Chào các em học sinh lớp 8 yêu quý! Hôm nay, cô sẽ cùng các em ôn tập và làm quen với một dạng bài tập rất quan trọng trong chương trình Hóa học lớp 8, đó là cân bằng phương trình hóa học. Chúng ta sẽ cùng nhau giải bài tập sau đây nhé:

Na + H2O ——> NaOH + H2

Để lập được phương trình hóa học, tức là cân bằng phương trình hóa học, chúng ta cần tuân theo Nguyên tắc bảo toàn nguyên tố. Nguyên tắc này nói rằng: “Trong một phản ứng hóa học, số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế của phương trình phải bằng nhau.”

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào các bước chi tiết để cân bằng phương trình này:

Bước 1: Viết phương trình hóa học dưới dạng chưa cân bằng.

Phương trình ban đầu chúng ta đã có là:

Na + H2O ——> NaOH + H2

Bước 2: Đếm số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế.

Chúng ta sẽ lập một bảng để dễ theo dõi:

Vế trái (trước mũi tên):
– Nguyên tử Natri (Na): 1
– Nguyên tử Oxi (O): 1
– Nguyên tử Hiđro (H): 2

Vế phải (sau mũi tên):
– Nguyên tử Natri (Na): 1
– Nguyên tử Oxi (O): 1
– Nguyên tử Hiđro (H): 1 (trong NaOH) + 2 (trong H2) = 3

Bước 3: Cân bằng số nguyên tử của từng nguyên tố.

Chúng ta sẽ điền hệ số thích hợp vào trước các công thức hóa học để số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế bằng nhau.

Quan sát bảng đếm, ta thấy nguyên tố Hiđro (H) đang chưa bằng nhau (2 ở vế trái và 3 ở vế phải).

Để cân bằng Hiđro, ta thấy ở vế phải có H2, còn ở vế trái có H2O. Số nguyên tử H ở vế phải là 3. Số nguyên tử H ở vế trái là 2. Bội chung nhỏ nhất của 2 và 3 là 6.
Tuy nhiên, chúng ta có thể xử lý từng bước cho dễ hơn.

Hãy nhìn vào H ở vế phải. Chúng ta có 1 H trong NaOH và 2 H trong H2, tổng cộng là 3 H.
Ở vế trái, chúng ta có 2 H trong H2O.

Để có số H chẵn ở vế phải (từ H2), ta thử đặt hệ số 2 trước H2.
Na + H2O ——> NaOH + 2H2

Bây giờ, đếm lại số nguyên tử H ở vế phải: 1 (trong NaOH) + 2*2 (trong H2) = 5 H.
Số nguyên tử H ở vế trái vẫn là 2. Vẫn chưa cân bằng.

Thay vì cố gắng cân bằng H trước, chúng ta hãy nhìn xem có nguyên tố nào dễ cân bằng hơn không.

Trong phương trình: Na + H2O ——> NaOH + H2

Nguyên tố Natri (Na) ở vế trái là 1, ở vế phải là 1. Đã cân bằng.
Nguyên tố Oxi (O) ở vế trái là 1, ở vế phải là 1. Đã cân bằng.

Chỉ còn nguyên tố Hiđro (H) chưa cân bằng.

Vế trái có 2 nguyên tử H (trong H2O).
Vế phải có 1 nguyên tử H (trong NaOH) + 2 nguyên tử H (trong H2) = 3 nguyên tử H.

Chúng ta thấy, ở vế phải, H có trong cả NaOH và H2.
Để cân bằng, chúng ta cần tìm cách điều chỉnh hệ số sao cho số H ở hai vế bằng nhau.

Hãy thử đặt hệ số 2 trước NaOH ở vế phải để có nhiều nguyên tử H hơn:
Na + H2O ——> 2NaOH + H2

Bây giờ, đếm lại số nguyên tử:
Vế trái:
– Na: 1
– O: 1
– H: 2

Vế phải:
– Na: 2 (vì có 2NaOH)
– O: 2 (vì có 2NaOH)
– H: 2*1 (trong NaOH) + 2 (trong H2) = 4

Lúc này, Natri (Na) và Oxi (O) ở vế phải đã bị thay đổi do thêm hệ số 2 vào NaOH.

Bây giờ, chúng ta cân bằng lại từng nguyên tố dựa trên số lượng mới này:

* Cân bằng Natri (Na): Vế trái có 1 Na, vế phải có 2 Na. Ta đặt hệ số 2 trước Na ở vế trái.
2Na + H2O ——> 2NaOH + H2

* Kiểm tra lại các nguyên tố sau khi cân bằng Na:
Vế trái:
– Na: 2
– O: 1
– H: 2

Vế phải:
– Na: 2
– O: 2
– H: 2*1 + 2 = 4

Bây giờ, Na đã cân bằng, nhưng O và H chưa cân bằng.

* Cân bằng Oxi (O): Vế trái có 1 O, vế phải có 2 O. Ta đặt hệ số 2 trước H2O ở vế trái.
2Na + 2H2O ——> 2NaOH + H2

* Kiểm tra lại các nguyên tố sau khi cân bằng O:
Vế trái:
– Na: 2
– O: 2 (vì có 2H2O)
– H: 2*2 (trong H2O) = 4

Vế phải:
– Na: 2
– O: 2
– H: 2*1 (trong NaOH) + 2 (trong H2) = 4

Bước 4: Kiểm tra lại phương trình đã cân bằng.

Bây giờ, chúng ta đếm lại số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế của phương trình:
2Na + 2H2O ——> 2NaOH + H2

Vế trái:
– Nguyên tử Natri (Na): 2
– Nguyên tử Oxi (O): 2 * 1 = 2
– Nguyên tử Hiđro (H): 2 * 2 = 4

Vế phải:
– Nguyên tử Natri (Na): 2 * 1 = 2
– Nguyên tử Oxi (O): 2 * 1 = 2
– Nguyên tử Hiđro (H): (2 * 1) + 2 = 2 + 2 = 4

Như vậy, số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế đã bằng nhau. Phương trình hóa học đã được cân bằng.

Phương trình hóa học đã cân bằng là:

2Na + 2H2O ——> 2NaOH + H2

Các em nhớ nhé, khi cân bằng phương trình, chúng ta cần kiên nhẫn, đếm thật cẩn thận và kiểm tra lại nhiều lần để đảm bảo sự chính xác. Chúc các em học tốt môn Hóa học!