mình cần liệt kê danh sách AXIT MẠNH, AXIT YẾU, BAZO MẠNH, BAZO YẾU, mà có thể l…
Các em hãy mở Sách giáo khoa Hóa học lớp 11 trang 114 để cùng theo dõi nhé.
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm về axit và bazơ trong chương trình này.
Axit là những hợp chất mà khi tan trong nước, phân tử axit phân li ra ion H⁺.
Bazơ là những hợp chất mà khi tan trong nước, phân tử bazơ phân li ra ion OH⁻.
Sự mạnh yếu của axit và bazơ được xác định dựa trên khả năng phân li trong nước.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào liệt kê chi tiết từng loại:
I. Axit Mạnh
Axit mạnh là những axit khi tan trong nước phân li hoàn toàn thành ion. Điều này có nghĩa là trong dung dịch, hầu hết các phân tử axit đã bị phân li thành ion H⁺ và anion gốc axit tương ứng.
Theo Sách giáo khoa trang 114, các axit mạnh thường gặp là:
1. Axit clohiđric (HCl): Khi tan trong nước, HCl phân li hoàn toàn theo phương trình:
HCl → H⁺ + Cl⁻
2. Axit sunfuric (H₂SO₄): Axit sulfuric là một axit mạnh. Tuy nhiên, khi phân li trong nước, nó phân li thành hai nấc. Nấc thứ nhất phân li mạnh, còn nấc thứ hai phân li yếu hơn. Nhưng nhìn chung, trong các bài toán hóa học lớp 11, H₂SO₄ thường được coi là một axit mạnh phân li hoàn toàn.
H₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄²⁻
3. Axit nitric (HNO₃): Khi tan trong nước, HNO₃ phân li hoàn toàn theo phương trình:
HNO₃ → H⁺ + NO₃⁻
Ngoài ra, trong chương trình nâng cao hoặc các bài tập liên quan đến muối, chúng ta có thể gặp các axit halogen hidric khác như HBr (axit bromhidric) và HI (axit iotđric), chúng cũng là axit mạnh.
II. Axit Yếu
Axit yếu là những axit khi tan trong nước phân li không hoàn toàn thành ion. Trong dung dịch, chỉ có một phần nhỏ phân tử axit bị phân li, còn lại phần lớn vẫn tồn tại dưới dạng phân tử chưa phân li.
Theo Sách giáo khoa trang 114, các axit yếu thường gặp là:
1. Axit cacbonic (H₂CO₃): Axit cacbonic là một axit yếu. Nó phân li hai nấc không hoàn toàn.
H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻ (nấc 1)
HCO₃⁻ ⇌ H⁺ + CO₃²⁻ (nấc 2)
Trong dung dịch nước, sự cân bằng phân li chủ yếu diễn ra ở nấc 1.
2. Axit sunfuro (H₂SO₃): Tương tự như axit cacbonic, axit sunfuro cũng là một axit yếu và phân li không hoàn toàn.
H₂SO₃ ⇌ H⁺ + HSO₃⁻ (nấc 1)
HSO₃⁻ ⇌ H⁺ + SO₃²⁻ (nấc 2)
3. Axit photphoric (H₃PO₄): Axit photphoric là một axit đa nấc và tất cả các nấc phân li của nó đều yếu.
H₃PO₄ ⇌ H⁺ + H₂PO₄⁻
H₂PO₄⁻ ⇌ H⁺ + HPO₄²⁻
HPO₄²⁻ ⇌ H⁺ + PO₄³⁻
4. Axit axetic (CH₃COOH) và các axit hữu cơ khác: Đây là những axit hữu cơ điển hình, phân li rất yếu trong nước.
CH₃COOH ⇌ H⁺ + CH₃COO⁻
III. Bazơ Mạnh
Bazơ mạnh là những bazơ khi tan trong nước phân li hoàn toàn thành ion. Trong dung dịch, tất cả các phân tử bazơ đều phân li ra ion kim loại (hoặc ion amoni NH₄⁺) và ion OH⁻.
Theo Sách giáo khoa trang 114, các bazơ mạnh thường gặp là các bazơ kiềm (họ IA) và một số bazơ kiềm thổ (họ IIA) như Ca(OH)₂, Sr(OH)₂, Ba(OH)₂.
1. Bazơ của kim loại kiềm (Na, K, Li, Rb, Cs): Ví dụ: Natri hiđroxit (NaOH), Kali hiđroxit (KOH).
NaOH → Na⁺ + OH⁻
KOH → K⁺ + OH⁻
2. Một số bazơ của kim loại kiềm thổ:
Canxi hiđroxit (Ca(OH)₂): Là một bazơ mạnh, phân li hoàn toàn.
Ca(OH)₂ → Ca²⁺ + 2OH⁻
Bari hiđroxit (Ba(OH)₂): Là một bazơ mạnh, phân li hoàn toàn.
Ba(OH)₂ → Ba²⁺ + 2OH⁻
IV. Bazơ Yếu
Bazơ yếu là những bazơ khi tan trong nước phân li không hoàn toàn thành ion. Trong dung dịch, chỉ một phần nhỏ các phân tử bazơ phân li, còn lại phần lớn tồn tại dưới dạng phân tử.
Theo Sách giáo khoa trang 114, bazơ yếu thường gặp nhất là:
1. Amoni hiđroxit (NH₄OH) hay dung dịch amoniac trong nước (NH₃): Amoniac là một khí tan trong nước, tạo thành dung dịch có tính bazơ yếu do phản ứng:
NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻
Phân tử NH₃ không phân li trực tiếp ra ion mà tác dụng với nước để tạo ra ion OH⁻.
2. Một số bazơ của kim loại kiềm thổ: Tuy Ca(OH)₂ và Ba(OH)₂ là bazơ mạnh, nhưng các hiđroxit khác của kim loại kiềm thổ như Mg(OH)₂ và Be(OH)₂ là bazơ yếu. Tuy nhiên, trong chương trình lớp 11, Mg(OH)₂ ít được nhấn mạnh là bazơ yếu mà thường được coi là kết tủa không tan. Nhưng về bản chất, nó phân li yếu.
Tóm lại, việc phân loại axit và bazơ thành mạnh hay yếu dựa vào khả năng phân li trong nước là rất quan trọng. Các em hãy ghi nhớ danh sách này và cách viết phương trình phân li của chúng để áp dụng vào giải các bài tập tiếp theo nhé.
Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé!
\(\color{blue}{Gửi ~bn~ kham~ khảo ~}\)
\(\text{+) Axit mạnh:}\)
\(\text{HCl}\)
\(\text{HBr}\)
\(\text{HI}\)
\(H_2\[SO_4\)
\(HNO_3\)
\(HClO_4\)
\(HClO_3\)
\(\text{…}\)
\(\text{+) Axit yếu:}\)
\(\text{HF}\)
\(\text{HClO}\)
\(CH_3\]\text{COOH}\)
\(\text{HCOOH}\)
\(C_6\[H_5\]\text{COOH}\)
\(HNO_2\)
\(H_2\[CO_3\)
\(H_2\]SO_3\)
\(H_3\[PO_4\)
\(H_2\]\text{S}\)
\(\text{…}\)
\(\text{+) Bazo mạnh:}\)
\(\text{NaOH}\)
\(\text{KOH}\)
\(Ca(OH)_2\)
\(Ba(OH)_2\)
\(\text{LiOH}\)
\(Sr(OH)_2\)
\(\text{RbOH}\)
\(\text{+) Bazo yếu ( bazo tủa ):}\)
\(Al(OH)_3\)
\(Mg(OH)_2\)
\(Zn(OH)_2\)
\(Fe(OH)_3\)
\(\text{…}\)
#xun