Bây giờ, chúng ta bắt đầu với câu hỏi đầu tiên.

Câu 1: Xác định thể thơ của đoạn thơ trên
A.Năm chữ
B.Bốn chữ
C.Tự do
D.Lục bát

Các em hãy nhìn vào số tiếng trong mỗi câu thơ. Chúng ta thấy có câu 6 tiếng, câu 8 tiếng. Sự xen kẽ nhịp nhàng giữa 6 và 8 tiếng này là đặc trưng của thể thơ nào nhỉ? À, đó chính là thể thơ Lục bát.

Vậy, đáp án đúng cho câu 1 là D. Lục bát.

Tiếp theo, chúng ta sang câu 2.

Câu 2: Ở hai câu thơ cuối, những tiếng nào hiệp vần với nhau?
A.Màu-đầu
B.Màu-bạc
C.Màu-ai
D.Ai-ai

Hai câu thơ cuối là: “Vì ai áo mẹ phải màu / Vì ai thao thức bạc đầu vì ai?”
Các em hãy chú ý vào các tiếng cuối cùng của mỗi câu. “Màu” và “bạc đầu”. Tiếng cuối của câu trên là “màu”. Tiếng thứ sáu của câu dưới là “đầu”. Chúng ta thấy “màu” và “đầu” có vần với nhau. Ngoài ra, các em cũng thấy tiếng “ai” ở cuối câu trên và tiếng “ai” ở cuối câu dưới cũng hiệp vần với nhau. Tuy nhiên, câu hỏi hỏi “những tiếng nào hiệp vần với nhau?”. Trong các lựa chọn, chúng ta thấy có “Màu-đầu”.

Vậy, đáp án đúng cho câu 2 là A. Màu-đầu.

Bây giờ, chúng ta cùng phân tích sâu hơn với câu hỏi số 3.

Câu 3: Các hình ảnh ẩn dụ trong 4 câu thơ dòng cuối là gì?
A.Chân dẫm gai, vì ai tất cả, bạc đầu
B.Chân dẫm gai, áo phai màu, bạc đầu
C.Chân dẫm gai, áo phai mài, tất cả
D.Vì ai tất cả, áo phai màu, bạc đầu

Bốn câu thơ dòng cuối là:
“Vì ai chân mẹ dẫm gai
Vì ai tất cả vì ai dãi dầu
Vì ai áo mẹ phải màu
Vì ai thao thức bạc đầu vì ai?”

Các em hãy suy nghĩ xem những hình ảnh này nói lên điều gì. “Chân mẹ dẫm gai” không chỉ là hình ảnh thực tế mà còn gợi lên sự vất vả, gian truân, hy sinh. “Áo mẹ phải màu” cũng vậy, nó nói lên sự cũ kỹ, sờn rách vì mẹ đã lao động vất vả, hy sinh cho con. “Bạc đầu” là hình ảnh thể hiện sự già đi, tóc bạc trắng vì những lo toan, vất vả, nhọc nhằn. Vậy, những hình ảnh ẩn dụ ở đây là “chân dẫm gai”, “áo phai màu”, “bạc đầu”.

Vậy, đáp án đúng cho câu 3 là B. Chân dẫm gai, áo phai màu, bạc đầu.

Chúng ta tiếp tục với câu hỏi số 4.

Câu 4: Từ “ai” mà tác giả nhắc tới trong đoạn trích là đối tượng nào?
A.Người con
B.Người mẹ
C.Người bố
D.Người bà

Trong suốt đoạn thơ, tác giả luôn đặt câu hỏi “vì ai” và kể về những vất vả của mẹ. Những vất vả đó đều hướng về ai? À, đó chính là người con. Mẹ hy sinh, vất vả vì con.

Vậy, đáp án đúng cho câu 4 là A. Người con.

Bây giờ, chúng ta chuyển sang câu 5.

Câu 5: Ý nghĩa của từ “tất cả” trong đoạn thơ trên là gì?
A.Mẹ luôn yêu thương con vô điều kiện
B.Mẹ vất vả hi sinh cho con suốt cuộc đời
C.Mẹ lúc nào cũng lo lắng cho con
D.Mẹ là tất cả của những đứa con

Trong câu “Vì ai tất cả vì ai dãi dầu”, từ “tất cả” ở đây không chỉ đơn thuần là “mọi thứ” mà nó gói gọn cả một quá trình, cả một sự hy sinh lớn lao. Nó thể hiện rằng mẹ đã dốc hết sức mình, đã trải qua tất cả những gian khổ, vất vả để mang lại điều tốt đẹp nhất cho con.

Vậy, đáp án đúng cho câu 5 là B. Mẹ vất vả hi sinh cho con suốt cuộc đời.

Tiếp theo là câu hỏi số 6.

Câu 6: Xác định bài thơ trên cùng chủ đề
A.Chuyện cổ nước mình
B.Chuyện cổ tích về loài người
C.Mây và Sóng
D.Bắt nạt

Đoạn thơ này nói về người mẹ, những hy sinh và tình yêu thương của mẹ dành cho con. Chúng ta cần tìm một bài thơ khác cũng có chung chủ đề về tình cảm gia đình, về quê hương, về những điều thiêng liêng trong cuộc sống.
Trong các lựa chọn, bài thơ “Chuyện cổ nước mình” của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm cũng là một bài thơ giàu cảm xúc, nói về những giá trị văn hóa, truyền thống của dân tộc, trong đó có cả tình yêu thương gia đình.

Vậy, đáp án đúng cho câu 6 là A. Chuyện cổ nước mình.

Chúng ta cùng đến với câu hỏi số 7.

Câu 7: Người mẹ được thể hiện lên gắn với những hình ảnh nào trong đoạn thơ?
A.Khúc hát ngày xưa, chân trần mẹ lội đầu non, chân mẹ dẫm gai, dãi dầu, áo mẹ phai màu, thao thức bạc đầu
B.Vì ai thao thức, chân trần mẹ lội đầu non, chân mẹ dẫm gai, dãi dầu, áo mẹ phai màu, thao thức bạc đầu
C.Tiếng cười giòn, chân trần mẹ lội đầu non, chân mẹ dẫm gai, dãi dầu, áo mẹ phải, thao thức bạc đầu
D.Vì ai tất cả, chân trần mẹ lội đầu non, chân mẹ dẫm gai, dãi dầu, áo mẹ phai màu, thao thức bạc đầu

Các em hãy đọc lại toàn bộ đoạn thơ và tìm những hình ảnh, chi tiết miêu tả về người mẹ và những gì mẹ đã trải qua.
Chúng ta thấy có: “Khúc hát ngày xưa”, “Chân trần mẹ lội đầu non”, “chân mẹ dẫm gai”, “dãi dầu”, “áo mẹ phải màu” (hoặc “phai màu”), “thao thức bạc đầu”.
Xem xét các lựa chọn, đáp án A có đầy đủ các hình ảnh này và thể hiện rõ nhất sự hiện diện của người mẹ qua những chi tiết vật chất, hành động và trạng thái.

Vậy, đáp án đúng cho câu 7 là A. Khúc hát ngày xưa, chân trần mẹ lội đầu non, chân mẹ dẫm gai, dãi dầu, áo mẹ phai màu, thao thức bạc đầu.

Tiếp theo là câu hỏi số 8.

Câu 8: Nội dung chính của đoạn thơ là gì?
A.Khắc sâu những nỗi vất vả của mẹ. Đồng thời thể hiện nỗi nhớ mẹ da diết của nhà thơ khi hồi tưởng về những kỉ niệm với mẹ
B.Khắc sâu hình ảnh người mẹ. Đồng thời thể hiện nỗi nhớ mẹ da diết của nhà thơ khi hồi tưởng về những kỉ niệm với mẹ
C.Khắc sâu những nỗi vất vả của mẹ. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa, day dứt của nhà thơ khi hồi tưởng về mẹ và lòng biết ơn mẹ
D.Khắc sâu tấm lòng yêu con của mẹ. Đồng thời thể hiện nỗi nhớ mẹ da diết của nhà thơ khi hồi tưởng về những kỉ niệm với mẹ

Đoạn thơ tập trung miêu tả những gian lao, vất vả mà người mẹ đã trải qua vì con cái. Thông qua những hình ảnh đó, ta cảm nhận được tình yêu thương vô bờ bến của mẹ. Đồng thời, cách đặt câu hỏi “vì ai” liên tục gợi lên sự suy tư, nhớ thương và có thể là cả một chút xót xa, day dứt khi nhận ra sự hy sinh lớn lao đó. Lòng biết ơn mẹ cũng từ đó mà dâng lên.

Vậy, đáp án đúng cho câu 8 là C. Khắc sâu những nỗi vất vả của mẹ. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa, day dứt của nhà thơ khi hồi tưởng về mẹ và lòng biết ơn mẹ.

Bây giờ, chúng ta chuyển sang câu hỏi yêu cầu phân tích.

Câu 9: Chỉ ra và nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong 4 dòng thơ cuối của bài thơ.

Bốn dòng thơ cuối là:
“Vì ai chân mẹ dẫm gai
Vì ai tất cả vì ai dãi dầu
Vì ai áo mẹ phải màu
Vì ai thao thức bạc đầu vì ai?”

Biện pháp tu từ điệp ngữ ở đây là sự lặp lại của cụm từ “Vì ai”.
Tác dụng của biện pháp điệp ngữ này là:
Thứ nhất, nó nhấn mạnh vào câu hỏi “vì ai”, làm nổi bật lên ý nghĩa của sự hy sinh, vất vả mà người mẹ đã gánh chịu.
Thứ hai, nó thể hiện sự suy tư, trăn trở của người con khi nhận ra những cống hiến to lớn của mẹ.
Thứ ba, nó gợi lên nỗi nhớ thương, day dứt và lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ.

Cuối cùng, câu hỏi số 10.

Câu 10: Qua đoạn thơ trên, tác giả muốn nhắn nhủ tới bạn đọc điều gì?

Qua đoạn thơ này, tác giả muốn nhắn nhủ với chúng ta, những người đọc, đặc biệt là những người con, hãy luôn ghi nhớ và trân trọng công lao to lớn của người mẹ. Chúng ta cần nhận thức được rằng những gì chúng ta có được ngày hôm nay, những niềm vui, hạnh phúc của chúng ta đều có sự hy sinh thầm lặng của mẹ. Hãy sống thật tốt, biết yêu thương, quan tâm và báo hiếu cha mẹ khi còn có thể.

Các em thấy đó, những lời thơ tuy giản dị nhưng chứa đựng biết bao tình cảm sâu nặng. Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em sẽ càng thêm yêu quý và biết ơn người mẹ của mình nhé.