Chào các em học sinh thân mến! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong tiết học Ngữ Văn hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một yếu tố cực kỳ quan trọng trong bài văn nghị luận, đó chính là luận điểm.

Các em ạ, bài văn nghị luận cũng giống như một ngôi nhà vậy. Để ngôi nhà vững chãi, có kiến trúc đẹp, thì cần có nền móng chắc chắn, có những bức tường kiên cố và đặc biệt là phải có khung xương sườn để định hình. Trong bài văn nghị luận, luận điểm chính là cái khung xương sườn ấy, nó quyết định toàn bộ cấu trúc và sức thuyết phục của bài viết.

Chúng ta sẽ đi vào từng phần chi tiết nhé.

1. Luận điểm là gì?

Các em mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7, trang 45, mục 1. Luận điểm là gì?

Luận điểm là ý kiến của người viết, là tinh thần cốt lõi mà người viết muốn trình bày, muốn khẳng định, muốn thuyết phục người đọc, người nghe.

Để dễ hình dung hơn, cô lấy ví dụ. Khi các em muốn nói với bố mẹ rằng “Em nên được phép đi chơi với bạn”, thì ý kiến “Em nên được phép đi chơi với bạn” chính là luận điểm của em. Nhưng để bố mẹ đồng ý, chúng ta cần phải đưa ra những lý do, những dẫn chứng để bảo vệ cho ý kiến đó.

2. Vai trò của luận điểm trong bài văn nghị luận

Trong bài văn nghị luận, luận điểm có vai trò vô cùng quan trọng. Nó giống như:

* Đầu tàu: Nó kéo theo toàn bộ các ý, các dẫn chứng khác trong bài. Mọi lý lẽ, mọi ví dụ đều phải xoay quanh và phục vụ luận điểm.
* Kim chỉ nam: Nó định hướng cho toàn bộ bài viết, giúp người viết không bị lạc đề, giữ cho bài viết có tính thống nhất.
* Cột mốc: Nó là điểm tựa để người đọc đánh giá xem bài viết có thuyết phục hay không.

Nếu một bài văn nghị luận không có luận điểm rõ ràng, thì bài văn đó sẽ trở nên rời rạc, lan man, khó hiểu và không có sức thuyết phục.

3. Xây dựng luận điểm trong bài “Lợi ích của việc đọc sách”

Bây giờ, chúng ta sẽ áp dụng kiến thức vừa học để xây dựng luận điểm cho bài văn nghị luận về chủ đề “Lợi ích của việc đọc sách”. Các em nhìn vào sách giáo khoa trang 46, mục 2.

Để xây dựng luận điểm, chúng ta cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Xác định yêu cầu của đề bài.

Đề bài yêu cầu chúng ta trình bày về “Lợi ích của việc đọc sách”. Nghĩa là chúng ta cần chỉ ra những điều tốt đẹp, những tác dụng tích cực mà việc đọc sách mang lại.

Bước 2: Tìm ý cho đề bài.

Khi đọc sách, chúng ta được gì?

* Chúng ta có thêm kiến thức về nhiều lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống.
* Chúng ta được mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, về con người, về lịch sử, văn hóa.
* Chúng ta trau dồi vốn từ ngữ, nâng cao khả năng diễn đạt, ngôn ngữ trở nên phong phú hơn.
* Chúng ta rèn luyện khả năng tư duy, suy luận, phân tích, tổng hợp.
* Chúng ta được thư giãn, giải trí, tìm thấy niềm vui, sự đồng cảm qua những câu chuyện.
* Đọc sách giúp chúng ta hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn, trở thành người tốt hơn.

Bước 3: Chọn ý chính và rút ra luận điểm.

Từ những ý đã tìm được, chúng ta cần chọn ra những ý quan trọng nhất, bao quát nhất để hình thành luận điểm. Luận điểm cần phải ngắn gọn, rõ ràng, mang tính khẳng định.

Chúng ta có thể chọn một hoặc nhiều luận điểm tùy theo yêu cầu của bài viết. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài học này, cô sẽ gợi ý một số luận điểm tiêu biểu:

* Luận điểm 1: Đọc sách giúp chúng ta tích lũy kiến thức, mở rộng hiểu biết.
* Đây là một trong những lợi ích trực tiếp và rõ ràng nhất của việc đọc sách. Sách là kho tàng tri thức của nhân loại.
* Luận điểm 2: Đọc sách giúp trau dồi ngôn ngữ, rèn luyện tư duy.
* Qua sách, chúng ta học được cách dùng từ, đặt câu, diễn đạt ý tưởng một cách mạch lạc, sinh động. Đồng thời, quá trình tiếp nhận thông tin từ sách cũng giúp rèn luyện khả năng phân tích, tổng hợp của trí óc.
* Luận điểm 3: Đọc sách nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách.
* Những câu chuyện, những bài học trong sách giúp chúng ta hiểu hơn về cuộc sống, về con người, biết yêu thương, biết chia sẻ và hoàn thiện bản thân mình.

Các em có thể chọn một trong ba luận điểm này hoặc kết hợp chúng lại để tạo thành một luận điểm bao quát hơn, ví dụ:

* Luận điểm bao quát: Đọc sách mang lại vô vàn lợi ích thiết thực, giúp con người hoàn thiện cả kiến thức, kỹ năng và tâm hồn.

Sau khi có luận điểm, chúng ta sẽ lần lượt tìm các ý nhỏ, các dẫn chứng (ví dụ, câu chuyện, số liệu,…) để làm sáng tỏ cho luận điểm đó.

Ví dụ, nếu chúng ta chọn luận điểm “Đọc sách giúp chúng ta tích lũy kiến thức, mở rộng hiểu biết”, thì các ý nhỏ có thể là:

* Sách giáo khoa cung cấp kiến thức nền tảng cho việc học tập.
* Sách tham khảo giúp ta đào sâu, mở rộng kiến thức đã học.
* Sách văn học, lịch sử, khoa học giúp ta hiểu thêm về thế giới, về con người.

Các em thấy không, luận điểm chính là cái sườn quan trọng để chúng ta xây dựng nên một bài văn nghị luận chặt chẽ, logic và đầy sức thuyết phục.

Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em đã hiểu rõ hơn về luận điểm và biết cách xây dựng luận điểm cho bài văn của mình. Hãy thường xuyên luyện tập để nâng cao kỹ năng viết nhé.

Tiết học của chúng ta đến đây là kết thúc. Cô chào các em!