Chào các em học sinh yêu quý!
Hôm nay, cô và các em sẽ cùng nhau giải đáp một câu hỏi quan trọng liên quan đến cấu trúc và chức năng của gen.
Câu hỏi của chúng ta là: Mạch mã hóa có phải là mạch gốc không? Nếu không thì mạch gốc còn có tên khác là gì?

Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích từng bước một nhé!

Bước 1: Hiểu rõ khái niệm về mạch mã hóa và mạch gốc.
Trong cấu trúc của gen, một đoạn ADN có chức năng mã hóa protein thường bao gồm hai mạch.

• Mạch mã hóa (coding strand): Đây là mạch ADN có trình tự các nucleotide giống với trình tự của phân tử mRNA (trừ uracil (U) trong mRNA thay thế cho thymine (T) trong ADN) và có thể trực tiếp quy định trình tự các amino acid trong chuỗi polypeptide.
• Mạch gốc (template strand): Đây là mạch ADN được sử dụng làm khuôn để tổng hợp phân tử mRNA thông qua quá trình phiên mã. Trình tự nucleotide trên mạch gốc sẽ bổ sung với trình tự nucleotide trên phân tử mRNA.

Bước 2: So sánh mối quan hệ giữa mạch mã hóa và mạch gốc.
Dựa vào định nghĩa ở Bước 1, chúng ta thấy rằng:

• Trình tự mạch mã hóa giống với trình tự mRNA (trừ T/U).
• Trình tự mạch gốc bổ sung với trình tự mRNA.

Do đó, trình tự mạch mã hóa và trình tự mạch gốc là bổ sung cho nhau, chứ không giống nhau.
Ví dụ: Nếu mạch mã hóa có trình tự là 5′-ATG-3′, thì mạch gốc sẽ có trình tự là 3′-TAC-5′ (bổ sung). Phân tử mRNA phiên mã từ mạch gốc này sẽ có trình tự là 5′-AUG-3′ (giống mạch mã hóa, chỉ thay T bằng U).

Bước 3: Trả lời câu hỏi liệu mạch mã hóa có phải là mạch gốc không.
Từ sự so sánh ở Bước 2, chúng ta có thể khẳng định rằng:
Mạch mã hóa không phải là mạch gốc.

Bước 4: Xác định tên gọi khác của mạch gốc.
Vì mạch gốc đóng vai trò là khuôn để tổng hợp mRNA, nó còn được gọi là mạch khuôn. Tên gọi này nhấn mạnh chức năng của nó trong quá trình phiên mã.

Kết luận:
Mạch mã hóa không phải là mạch gốc.
Mạch gốc còn có tên gọi khác là mạch khuôn.