Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau ôn tập và giải một bài toán thú vị về hình hộp chữ nhật nhé. Các em hãy mở sách giáo khoa Toán lớp 5 trang bao nhiêu đó và cùng làm bài tập này nào.

Bài toán cho chúng ta biết:
– Hình hộp chữ nhật có đáy là hình vuông.
– Chiều cao của hình hộp là 4 cm.
– Thể tích của hình hộp là 100 cm³.

Chúng ta cần tìm:
– Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật.
– Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật.

Chúng ta sẽ đi từng bước một, giống như khi chúng ta xây nhà vậy, phải có nền móng vững chắc rồi mới xây lên tầng trên được.

Bước 1: Tìm độ dài cạnh đáy của hình hộp chữ nhật.

Các em còn nhớ công thức tính thể tích hình hộp chữ nhật không nào? Thể tích bằng diện tích đáy nhân với chiều cao.
Công thức là: \(V = S_{đáy} \times h\)

Ở đây, hình hộp có đáy là hình vuông. Vậy diện tích đáy của hình hộp chữ nhật chính là diện tích của hình vuông đó.
Công thức tính diện tích hình vuông là: \(S_{vuông} = a \times a\) , trong đó \(a\) là độ dài cạnh hình vuông.

Vì vậy, thể tích của hình hộp chữ nhật này có thể viết là: \(V = (a \times a) \times h\)

Chúng ta đã biết \(V = 100\) cm³ và \(h = 4\) cm.
Vậy, \(100 = (a \times a) \times 4\)

Để tìm diện tích đáy ( \(a \times a\) ), chúng ta sẽ lấy thể tích chia cho chiều cao:
\(S_{đáy} = V : h\)
\(S_{đáy} = 100 : 4 = 25\) (cm²)

Bây giờ chúng ta biết diện tích đáy là 25 cm². Vì đáy là hình vuông, nên \(a \times a = 25\) cm².
Chúng ta cần tìm một số mà nhân với chính nó bằng 25. Đó chính là số 5.
Vậy, độ dài cạnh đáy \(a\) là 5 cm.

Bước 2: Tìm chu vi đáy của hình hộp chữ nhật.

Để tính diện tích xung quanh, chúng ta cần biết chu vi đáy.
Vì đáy là hình vuông có cạnh là 5 cm, chu vi của hình vuông được tính bằng cách lấy độ dài một cạnh nhân với 4.
Công thức chu vi hình vuông là: \(C_{đáy} = a \times 4\)
\(C_{đáy} = 5 \times 4 = 20\) (cm)

Bước 3: Tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật.

Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật bằng chu vi đáy nhân với chiều cao.
Công thức là: \(S_{xq} = C_{đáy} \times h\)
\(S_{xq} = 20 \times 4 = 80\) (cm²)

Vậy, diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật là 80 cm².

Bước 4: Tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật.

Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật bằng diện tích xung quanh cộng với diện tích hai đáy.
Công thức là: \(S_{tp} = S_{xq} + S_{đáy} \times 2\)

Chúng ta đã có \(S_{xq} = 80\) cm² và \(S_{đáy} = 25\) cm².
\(S_{tp} = 80 + 25 \times 2\)
\(S_{tp} = 80 + 50\)
\(S_{tp} = 130\) (cm²)

Vậy, diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là 130 cm².

Đáp số:
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật là 80 cm².
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là 130 cm².

Các em thấy đấy, chỉ cần chúng ta nắm vững công thức và làm từng bước cẩn thận là có thể giải được bài toán rồi. Cô mong các em sẽ luôn yêu thích môn Toán và học tập thật tốt nhé!