Nêu luận điểm lí lẽ dẫn chứng ,chủ đề của văn bản trong lòng mẹ
Bước 1: Đọc kỹ và tóm tắt văn bản
Trước hết, cô mong rằng tất cả các em đã đọc kỹ văn bản “Trong lòng mẹ” và có thể tóm tắt lại nội dung chính. Văn bản kể về cuộc gặp gỡ đầy nước mắt giữa bé Hồng và người mẹ sau một thời gian xa cách. Dù còn nhỏ, bé Hồng cảm nhận sâu sắc tình yêu thương và sự thiếu thốn tình cảm của mẹ.
Bước 2: Xác định luận điểm chính
Luận điểm là ý kiến cốt lõi mà tác giả muốn khẳng định, là hạt nhân tư tưởng của văn bản. Trong “Trong lòng mẹ”, luận điểm nổi bật nhất mà Nguyên Hồng muốn truyền tải là:
Tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng, dù có những trắc trở, hiểu lầm vẫn luôn là sợi dây kết nối mãnh liệt, là điểm tựa vững chắc nhất cho con người.
Cô nhấn mạnh lại: Luận điểm này bao hàm cả tình yêu thương của mẹ dành cho con và tình yêu thương của con dành cho mẹ.
Bước 3: Tìm hiểu lí lẽ
Lí lẽ là những lập luận, những suy nghĩ, nhận định để bảo vệ và làm rõ cho luận điểm. Để làm sáng tỏ luận điểm về tình mẫu tử, Nguyên Hồng đã đưa ra những lí lẽ sau:
* Sự dằn vặt, ám ảnh trong tâm trí bé Hồng về người mẹ: Bé Hồng luôn nhớ về mẹ, nhớ về những lời mẹ dặn dò, nhớ về dáng hình của mẹ. Sự ám ảnh này cho thấy tình cảm sâu sắc của bé dành cho mẹ, dù mẹ có hoàn cảnh éo le.
* Sự đau đớn, tủi hổ của bé Hồng khi bị bạn bè trêu chọc về mẹ: Những lời trêu chọc của bạn bè về người mẹ “chẳng may chết” đã khiến bé Hồng cảm thấy bị tổn thương sâu sắc. Điều này cho thấy bé ý thức được giá trị của mẹ và sự nhạy cảm của mình đối với người mẹ.
* Sự khao khát, mong mỏi được gặp lại mẹ: Bé Hồng luôn mong chờ ngày được gặp lại mẹ, được ở bên mẹ. Niềm khao khát này thể hiện rõ qua hành động bé tìm cách giấu giếm, nén lại nỗi nhớ thương khi gặp mẹ, để mẹ khỏi phải suy nghĩ.
* Sự yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con: Dù hoàn cảnh khó khăn, người mẹ vẫn luôn dành cho con tình yêu thương lớn lao. Những lời nói, cử chỉ của mẹ khi gặp bé Hồng đều thể hiện điều đó.
* Sự xoa dịu, vỗ về của mẹ đối với nỗi đau của con: Khi bé Hồng khóc nức nở, người mẹ đã ôm con vào lòng, vỗ về, an ủi. Hành động này mang lại sự ấm áp, bình yên và xoa dịu những tổn thương cho bé.
Bước 4: Xác định dẫn chứng
Dẫn chứng là những bằng chứng cụ thể, những chi tiết, hình ảnh, lời nói, hành động trong văn bản được tác giả sử dụng để minh họa cho lí lẽ. Đây là những yếu tố làm cho lập luận trở nên sinh động, thuyết phục. Cô sẽ đưa ra một số dẫn chứng tiêu biểu:
* Dẫn chứng cho sự ám ảnh của bé Hồng về mẹ:
* “Tôi nhớ cái bữa mẹ tôi đi tôi còn bé lắm…”
* “Tôi vẫn nhớ nguyên vẹn cái cảm giác ấm áp về bàn tay của mẹ…”
* “Cái đêm bố tôi chết đêm tối như đêm giông bão, mẹ tôi đứng đầu giường tôi khóc…”
* Dẫn chứng cho sự đau đớn, tủi hổ của bé Hồng:
* “Tôi đi học về lại nghe các bạn trêu đứa bé nhất là tôi…”
* “Tôi về nhà, ăn vội bữa cơm xong rồi mà nước mắt tôi cứ rấm rứt không thôi.”
* Dẫn chứng cho sự khao khát gặp mẹ:
* “Tôi vẫn ân hận mãi…”
* “Tôi chỉ mong mẹ tôi được mắt mụ mẹ tôi…”
* “Tôi không bao giờ quên được những lời của mẹ tôi nói với tôi.”
* Dẫn chứng cho tình yêu thương của mẹ:
* “Mẹ tôi không còn cách nào khác là phải để tôi ở lại…”
* “Mẹ tôi xoa đầu tôi và nói: ‘Con ơi, con đừng khóc nữa, mẹ con mình về nhà nhé!'”
* “Mẹ tôi ôm tôi vào lòng, vỗ về tôi…”
* Dẫn chứng cho sự xoa dịu nỗi đau của mẹ:
* “Tôi cứ nức nở, và nước mắt tôi cứ tràn ra ngoài miệng tôi…”
* “Rồi mẹ tôi nhìn tôi và nói: ‘Con đừng khóc nữa, con ơi, con ở lại với mẹ nhé!'”
* “Mẹ tôi bế tôi lên, ôm tôi vào lòng, tôi vùi mặt vào cái dây áo của mẹ và khóc nức nở.”
Các em thấy đó, từng câu chữ, từng hình ảnh trong văn bản đều là những dẫn chứng sắc bén, giúp tác giả khắc họa thành công tình cảm của bé Hồng dành cho mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng.
Bước 5: Xác định chủ đề của văn bản
Chủ đề là cái toàn bộ ý nghĩa, nội dung tư tưởng mà tác phẩm muốn truyền tải đến người đọc. Dựa trên luận điểm, lí lẽ và dẫn chứng, chúng ta có thể rút ra chủ đề của “Trong lòng mẹ” là:
Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng. Phê phán những định kiến xã hội, những éo le trong cuộc sống có thể gây ra những hiểu lầm, cách xa, nhưng không bao giờ có thể dập tắt được tình cảm ruột thịt. Đồng thời, thể hiện nỗi lòng day dứt, yêu thương của người con dành cho người mẹ bất hạnh.
Cô nhấn mạnh lại rằng, chủ đề này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp chúng ta thêm yêu thương, trân trọng những người mẹ, những người thân yêu của mình.
Như vậy, chúng ta đã cùng nhau đi qua từng bước để phân tích “Trong lòng mẹ”. Các em hãy ghi nhớ thật kỹ các khái niệm về luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng và chủ đề để có thể vận dụng vào việc phân tích các văn bản khác nhé. Cô hy vọng bài giảng hôm nay sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn về tác phẩm này. Có em nào còn thắc mắc gì không ạ?
@Meo_
* Chủ đề của văn bản ” TRONG LÒNG MẸ ” là: Tình yêu thương của chú bé Hồng dành cho người mẹ của mình
_____________________________________________________________
* Luận điểm là:
→ Người cô ruột của bé Hồng rất nhẫn tâm, tàn ác và độc địa ( 1 )
→ Hồng không vì lời nói cay nghiệt của cô mà ghét mẹ ( 2 )
→ Bé Hồng rất thương và nhớ mẹ ( 3 )
_____________________________________________________________
* Luận cứ là ( mình đưa ra luận cứ theo trình tự của luận điểm nhé )
\\\///
_ Luận cứ cho luận điểm 1
→ Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mợ mày không?
→ Nhưng, nhận ra những ý nghĩ cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp
→ Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:
– Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu?
→ Mày dại quá cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.
→ Hai tiếng “em bé” mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn.
→ Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe. Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán. Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở một bên rổ bóng đèn. Mẹ tôi ăn vận rách rưới, mặt mày xanh bủng, người gầy rạc đi, thấy thế bà ta thương tình toan gọi hỏi xem sao thì mẹ tôi vội quay đi, lấy nón che…
→ Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng. Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ lấy ngay mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kỳ nát vụn mới thôi. Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai tôi, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị:
→ Vậy mày hỏi cô Thông – tên người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao?
_ Luận cứ cho luận điểm 2
→ Tưởng đến vẻ mặt rầu rầu và sự hiền từ của mẹ tôi, và nghĩ đến cảnh thiếu thốn một tình thương yêu ấp ủ từng phen làm tôi rớt nước mắt, tôi toan trả lời có. Nhưng, nhận ra những ý nghĩ cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp. Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là góa chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực. Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…
→ Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư, nhắn người thăm tôi lấy một lời và gửi cho tôi lấy một đồng quà. Tôi cũng đã cười đáp lại cô tôi:
– Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.
→ Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi. Tôi lại im lặng, cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.
→ Nước mắt tôi đã ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa đầm đìa ở cằm và ở cổ.
→ Nhưng không phải vì thấy mẹ tôi chưa đoạn tang thầy tôi mà đã chửa đẻ với người khác mà tôi có những cảm giác đau đớn ấy. Chỉ vì tôi thương mẹ tôi và căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến tàn ác mà xa lìa anh em tôi, để sinh nở một cách giấu giếm trốn tránh như một kẻ giết người lúng túng với con dao vấy máu của nó.
_ Luận cứ cho luận điểm 3
→ Nhưng đến ngày giỗ thầy tôi, tôi không viết thư gọi mẹ tôi cũng về. Mẹ tôi về một mình đem rất nhiều quà bánh cho tôi và em Quế tôi. Chiều hôm đó, tan buổi học ở trường ra, tôi chợt thoáng thấy một bóng người ngồi trên xe kéo giống giống mẹ tôi. Tôi liền đuổi theo, gọi bối rối:
– Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!…
→ Nếu người quay lại ấy là người khác thì thật là một trò cười tức bụng cho lũ bạn tôi chúng nó khua guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên hè. Và cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc. Xe chạy chậm chậm…
→ Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời người họ nội của tôi nói. Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong, và nước da mịn làm nổi bật màu hồng của hai gò má. Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc?
→ Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt. Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường. Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người miệng, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trên trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.
Văn bản trong lòng mẹ dẫn chứng :
+ Luận điểm chính là nói vè người mẹ :
– Lấu dẫn chứng chính người mẹ của mình
+ hay có thể lấy dẫn chứng là mẹ của tổng thống O Bama ( người phụ nữ giàu lòng thương luôn thúc đẩy , yêu thương con , và đó chũng chính là người truyền động lực cho ông )
+ dẫn chứng người mẹ của thần đồng nhí ( ……… cũng góp công truyền động lực cho con )
+ có thể liên hệ với văn bản tất nước vỡ bờ với hình ảnh Chị Dậu khi bán con ( lưu ý lồng ghép cẩn thận chi tiết này nếu e làm hay thì sẽ khiến bài văn của e thêm sinh động còn nếu không thì không được hay )
@@Chúc e học tốt nhé!^^