Nêu ý nghĩa của phần kết chuyện Chuyện người con gái Nam Xương
Cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu từng bước một, dựa trên những kiến thức đã được học trong sách giáo khoa nhé.
Bước 1: Nhắc lại diễn biến phần kết truyện
Trước hết, các em hãy cùng cô nhớ lại xem điều gì đã xảy ra ở cuối câu chuyện.
Sau khi Trương Sinh giết oan vợ mình là Vũ Thị Thiết vì nghe lời bịa đặt của người hầu, và Vũ Thị Thiết đã hiển linh, minh oan cho mình. Cái chết của nàng là một minh chứng đau đớn cho sự oan khuất.
Vậy, sau cái chết của Vũ Thị Thiết, câu chuyện kết thúc ra sao? Các em còn nhớ không?
Đúng vậy, sau khi nàng Vũ Thị Thiết qua đời, Trương Sinh đã vô cùng hối hận. Ông đi tìm thầy, đi tìm tăm lạy để chuộc tội. Và rồi, điều kỳ diệu đã xảy ra. Dưới sông, dưới bóng cây đa, nơi nàng thường tự tử, Trương Sinh đã gặp được hồn của Vũ Thị Thiết. Hồn ma của nàng hiện về và có những lời đối đáp với Trương Sinh.
Bước 2: Phân tích ý nghĩa của chi tiết hồn ma Vũ Thị Thiết hiện về
Chi tiết hồn ma Vũ Thị Thiết hiện về ở cuối truyện mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Thứ nhất, đây là sự hiển linh, minh oan cho Vũ Thị Thiết. Cái chết oan khuất của nàng được chứng minh một cách rõ ràng nhất. Sự hiện về này không chỉ là lời giải tội cho nàng mà còn là lời tố cáo mạnh mẽ đối với xã hội phong kiến bất công, nơi mà người phụ nữ dễ dàng bị nghi oan, bị gạt bỏ.
Thứ hai, sự hiện về của hồn ma cũng thể hiện sức mạnh của tình yêu, của đạo nghĩa vợ chồng. Dù đã chết một cách oan uổng, nhưng tình nghĩa sâu nặng với Trương Sinh vẫn khiến nàng không thể siêu thoát hoàn toàn. Điều này cho thấy nàng là một người phụ nữ thủy chung, một người vợ lý tưởng theo quan niệm đạo đức phong kiến.
Thứ ba, đây là sự thể hiện niềm tin vào quy luật nhân quả, báo ứng. Trương Sinh phải đối mặt với hậu quả của hành động thiếu suy xét của mình. Sự hối hận và việc đi chuộc tội của ông là minh chứng cho quy luật “gieo nhân nào gặt quả ấy”.
Bước 3: Phân tích ý nghĩa của thái độ và lời nói của Vũ Thị Thiết khi hồn về
Khi hồn ma hiện về, Vũ Thị Thiết đã nói gì với Trương Sinh? Và thái độ của nàng như thế nào?
Dù đã chịu oan khuất, bị chồng giết chết, nhưng khi hồn về, Vũ Thị Thiết không hề có thái độ căm thù, oán giận gay gắt. Nàng vẫn nói những lời lẽ trách móc nhẹ nhàng, khuyên răn chồng. Nàng vẫn nhắc đến “tình nghĩa phu thê”, đến “lòng son dạ sắt”. Nàng còn căn dặn Trương Sinh về việc nuôi dạy con.
Điều này cho thấy, dù đã chết oan, nhưng Vũ Thị Thiết vẫn giữ trọn đạo lý làm vợ, làm người phụ nữ. Nàng không muốn sự oan khuất của mình làm tan vỡ hoàn toàn hạnh phúc, gia đình. Sự bao dung, vị tha của nàng càng làm nổi bật lên vẻ đẹp cao quý của người phụ nữ Việt Nam.
Đồng thời, qua lời trách móc, nàng cũng cho thấy nàng không chấp nhận sự oan khuất này. Những lời trách cứ của nàng không phải là sự oán giận mà là lời nhắc nhở, là sự khẳng định lại sự trong trắng của mình.
Bước 4: Phân tích ý nghĩa của sự hối hận và hành động chuộc tội của Trương Sinh
Phần kết truyện còn cho thấy sự thay đổi của Trương Sinh.
Ban đầu, Trương Sinh là một người chồng dễ nghe lời, thiếu suy xét, đã giết oan vợ mình. Nhưng sau cái chết của Vũ Thị Thiết, ông đã nhận ra lỗi lầm to lớn của mình. Sự hối hận của ông là hoàn toàn chân thành. Ông đã đi tìm tăm lạy, tìm thầy để chuộc tội, để giải tỏa nỗi ám ảnh trong lòng.
Sự hối hận và hành động chuộc tội của Trương Sinh cho thấy dù có những sai lầm, con người vẫn có thể nhận ra và cố gắng sửa chữa. Điều này mang đến một thông điệp về khả năng sám hối và tìm lại lẽ phải của con người. Tuy nhiên, chúng ta cũng thấy rằng, cho dù Trương Sinh có cố gắng chuộc tội đến đâu, thì sự mất mát của Vũ Thị Thiết là không thể bù đắp được.
Bước 5: Nêu ý nghĩa khái quát của phần kết truyện
Từ những phân tích trên, chúng ta có thể rút ra ý nghĩa khái quát của phần kết truyện như sau:
Thứ nhất, phần kết truyện “Chuyện người con gái Nam Xương” lên án gay gắt chế độ phong kiến bất công, thối nát, những hủ tục độc đoán và sự thiếu hiểu biết đã dẫn đến cái chết oan khuất của người phụ nữ. Cái chết của Vũ Thị Thiết là lời tố cáo đanh thép cho một xã hội không coi trọng giá trị của người phụ nữ.
Thứ hai, phần kết truyện khẳng định và ca ngợi vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam: đức hạnh, thủy chung, son sắt, giàu lòng vị tha, bao dung. Dù phải chịu oan khuất, Vũ Thị Thiết vẫn giữ trọn phẩm giá, vẫn mong muốn chồng mình sửa sai và giữ gìn danh tiết cho gia đình.
Thứ ba, phần kết truyện còn thể hiện niềm tin vào công lý, vào luật nhân quả. Mặc dù cái chết của Vũ Thị Thiết là bi kịch, nhưng sự hiển linh của nàng và sự hối hận của Trương Sinh cho thấy rằng sự thật cuối cùng cũng sẽ được phơi bày, và những hành động sai trái sẽ phải chịu sự phán xét.
Tóm lại, phần kết truyện “Chuyện người con gái Nam Xương” không chỉ đơn thuần là một kết thúc buồn mà nó còn mang nhiều tầng ý nghĩa, vừa tố cáo xã hội, vừa ca ngợi vẻ đẹp con người, vừa thể hiện niềm tin vào lẽ phải.
Cô hy vọng qua buổi học hôm nay, các em đã hiểu rõ hơn về ý nghĩa sâu sắc của phần kết truyện này. Các em về nhà xem lại bài và chuẩn bị cho những phần tiếp theo nhé. Chúc các em học tốt!
Truyện kết thúc có hậu, thể hiện được ước mong của con người về sự công bằng trong cuộc đời, bởi vì người nói đã thấy được giá trị nhân đạo, nhân văn của tác phẩm: người tốt dù có gặp bao nhiêu oan khuất, cuối cùng cũng sẽ được minh oan, được trả lại thanh danh và phẩm giá. Cách kết đó mang dáng dấp một kết thúc có hậu của truyện cổ tích. Tính bi kịch của truyện vẫn tiềm ẩn ở ngay trong cái kết lung linh kì ảo, bởi ý kiến đó xuất phát từ việc nắm bắt giá trị hiện thực của tác phẩm: tuy nhân vật Vũ Nương vẫn được miêu tả với kiếp sống ở chốn thuỷ cung và sự trở về lung linh kì ảo để thể hiện ước mơ của con người về sự công bằng trong cuộc đời, nhưng tính bi kịch cũng tiềm ẩn ngay từ cái kết này bởi sự trở về và ước mơ hạnh phúc của Vũ Nương mang màu sắc ảo ảnh, hư vô, con người chỉ biết tìm đến cho mình hạnh phúc ở một thế giới không hiện hữu.
Chúc bạn học tốt. ^-^
Số phận của Vũ Nương trong “Chuyện người con gái Nam Xương” cũng là số phận của nhiều người phụ nữ dưới chế độ phong kiến, kết thúc của truyện liệu có phải là cái kết vẹn toàn, có hậu hay đó là nỗi đau khổ dai dẳng kéo dài? Với tấm lòng nhân đạo, bao dung của Nguyễn Dữ ta thấy Vũ Nương được giải oan và vẫn sống ở một thế giới khác nhưng hiện thực đau lòng vẫn luôn tồn tại. Nguyễn Dữ sống vào khoảng thế kỉ XVI, “Chuyện người con gái Nam Xương” là một trong 20 truyện trích trong ” Truyền kì mạn lục”, ông đã ghi chép lại những câu chuyện trong dân gian với một sự gia công hư cấu, sáng tạo, trau chuốt vừa thể hiện tấm lòng và phản ánh hiện thực xã hội phong kiến thối nát đương thời.
Vũ Nương là người phụ nữ có nhan sắc, đức hạnh vẹn toàn. Nàng gả cho Trương Sinh và một lòng chăm lo cho chồng, mẹ chồng và việc nhà cửa hết sức chu đáo. Vũ Nương biết chồng có tính hay ghen nhưng nàng chưa từng để gia đình phải bất hòa. Khi chồng đi lính, Vũ Nương mang thai, nàng ở nhà chăm sóc mẹ chồng khi ốm đau, bệnh tật như mẹ ruột đến nỗi người mẹ chồng trước khi mất cũng trăn trối những lời chúc phúc cho nàng. Vũ Nương vò võ một mình nuôi con, chờ chồng về để vui thú vui nghi gia, hạnh phúc gia đình trọn vẹn. Thời gian qua mau, bé Đản dần khôn lớn và hỏi cha đâu. Vũ Nương chỉ vào cái bóng của mình trong đêm và nói rằng đó là cha của Đản. Khi chồng trở về, nghe lời bé Đản đã mắng chửi và đánh đập Vũ Nương vì cho rằng nàng thất tiết, không giữ đạo vợ chồng. Vũ Nương giải thích hết lời nhưng Trương Sinh không nghe. Nàng gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự vẫn để chứng tỏ tấm lòng trong sạch. Thời gian sau, có người cùng làng tên là Phan Lang vì từng cứu Linh Phi lúc hóa rùa nên được Linh Phi cứu sống, vô tình gặp Vũ Nương ở thủy cung. Lúc Phan Lang sắp trở về trần gian, Vũ Nương gửi chiếc hoa vàng cùng lời nhắn cho Trương Sinh. Biết vợ bị oan, Trương Sinh theo lời nhắn, lập đền giải oan cho Vũ Nương. Nàng trở về nói lời đa tạ và biến mất. Câu chuyện truyền kỳ kết thúc nhưng hiện thực vẫn còn đau đáu những nỗi niềm thân phận, bi kịch của những người phụ nữ như Vũ Nương vẫn còn tái diễn. Cái kết đó gợi lên hai luồng ý kiến trái chiều: Kết thúc có hậu hay kết thúc tiềm ẩn nỗi đau bi kịch?
“Chuyện người con gái Nam Xương” là một câu chuyện được lưu truyền trong dân gian, cái kết nàng được giải oan và sống ở thủy cung của Linh Phi là một cái kết xem như có hậu. Vì cuối cùng oan khuất của nàng được giải, nàng vẫn được sống dù là ở thế giới khác. Từ đây, nàng không còn phải lo toan, vất vả vì chồng con nữa. Người tốt xứng đáng được hưởng hạnh phúc. Đó là mong ước, là bài học bao đời dân gian truyền dạy con cháu. Cái kết này hoàn toàn thỏa mãn mong ước về sự công bằng, nhân nghĩa ở đời.
Đằng sau cái kết tưởng như có hậu đó vẫn còn ẩn chứa bi kịch. Khi sống, Vũ Nương chỉ mong được vui thú vui nghi gia, gia đình hạnh phúc trọn vẹn. Nàng một lòng chăm lo việc nhà cửa, nuôi dạy con cái, chờ chồng về để gia đình đoàn tụ. Nhưng chờ đón nàng là những lời mắng chửi của chồng, là bi kịch đời nàng. Vũ Nương chọn cái chết để minh oan chứng tỏ nàng bị dồn vào bước đường cùng, không còn lối thoát nào. Lúc chết, Vũ Nương sống dưới thủy cung, mãi mãi không thể hưởng hạnh phúc gia đình, xa chồng, xa con, âm dương cách biệt. Lời nói của Vũ Nương khi gặp lại Trương Sinh bỗng trở nên nghẹn ngào, bi thiết: “Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa”. Trương Sinh một mình nuôi con, sống những ngày tháng trong hối hận giày vò. Bé Đản mồ côi mẹ, sống thiếu tình thương của mẹ. Chưa kể sau này bé Đản hiểu được lời nói ngây thơ của mình vô tình hại chết mẹ thì bé sẽ day dứt nhiều. Gia đình tan nát, hạnh phúc tan vỡ, bi kịch ấy vẫn kéo dài. Còn bao nhiêu người phụ nữ sẽ nối tiếp sau Vũ Nương khi mà xã hội phong kiến luôn đè nặng, chuyên quyền? Chiến tranh phi nghĩa làm Trương Sinh xa nhà, đi lính khiến cho mối hàm oan của Vũ Nương có dịp phát sinh. Chế độ nam quyền làm những người chồng như Trương Sinh trở nên nhỏ nhen, ích kỷ, gia trưởng, độc đoán. Chính những điều đó đã giết chết bao thân phận phụ nữ nhỏ nhoi, đức hạnh. Một cái bóng từ lời nói ngây thơ của bé Đản đã có thể kết tội, vu oan và dồn Vũ Nương vào con đường tuyệt vọng đi tìm chết để minh oan, giải thoát cho bản thân. Công bằng ở đời chỉ là hư vô. Người đáng được hưởng hạnh phúc lại rơi vào bi kịch, hàm oan chết hoặc chỉ có chết mới chứng minh trong sạch. Yếu tố kì ảo xen vào, mang theo hy vọng, ước mơ của nhân dân ta, Vũ Nương vẫn sống ở một thế giới khác, được minh oan nhưng hạnh phúc không trọn vẹn.
Cái kết thỏa mãn ước mơ về công bằng ở đời: người tốt sẽ gặp được những điều tốt. Nhưng hiện thực thì không phải lúc nào cũng vậy, bi kịch vẫn còn đó trong cái kết của truyện, gợi cho chúng ta nhiều sự thương cảm, xót xa cho những người phụ nữ có phẩm chất tốt đẹp lại chịu nhiều bất hạnh dưới chế độ phong kiến hà khắc. Ngòi bút của Nguyễn Dữ đã cố vun vén, thêm vào những yếu tố kì ảo nhưng rồi cũng bất lực trước thực tại. Hiện thực đầy rẫy bất công, tệ trạng vẫn cứ tiếp diễn, gây ra bao nỗi đau thân phận. Ở đó, con người luôn cố gắng vẫy vùng trong tuyệt vọng và cái chết được xem như là sự giải thoát. Số phận bất hạnh của Vũ Nương cũng là số phận bất hạnh của rất nhiều phụ nữ khác, họ chỉ có thể cam chịu, khuất nhục. Tiếng nói, nỗi đau của họ như chìm hẳn, trở nên yếu ớt vô cùng giữa muôn trùng hà khắc của chế độ phong kiến. Vũ Nương trong truyện “Chuyện người con gái Nam Xương” còn được giải oan, còn được sống ở một thế giới khác, còn một lần trở về gặp Trương Sinh còn những người phụ nữ khác trong xã hội phong kiến thì sao? Hiện thực là họ chết mang theo hàm oan không thể tỏ bày, họ tức tưởi trong tuyệt vọng, họ chấm dứt cuộc sống và không có thế giới ở cõi âm cho họ một lần sống, cứu vớt họ. Nguyễn Dữ đã lên án, tố cáo đanh thép vào chế độ phong kiến đồng thời tấm lòng nhân đạo, cái nhìn bao dung của ông đã hướng về những người phụ nữ bất hạnh, nhỏ nhoi giữa dòng đời nghiệt ngã.
Cái kết có yếu tố kì ảo giúp Vũ Nương được minh oan và sống ở thủy cung, làm con người tin vào nhân quả, thiện ác, công bằng ở đời. Nhưng cũng không thể phủ nhận hiện thực tàn ác, bất công. Câu chuyện về Vũ Nương trong “Chuyện người con gái Nam Xương” lưu truyền như một lời tố cáo đanh thép xã hội phong kiến, là lời oán than cho số phận con người