Nghệ thuật trong truyện ” Ếch ngồi đáy giếng “
Đầu tiên, các em hãy mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7 tập 1, trang 15 để chúng ta cùng đọc lại truyện. Sau khi đọc kỹ, các em hãy suy nghĩ xem, tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để làm cho câu chuyện trở nên sinh động và ý nghĩa?
Cô tin là các em đã đọc và suy nghĩ rồi. Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích từng biện pháp nghệ thuật nhé.
Bước 1: Xác định và phân tích biện pháp nghệ thuật tiêu biểu.
Trong truyện “Ếch ngồi đáy giếng”, biện pháp nghệ thuật nổi bật nhất mà chúng ta cần chú ý chính là:
Nghệ thuật xây dựng nhân vật
* Cách xây dựng nhân vật Ếch:
* Tác giả đã khắc họa rất thành công hình ảnh con ếch. Các em thấy, ếch sống trong một cái giếng nhỏ, thế giới của nó chỉ quẩn quanh trong cái giếng ấy.
* “Ếch ta ở trong giếng, quen sống chật chội, quen thói quen tự cho mình là nhất”. Câu văn này cho thấy rõ sự hạn chế về tầm nhìn, sự kiêu ngạo, tự mãn của ếch.
* Khi “cất tiếng kêu ồm ộp”, ếch tưởng rằng tiếng nó làm rung chuyển cả trời đất, làm rung chuyển cả thế giới. Điều này càng làm nổi bật sự ảo tưởng, sự hiểu biết hạn hẹp của nó.
* Tác giả sử dụng những từ ngữ như “quanh năm”, “chỉ biết”, “tưởng rằng” để nhấn mạnh sự cô lập và sai lầm trong nhận thức của ếch.
* Và cuối cùng, khi “bị xe ngựa cán bẹp dí”, ếch vẫn giữ nguyên cái thói quen cũ, cái tư tưởng cũ. Đây là một kết cục bi thảm nhưng lại là bài học đắt giá.
* Tác dụng của việc xây dựng nhân vật Ếch:
* Qua cách xây dựng nhân vật ếch, tác giả dân gian muốn phê phán thói kiêu căng, tự mãn, coi thường thế giới xung quanh, chỉ biết mình mà không biết người.
* Truyện nhắc nhở chúng ta rằng, phải luôn có tinh thần học hỏi, mở rộng tầm nhìn, đừng bao giờ tự giới hạn mình trong một phạm vi nhỏ bé.
Bước 2: Nhận xét về giọng điệu và cách kể chuyện.
Bên cạnh việc xây dựng nhân vật, chúng ta còn nhận thấy một giọng điệu và cách kể chuyện rất đặc trưng trong truyện:
* Giọng điệu:
* Giọng điệu của truyện thường là hài hước, châm biếm nhẹ nhàng. Tác giả không hề dùng lời lẽ gay gắt mà qua tình huống, qua hành động và lời nói của nhân vật ếch để người đọc tự rút ra bài học.
* Sự đối lập giữa suy nghĩ của ếch và thực tế bên ngoài giếng tạo nên tiếng cười phê phán.
* Cách kể chuyện:
* Truyện được kể theo trình tự thời gian diễn biến của câu chuyện, rất dễ hiểu và lôi cuốn.
* Ngôn ngữ giản dị, gần gũi với đời sống của người dân lao động, nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc.
Bước 3: Tổng kết về nghệ thuật.
Vậy là, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về những nét nghệ thuật đặc sắc trong truyện “Ếch ngồi đáy giếng”. Tóm lại, chúng ta có thể khẳng định:
* Nghệ thuật xây dựng nhân vật ếch độc đáo, sinh động, giàu tính biểu tượng. Nhân vật ếch mang tính cách điển hình cho những người có thói kiêu ngạo, tự mãn, hạn hẹp về tầm nhìn.
* Giọng điệu châm biếm nhẹ nhàng, sâu sắc.
* Ngôn ngữ kể chuyện giản dị, gần gũi nhưng hàm chứa bài học ý nghĩa.
Những yếu tố nghệ thuật này đã góp phần quan trọng làm nên sự thành công của truyện, giúp truyện trở nên hấp dẫn, dễ đi vào lòng người và để lại bài học quý báu cho các thế hệ độc giả.
Các em về nhà xem lại bài và chuẩn bị cho phần tiếp theo nhé! Có bạn nào còn thắc mắc gì không?
Biện pháp nghệ thuật được sử dụng:
+Xây dựng hình tượng nhân vật gần gũi với đời sống
+Nghệ thuật nhân hoá ,ẩn dụ đặc sắc
+Mượn chuyện loài vật để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người
+Kể ngắn gọn, giản gị, hàm xúc
+Cách nói bằng ngụ ngôn,cách giáo huấn tự nhiên, đặc sắc
Nghệ thuật:- Miêu tả phù hợp với thực tế
-Xây dựng hình tượng nhân vật gần gũi với đời sống.
– Phép nhân hoá, ẩn dụ tượng trưng;
-Cách nói bằng ngụ ngôn, giáo huấn tự nhiên đặc sắc.
-Tình huống bất ngờ ,hài hước, kín đáo.
-Ngôn ngữ giàu hình ảnh,tạo ấn tượng trực quan cho người đọc.
-Cấu trúc ngắn gọn,chặt chẽ
⇒ Từ đó,người đọc liên tưởng những ngụ ý, đạo lí, bài học hàm ẩn