lượt lời trong hội thoại là j
khi tham gia hội thoại cần chú ý điều j cho vd
khi tham gia hội thoại cần chú ý điều j cho vd
Bước 1: Khái niệm “lượt lời” trong hội thoại là gì?
Trước hết, các em hãy quan sát các đoạn hội thoại trong sách giáo khoa. Các em có nhận thấy điểm gì chung giữa chúng không? Đó là, trong một cuộc trò chuyện, không ai nói liên tục cả. Mỗi người nói một phần, rồi nhường lời cho người khác.
Cô xin đưa ra định nghĩa: Lượt lời trong hội thoại là một phần lời nói của người tham gia hội thoại được phát ra theo một trình tự, xen kẽ với lời nói của người khác.
Nói một cách đơn giản, khi hai người hoặc nhiều người trò chuyện với nhau, mỗi lần một người nói xong và nhường cho người khác nói, đó chính là một lượt lời.
Ví dụ:
Hội thoại:
An: Hôm nay trời đẹp quá!
Bình: Đúng vậy, mình đi công viên chơi đi.
Trong ví dụ này:
– “Hôm nay trời đẹp quá!” là lượt lời của An.
– “Đúng vậy, mình đi công viên chơi đi.” là lượt lời của Bình.
Mỗi lời nói, mỗi câu nói của một người trong cuộc trò chuyện được gọi là một lượt lời.
Bước 2: Khi tham gia hội thoại cần chú ý điều gì?
Để cuộc hội thoại diễn ra suôn sẻ, hiệu quả và thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau, khi tham gia hội thoại, chúng ta cần chú ý những điều sau:
1. Nói đúng lúc, đúng chỗ:
* Chờ đến lượt mình nói: Đây là nguyên tắc cơ bản nhất. Đừng ngắt lời người khác khi họ đang nói. Hãy kiên nhẫn lắng nghe và đợi đến lượt mình để bày tỏ ý kiến.
* Không nói chen, nói leo: Việc nói chen vào lời người khác thể hiện sự thiếu tôn trọng và có thể làm gián đoạn mạch suy nghĩ của họ.
2. Nói rõ ràng, mạch lạc:
* Phát âm chuẩn, ngữ điệu phù hợp: Lời nói cần dễ nghe, dễ hiểu.
* Diễn đạt ý kiến một cách có hệ thống: Trình bày suy nghĩ của mình một cách logic, có đầu có cuối để người nghe dễ dàng nắm bắt.
3. Nói đúng nội dung, chủ đề:
* Bám sát chủ đề đang trao đổi: Tránh lan man, lạc đề làm mất đi sự tập trung của người nghe.
* Trả lời đúng câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến phù hợp: Góp phần làm phong phú thêm nội dung cuộc trò chuyện.
4. Thể hiện thái độ tôn trọng:
* Lắng nghe chân thành: Khi người khác nói, hãy tập trung lắng nghe, thể hiện sự quan tâm bằng ánh mắt, cử chỉ.
* Sử dụng từ ngữ lịch sự, nhã nhặn: Tránh dùng những lời lẽ thô tục, thiếu văn hóa.
* Có thái độ cầu thị, tiếp thu ý kiến: Sẵn sàng lắng nghe và xem xét ý kiến của người khác, ngay cả khi mình không đồng ý.
Bước 3: Lấy ví dụ minh họa
Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau xem xét một vài ví dụ để hiểu rõ hơn về những điều cần chú ý khi tham gia hội thoại.
Ví dụ 1: Tình huống nên tránh
Hội thoại giữa hai bạn A và B về bài tập về nhà.
A: Tớ thấy bài tập này khó quá, tớ chưa làm được phần…
B: (Ngắt lời) Tớ làm xong hết rồi, dễ ẹc à! Cậu không biết làm thì hỏi người khác đi.
Phân tích: Trong ví dụ này, bạn B đã phạm lỗi nói chen, ngắt lời bạn A. Thay vì lắng nghe A trình bày khó khăn của mình, B đã ngắt lời và có thái độ thiếu tôn trọng. Điều này khiến cuộc hội thoại trở nên căng thẳng và A cảm thấy không được lắng nghe.
Ví dụ 2: Tình huống nên thực hiện
Hội thoại giữa cô giáo và học sinh về một bài văn.
Cô giáo: Em hãy cho cô biết, em hiểu thế nào về nhân vật “chàng trai” trong đoạn trích này?
Học sinh: Thưa cô, theo em, nhân vật “chàng trai” là một người rất… (Học sinh bắt đầu trình bày ý kiến của mình một cách rõ ràng, mạch lạc).
Phân tích: Trong ví dụ này, cô giáo đã đặt câu hỏi và chờ đợi học sinh trả lời. Học sinh lắng nghe câu hỏi, suy nghĩ và trình bày ý kiến của mình một cách có hệ thống, rõ ràng, thể hiện sự tôn trọng đối với người nghe và nội dung câu hỏi.
Ví dụ 3: Minh họa cho việc nói đúng lúc
Trong một cuộc họp lớp để bàn về kế hoạch tham quan.
Nam: Mình đề xuất đi bảo tàng.
Hùng: Tớ nghĩ đi sở thú sẽ vui hơn vì…
Lan: (Sau khi Hùng nói xong) Tớ thấy ý kiến của Hùng cũng hay, nhưng mình cân nhắc thêm một chút về chi phí nhé.
Phân tích: Ở đây, Lan đã đợi Hùng nói xong lượt lời của mình rồi mới phát biểu ý kiến. Lời nói của Lan bổ sung cho ý kiến của Hùng và mở ra một hướng thảo luận mới, rất văn minh và hiệu quả.
Các em thân mến, việc nắm vững khái niệm “lượt lời” và những lưu ý khi tham gia hội thoại sẽ giúp các em trở thành những người giao tiếp khéo léo, tự tin và tạo dựng được những mối quan hệ tốt đẹp.
Chúng ta sẽ tiếp tục luyện tập thêm về vấn đề này trong các tiết học sau. Các em về nhà xem lại bài và chuẩn bị các câu hỏi nếu có điều gì chưa rõ nhé. Chúc các em học tốt!
Định nghĩa: Trong hội thoại, ai cũng được nói.
Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời.
Khi đối thoại ta cần chú ý đến :
+ Ngôn ngữ của câu sao cho phù hợp với lời nói , chủ đề .
” Ông ấy đã mất “
” Ông ấy đã chết rồi ”
=>” Mất” và ” Chết ” là hai từ đồng nghĩa nhưng lại mang ý nghĩa khác nhau ( Sử dụng nói giảm nói tránh )
+ Chú ý đến ngôn ngữ xưng hô , cách xưng hô .
-> Việc quan trọng chú ý xưng hô sẽ tạo ra thiện cảm cho người nói chuyện với ta nhằm tạo nên ấn tượng tốt .
+ Từ ngữ lịch sự , tổn trọng người khác
-> Giúp tạo thiện cảm , gây ấn tượng tốt .
+ Chú ý đến chủ đề nói
VD : nếu 2 người đang nói chuyện mà hai người nói 2 chuyện khác nhau thì sẽ rất rối , không tạo ra sự liên kết trong câu thoại .
– Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là lượt lời trong hội thoại .
– Khi tham gia hội thoại cần chú ý :
+ Tôn trọng lượt lời của mọi người.
+ Không nói tranh, cắt lời.
+ Không nói xen, nói chêm.
+ Im lặng cho đến lượt lời của mình là một cách biểu thị thái độ.
– VD :
Khi một bạn nào đó đang nói thì chúng ta không nên nói tranh, cắt lời bạn đó.
\(#Tâm\)