Một vật có khối lượng m=4kg đang nằm yên trên mặt sàn nằm ngang.Kéo vật trượt bằ…
a) tính phản lực do mặt sàn tác dụng lên vật
b) tính độ lớn lực ma sát giữa vật và mặt sàn
c) tính gia tốc chuyển đdộng
d) tìm tốc độ của vật sau 2s
—
Phân tích đề bài:
Trước tiên, chúng ta cần tóm tắt lại các đại lượng đã cho trong đề bài:
– Khối lượng của vật: m = 4 kg
– Lực kéo: F = 30 N
– Góc hợp bởi lực kéo và mặt sàn: \(\alpha = 60^\circ\)
– Hệ số ma sát trượt: \(\mu = 0.1\)
– Quãng đường vật trượt được: s = 0.5 m
– Gia tốc trọng trường: g = 10 m/s²
Vật đang nằm yên ban đầu, nên vận tốc ban đầu \(v_0 = 0\) m/s.
—
a) Tính phản lực do mặt sàn tác dụng lên vật
Để tính phản lực, chúng ta cần xét các lực tác dụng lên vật theo phương thẳng đứng (vuông góc với mặt sàn). Các lực này bao gồm:
– Trọng lực: P = m.g (hướng xuống)
– Phản lực của mặt sàn: N (hướng lên)
– Thành phần của lực kéo F theo phương thẳng đứng: \(F_y\) (hướng lên)
Chúng ta phân tích lực kéo F thành hai thành phần: một thành phần theo phương ngang \(F_x\) và một thành phần theo phương thẳng đứng \(F_y\).
Theo đề bài, lực F hợp với mặt sàn một góc \(\alpha = 60^\circ\).
Vậy, thành phần của lực kéo theo phương thẳng đứng là:
\(F_y = F \sin(\alpha)\)
\(F_y = 30 \sin(60^\circ)\)
\(F_y = 30 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 30 \cdot 0.866 = 25.98\) N
Vì vật chuyển động trên mặt sàn nằm ngang và không có chuyển động theo phương thẳng đứng (không bị nâng lên hay lún xuống), nên tổng các lực tác dụng theo phương thẳng đứng phải bằng 0. Theo định luật II Newton cho phương thẳng đứng:
\(\sum F_{y} = N + F_y – P = 0\)
Ta có trọng lực:
\(P = m \cdot g = 4 \cdot 10 = 40\) N
Từ phương trình trên, ta tính được phản lực N:
\(N = P – F_y\)
\(N = 40 – 25.98\)
\(N = 14.02\) N
Vậy, phản lực do mặt sàn tác dụng lên vật là 14.02 N.
—
b) Tính độ lớn lực ma sát giữa vật và mặt sàn
Lực ma sát trượt tác dụng lên vật khi nó đang chuyển động. Độ lớn của lực ma sát trượt được tính bằng công thức:
\(F_{ms} = \mu \cdot N\)
Trong đó, \(\mu\) là hệ số ma sát trượt và N là phản lực của mặt sàn mà chúng ta vừa tính ở câu a.
\(F_{ms} = 0.1 \cdot 14.02\)
\(F_{ms} = 1.402\) N
Vậy, độ lớn lực ma sát giữa vật và mặt sàn là 1.402 N.
—
c) Tính gia tốc chuyển động
Để tính gia tốc chuyển động, chúng ta sẽ áp dụng định luật II Newton cho phương chuyển động (phương ngang, song song với mặt sàn).
Các lực tác dụng lên vật theo phương ngang bao gồm:
– Thành phần của lực kéo F theo phương ngang: \(F_x\) (hướng về phía trước)
– Lực ma sát: \(F_{ms}\) (hướng ngược chiều chuyển động)
Ta tính thành phần của lực kéo theo phương ngang:
\(F_x = F \cos(\alpha)\)
\(F_x = 30 \cos(60^\circ)\)
\(F_x = 30 \cdot 0.5 = 15\) N
Áp dụng định luật II Newton cho phương ngang:
\(\sum F_x = F_x – F_{ms} = m \cdot a\)
Thay các giá trị đã tính vào:
\(15 – 1.402 = 4 \cdot a\)
\(13.598 = 4 \cdot a\)
Giải phương trình để tìm gia tốc a:
\(a = \frac{13.598}{4}\)
\(a = 3.3995\) m/s²
Làm tròn kết quả, gia tốc chuyển động là khoảng 3.4 m/s².
—
d) Tìm tốc độ của vật sau 2s
Chúng ta biết vật chuyển động thẳng biến đổi đều với gia tốc a mà chúng ta vừa tính được, và vận tốc ban đầu \(v_0 = 0\) m/s.
Chúng ta có thể sử dụng công thức tính vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều:
\(v = v_0 + a \cdot t\)
Ở đây, t là thời gian chuyển động, t = 2 s.
\(v = 0 + 3.3995 \cdot 2\)
\(v = 6.799\) m/s
Làm tròn kết quả, tốc độ của vật sau 2s là khoảng 6.8 m/s.
—
Vậy là chúng ta đã giải quyết xong tất cả các yêu cầu của bài toán. Các em thấy không, chỉ cần nắm vững các định luật vật lý và phân tích lực cẩn thận, chúng ta có thể giải được những bài tập phức tạp. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!
Theo định luật II Newton:
\(\vec{F} + \vec{F_[ms]} + \vec{P} + \vec{N} = m\vec{a}\) (*)
Chiếu (*) lên trục \(Oy\), ta được:
\(F_y + N-P=0\)
\(N=P-F_y\)
\(= mg-F*sin\alpha\)
\(=4*10-30*sin60^@\)
\(= 40-15\sqrt{3} ≈ 14,02 N\)
Ta có:
\(F_[ms] = μN=0,1*(40-15\sqrt{3}) = [8-3\sqrt{3}]/2 ≈ 1,4 N\)
Chiếu (*) lên trục \(Ox\), ta được:
\(F_x-F_[ms] = ma\)
\(a=[F*cos\alpha-F_[ms]]/m\)
\(= [30*cos60^@-[8-3\sqrt{3}]/2]/4\)
\(= [22+3\sqrt{3}]/8 ≈ 3,4 (m\)\(/s^2)\)
\(d)\) \(v=v_0+at = 0 + [22+3\sqrt{3}]/8 *2 = [22+3\sqrt{3}]/4 ≈ 6,8 (m\)\(/s)\)