Khi ta biết giúp đỡ người khác, ta có thể nhận lại được sự hỗ trợ từ họ khi cần.