Cô rất vui khi các em có ý thức rèn luyện kỹ năng viết mở bài cho bài văn nghị luận xã hội. Đây là một bước cực kỳ quan trọng, giúp các em thu hút người đọc và định hướng cho toàn bài.

Đề bài của chúng ta hôm nay là: “Mở bài chung cho bài văn nghị luận xã hội phản đối về vấn đề học tập“.

Trước hết, cô muốn nhấn mạnh một điều quan trọng: Không ai trong chúng ta phản đối việc học tập, bởi vì học tập là con đường dẫn đến tri thức, sự phát triển của bản thân và xã hội. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện nay, việc học tập đôi khi cũng tồn tại những mặt trái, những vấn đề đáng lo ngại. Ví dụ như: áp lực học tập quá mức, học lệch, học vẹt, chạy theo thành tích mà bỏ quên ý nghĩa thực sự của việc học, bạo lực học đường, bệnh thành tích trong giáo dục,…

Vì vậy, khi đề bài yêu cầu “phản đối về vấn đề học tập”, chúng ta cần hiểu là phản đối những tiêu cực, những hạn chế hoặc những biểu hiện chưa đúng của việc học tập, chứ không phải phản đối toàn bộ quá trình học tập nói chung nhé!

Bây giờ, cô sẽ hướng dẫn các em 5 cách mở bài chung (và thêm một cách nữa để các em có nhiều lựa chọn) cho dạng đề này, trình bày chi tiết và dùng HTML cơ bản như yêu cầu.

***

Hướng dẫn chung khi viết mở bài:

Mở bài cần ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, thu hút sự chú ý và giới thiệu được nội dung chính mà bài văn sẽ đề cập. Đối với văn nghị luận, mở bài cần nêu rõ (hoặc gợi mở) vấn đề xã hội mà em sẽ phân tích, bàn bạc.

***

CÁC CÁCH MỞ BÀI CHI TIẾT:

Cách 1: Khái quát từ tầm quan trọng rồi nêu vấn đề cần phản đối (Mở bài trực tiếp)

Đây là cách mở bài phổ biến nhất. Các em bắt đầu bằng việc khẳng định tầm quan trọng, vai trò tích cực của việc học tập, sau đó chuyển sang mặt trái, những vấn đề còn tồn tại và đáng lên án.

Ví dụ minh họa:

Học tập là con đường duy nhất để mỗi cá nhân mở mang tri thức, hoàn thiện bản thân và góp phần xây dựng xã hội ngày càng phát triển. Từ xưa đến nay, việc học luôn được đề cao, là chuẩn mực để đánh giá sự cố gắng của mỗi người. Thế nhưng, trong xã hội hiện đại, bên cạnh những giá trị tích cực, việc học tập dường như đang bị biến tướng bởi những áp lực vô hình, những mục tiêu sai lệch, khiến nhiều học sinh trở nên quá tải, mất đi niềm vui khám phá tri thức. Đây là một thực trạng đáng báo động cần được nhìn nhận và phản đối.

***

Cách 2: Nêu thực trạng đáng báo động ngay từ đầu (Mở bài gián tiếp)

Với cách này, các em sẽ bắt đầu bằng cách mô tả hoặc chỉ ra một thực trạng, một vấn đề tiêu cực đang diễn ra liên quan đến việc học tập, sau đó dẫn dắt vào việc cần phải bàn luận, phản đối vấn đề đó.

Ví dụ minh họa:

Nhịp sống hối hả cùng những kỳ vọng lớn lao đang vô tình đẩy nhiều thế hệ học sinh vào một vòng xoáy áp lực mang tên “học tập”. Những giấc ngủ không đủ, những buổi học thêm triền miên, những bài kiểm tra nặng nề đã và đang cướp đi tuổi thơ hồn nhiên, thay vào đó là sự mệt mỏi, căng thẳng và đôi khi là nỗi sợ hãi mang tên “trường học”. Thực trạng đáng buồn này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm biến chất ý nghĩa cao đẹp của việc học, đòi hỏi chúng ta phải lên tiếng phản đối và tìm giải pháp kịp thời.

***

Cách 3: Đi từ câu hỏi tu từ hoặc suy nghĩ trăn trở (Mở bài gián tiếp)

Sử dụng một câu hỏi tu từ hoặc bày tỏ một nỗi trăn trở, suy tư chung của nhiều người để gợi mở vấn đề. Cách này tạo sự gần gũi, khơi gợi sự đồng cảm từ người đọc.

Ví dụ minh họa:

Học để làm gì khi chúng ta chỉ biết miệt mài với sách vở mà quên đi thế giới xung quanh? Học để làm gì khi những áp lực thành tích đã bào mòn niềm đam mê khám phá và biến quá trình lĩnh hội tri thức thành gánh nặng? Đó là những câu hỏi trăn trở mà không ít người đang đặt ra trước thực trạng học tập hiện nay. Khi việc học không còn là niềm vui mà trở thành nỗi ám ảnh, khi kiến thức khô khan thế chỗ cho trải nghiệm thực tế, chính là lúc chúng ta cần phải thẳng thắn nhìn nhận và phản đối những mặt trái đáng lo ngại này.

***

Cách 4: Trích dẫn câu nói, danh ngôn (Mở bài gián tiếp)

Nếu có thể, các em hãy trích dẫn một câu nói, danh ngôn liên quan đến học tập (hoặc ngược lại, liên quan đến áp lực, tuổi thơ bị đánh mất) rồi dẫn dắt vào vấn đề cần bàn luận.

Ví dụ minh họa:

Ngạn ngữ có câu: “Học, học nữa, học mãi”. Lời dạy đó khẳng định giá trị vĩnh cửu của việc học tập trong cuộc đời mỗi con người. Thế nhưng, liệu việc học mãi có thực sự mang lại niềm vui và sự phát triển toàn diện khi nó đang bị biến tướng thành một cuộc đua không ngừng nghỉ về thành tích, áp lực? Trong bối cảnh hiện nay, khi vấn đề học vẹt, học quá tải, chạy theo điểm số đang trở thành gánh nặng của nhiều học sinh, chúng ta cần phải mạnh mẽ phản đối những tiêu cực này để trả lại đúng ý nghĩa cho quá trình lĩnh hội tri thức.

***

Cách 5: So sánh giữa cái lý tưởng và thực tế phũ phàng (Phản đề)

Các em có thể bắt đầu bằng việc nói về một khía cạnh tốt đẹp, lý tưởng của việc học, sau đó đối lập với những tiêu cực, thực trạng đáng buồn đang diễn ra để làm nổi bật vấn đề cần phản đối.

Ví dụ minh họa:

Học tập lẽ ra phải là một hành trình thú vị, là cánh cửa mở ra thế giới tri thức bao la, nơi mỗi người được tự do khám phá và phát triển bản thân. Ấy vậy mà, thực tế phũ phàng của giáo dục hiện đại lại đang biến hành trình ấy thành một cuộc đua khốc liệt, đầy áp lực và căng thẳng. Từ những gánh nặng bài vở, những kỳ vọng quá lớn từ gia đình và xã hội, cho đến sự thiếu thốn thời gian dành cho vui chơi, giải trí,… tất cả đang tạo nên một bức tranh xám xịt về việc học tập, buộc chúng ta phải lên tiếng phản đối những tiêu cực này để tìm lại ý nghĩa thực sự của sự học.

***

Cách 6 (Bonus): Từ một hiện tượng cụ thể (Gián tiếp)

Nêu một hiện tượng, một câu chuyện nhỏ (không cần quá chi tiết, chỉ cần gợi mở) liên quan đến vấn đề học tập để dẫn dắt người đọc vào bài.

Ví dụ minh họa:

Mới hôm qua, em đã thấy một bạn học sinh gục đầu trên bàn ngủ thiếp đi ngay trong giờ học vì đêm trước phải thức khuya làm bài tập. Hay hình ảnh những học sinh mang theo cặp sách nặng trĩu, với đôi mắt mệt mỏi sau hàng giờ học thêm triền miên đã không còn xa lạ. Những hiện tượng tưởng chừng nhỏ nhặt ấy lại là minh chứng rõ ràng cho một vấn đề lớn: áp lực học tập và những hệ lụy tiêu cực của nó đang ngày càng trở nên nghiêm trọng trong xã hội hiện nay. Đã đến lúc chúng ta cần thẳng thắn phản đối và tìm cách tháo gỡ những gánh nặng không đáng có này.

***

Lời khuyên của cô:

Các em hãy đọc kỹ từng cách, chọn ra cách mà mình cảm thấy tự tin và phù hợp nhất với phong cách viết của mình. Điều quan trọng là dù chọn cách nào, các em cũng phải nêu rõ được vấn đề tiêu cực của việc học tập mà mình muốn phản đối nhé!

Hãy luyện tập thật nhiều để kỹ năng viết mở bài của mình ngày càng tốt hơn. Cô tin các em sẽ làm được!

Chúc các em học tốt!