Cô sẽ hướng dẫn các em giải từng câu một cách chi tiết, dễ hiểu nhất.

Phần I: Đọc hiểu văn bản

Chúng ta bắt đầu với những câu hỏi về nội dung bài đọc.

Câu 1. (0,5 điểm) Nhân vật “tôi” trong câu chuyện có chuyện gì vui?

Các em hãy đọc lại đoạn đầu tiên của câu chuyện: “Tôi được tặng một chiếc xe đạp rất đẹp nhân dịp sinh nhật của mình.”

Xem các lựa chọn nhé:
A. Được đi chơi công viên. (Nhân vật “tôi” có đi chơi công viên, nhưng đó là sau khi được tặng xe, không phải là chuyện vui chính.)
B. Sắp được nhận món quà nhân dịp sinh nhật. (Trong câu chuyện, nhân vật “tôi” đã được nhận quà rồi.)
C. Được tặng một chiếc xe đạp rất đẹp nhân dịp sinh nhật. (Điều này hoàn toàn khớp với câu văn đầu tiên của bài.)
D. Có thêm một người bạn mới. (Nhân vật “tôi” có gặp cậu bé, nhưng không được nói rõ là có thêm bạn mới hay không, và đây không phải là niềm vui chính.)

Vậy, đáp án đúng là:
C. Được tặng một chiếc xe đạp rất đẹp nhân dịp sinh nhật.

Câu 2. (0,5 điểm) Nhân vật “tôi” đoán cậu bé ước mơ điều gì?

Các em đọc kỹ đoạn này: “Dĩ nhiên là tôi biết cậu bé đang ước điều gì rồi, cậu ấy hẳn đang ước ao có được một người anh như thế.”

Vậy, nhân vật “tôi” đoán cậu bé ước mơ: Cậu bé ước ao có được một người anh như thế.

Câu 3. (0,5 điểm) Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống để được ý đúng:

Câu văn là: “Cậu ấy nói …………………… và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm.”
Chúng ta xem lại đoạn văn: “- Ước gì tớ có thể trở thành một người anh như thế! – Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm.”

Từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống là: chậm rãi.

Câu 4. (0,5 điểm) Điều gì khiến nhân vật “tôi” tự hào và mãn nguyện?

Các em đọc lại câu: “Anh trai mình đã tặng nhân dịp sinh nhật của mình đấy. – Tôi trả lời, không giấu vẻ tự hào và mãn nguyện.”
Sự tự hào và mãn nguyện này xuất phát từ việc nhân vật “tôi” nhận được món quà là chiếc xe đạp đẹp từ anh trai. Điều này thể hiện sự yêu thương, quan tâm của anh trai dành cho mình.

Hãy xem các lựa chọn:
A. Có anh trai. (Có anh trai thì tốt, nhưng điều khiến tự hào là cách anh trai thể hiện tình cảm.)
B. Có xe đạp đẹp. (Xe đạp đẹp là món quà, nhưng quan trọng hơn là ai tặng và vì sao.)
C. Anh trai đưa đi chơi công viên. (Đây là một hoạt động, không phải là điều khiến tự hào.)
D. Được anh trai yêu mến, quan tâm. (Việc được tặng quà đẹp nhân dịp sinh nhật là biểu hiện rõ nhất của sự yêu mến, quan tâm này.)

Vậy, đáp án đúng là:
D. Được anh trai yêu mến, quan tâm.

Câu 5: (0,5 điểm) Em hãy tìm nghĩa ở cột A thích hợp với mỗi cụm từ ở cột B bằng cách viết vào ô trống số đứng đầu nghĩa thích hợp :

Chúng ta cần ghép nghĩa của các khái niệm về công dân.

Cột A:
1. Điều mà pháp luật hoặc xã hội công nhận cho người dân được hưởng, được làm, được đòi hỏi.
2. Sự hiểu biết về nghĩa vụ và quyền lợi của người dân đối với đất nước.
3. Điều mà pháp luật hay đạo đức bắt buộc người dân phải làm đối với đất nước, đối với người khác.

Cột B:
a) Nghĩa vụ công dân.
b) Quyền công dân.
c) Ý thức công dân.

Bây giờ, chúng ta ghép nhé:
– Nghĩa số 1: “Điều mà pháp luật hoặc xã hội công nhận cho người dân được hưởng, được làm, được đòi hỏi.” Đây chính là Quyền công dân. Vậy ta ghép 1 với b.
– Nghĩa số 2: “Sự hiểu biết về nghĩa vụ và quyền lợi của người dân đối với đất nước.” Đây là nói về sự nhận thức, hiểu biết, chính là Ý thức công dân. Vậy ta ghép 2 với c.
– Nghĩa số 3: “Điều mà pháp luật hay đạo đức bắt buộc người dân phải làm đối với đất nước, đối với người khác.” Đây là những điều phải làm, phải thực hiện, chính là Nghĩa vụ công dân. Vậy ta ghép 3 với a.

Kết quả là:
A B Nghĩa
1.
b
b) Quyền công dân.
2.
c
c) Ý thức công dân.
3.
a
a) Nghĩa vụ công dân.

Câu 6. (1 điểm) Tình tiết trong câu chuyện làm bất ngờ, cảm động nhất là:

Tình tiết này nằm ở cuối câu chuyện, khi cậu bé nói lên ước mơ thực sự của mình.
Đó là khi cậu bé nói: “Ước gì tớ có thể trở thành một người anh như thế!” và sau đó nói với em trai: “Đến sinh nhật nào đó của em, anh sẽ mua tặng em chiếc xe lăn, em nhé!”

Vậy, tình tiết làm bất ngờ, cảm động nhất là: Khi cậu bé bày tỏ ước muốn được trở thành một người anh tốt và hứa sẽ mua tặng em trai một chiếc xe lăn.

Phần II: Luyện từ và câu

Chúng ta tiếp tục với các bài tập về từ ngữ và ngữ pháp.

Câu 7.(1 điểm) Bộ phận chủ ngữ của câu: “Qua khe dậu, ló ra mấy quả ớt đỏ chói.” là:

Để tìm chủ ngữ, chúng ta xem ai/cái gì thực hiện hành động hoặc được miêu tả trong câu.
Câu này có trạng ngữ “Qua khe dậu”. Hành động “ló ra” là của “mấy quả ớt đỏ chói”.
Vậy, chủ ngữ của câu là “mấy quả ớt đỏ chói”.

Đáp án đúng là:
A. Mấy quả ớt đỏ chói

Câu 8. (1 điểm) Tìm các quan hệ từ có trong hai câu văn sau:

Hai câu văn là: “Tôi được tặng một chiếc xe đạp rất đẹp nhân dịp sinh nhật của mình. Trong một lần đạp xe ra công viên dạo chơi, có một cậu bé cứ quẩn quanh ngắm nhìn chiếc xe với vẻ thích thú và ngưỡng mộ.”

Quan hệ từ là những từ nối các từ ngữ hoặc các câu với nhau, thể hiện mối quan hệ ý nghĩa giữa chúng.
Trong câu thứ nhất, “nhân dịp” là quan hệ từ nối “tặng một chiếc xe đạp rất đẹp” với “sinh nhật của mình”, thể hiện quan hệ thời gian.
Trong câu thứ hai, “Trong” là quan hệ từ chỉ không gian hoặc thời gian. Ở đây, nó chỉ thời gian của sự việc.

Vậy, các quan hệ từ có trong hai câu văn trên là: nhân dịp, trong.

Câu 9. (1 điểm) Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật cậu bé.

Dựa vào những gì chúng ta đã đọc, em hãy suy nghĩ và bày tỏ cảm xúc của mình về cậu bé. Cậu bé này có những điểm gì đáng quý?
– Cậu ấy tuy còn nhỏ nhưng rất giàu lòng yêu thương em.
– Cậu ấy có ước mơ cao đẹp là trở thành một người anh tốt.
– Cậu ấy biết quan tâm, chia sẻ và sẵn sàng hành động vì em trai mình.
– Cậu ấy có nghị lực và quyết tâm.

Vậy, em có thể viết như sau:
“Em rất khâm phục và yêu quý cậu bé trong câu chuyện. Tuy còn nhỏ, nhưng cậu bé đã thể hiện một tình yêu thương sâu sắc dành cho em trai tàn tật của mình. Cậu bé không chỉ ước ao có một người anh tốt mà còn quyết tâm tự mình trở thành một người anh tuyệt vời. Lời hứa mua tặng em trai chiếc xe lăn của cậu bé khiến em rất cảm động, cho thấy cậu bé là một người giàu lòng nhân ái, biết quan tâm và sẵn sàng làm những điều tốt đẹp cho người thân yêu.”

Câu 10. (1 điểm) Viết một câu ghép có sử dụng cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ tăng tiến.

Quan hệ tăng tiến là mối quan hệ mà sự vật, sự việc này còn hơn cả sự vật, sự việc kia, hoặc từ ít đến nhiều, từ nhỏ đến lớn.
Các cặp quan hệ từ thường dùng để chỉ quan hệ tăng tiến là:
– không những… mà còn…
– chẳng những… mà còn…
– không chỉ… mà còn…
– không những… mà ngay cả…
– càng… càng…

Cô sẽ viết một câu ví dụ nhé:
“Bác Hồ không những là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, mà còn là người cha già kính yêu của toàn thể nhân dân.”

Hoặc một câu khác:
“Cuốn sách này không chỉ hay về nội dung mà còn đẹp về hình thức.”

Các em có thể tự sáng tạo câu của mình dựa trên các cặp quan hệ từ trên.

—
Vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành xong bài tập này rồi đấy các em ạ! Các em hãy xem lại bài làm của mình và ghi nhớ những kiến thức quan trọng nhé. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé! Chúc các em học tốt!