Chào các em, cô là giáo viên Lịch sử. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải đáp một câu hỏi rất quan trọng trong chương trình Lịch sử lớp 9: Nguyên nhân nào dẫn đến trận “Điện Biên Phủ trên không” vào tháng 12 năm 1972?

Để trả lời câu hỏi này một cách đầy đủ và chính xác theo Sách giáo khoa, chúng ta cần đi từng bước, phân tích bối cảnh và âm mưu của các bên liên quan. Các em hãy chú ý lắng nghe nhé.

Chúng ta có thể chia nguyên nhân thành hai nhóm chính: nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân sâu xa.

1. Nguyên nhân trực tiếp: Thái độ “trở lật”, “lật lọng” của Mĩ tại Hội nghị Pa-ri.

Đây là nguyên nhân mấu chốt, châm ngòi trực tiếp cho cuộc tập kích. Các em cần nắm rõ diễn biến tại bàn đàm phán:

• Bối cảnh: Trải qua nhiều năm đàm phán căng thẳng tại Pa-ri, đến tháng 10 năm 1972, cuộc đàm phán giữa ta và Mĩ đã đi đến những thỏa thuận quan trọng. Phía Việt Nam đã đưa ra dự thảo “Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam”. Phía Mĩ, do cố vấn Lê Đức Thọ và cố vấn Kít-xinh-giơ (Henry Kissinger) đàm phán, đã thỏa thuận xong văn bản Hiệp định này. Thậm chí, Kít-xinh-giơ còn tuyên bố “Hòa bình trong tầm tay” (Peace is at hand).
• Hành động “trở lật”: Tuy nhiên, ngay sau đó, tổng thống Mĩ Ních-xơn (Richard Nixon) đã lật lọng. Nghe theo sự phản đối của chính quyền Sài Gòn (do Nguyễn Văn Thiệu đứng đầu), Mĩ đã đòi xét lại những điều khoản hết sức cơ bản trong bản dự thảo Hiệp định mà hai bên đã thỏa thuận. Họ muốn sửa đổi theo hướng có lợi cho Mĩ và chính quyền Sài Gòn, ví dụ như đòi quân đội miền Bắc phải rút khỏi miền Nam.
• Kết quả: Phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã kiên quyết không chấp nhận những đòi hỏi vô lý này. Cuộc đàm phán lâm vào bế tắc.

2. Nguyên nhân sâu xa: Âm mưu của đế quốc Mĩ.

Hành động “trở lật” ở trên không phải là ngẫu nhiên, mà nó xuất phát từ một âm mưu đã được tính toán của chính quyền Ních-xơn. Âm mưu đó bao gồm:

• Mục tiêu thứ nhất (quan trọng nhất): Gây sức ép quân sự tối đa, dùng ưu thế không quân mà cụ thể là máy bay chiến lược B-52 để ném bom hủy diệt Hà Nội, Hải Phòng và các mục tiêu quan trọng khác ở miền Bắc. Qua đó, Mĩ muốn buộc ta phải khuất phục, phải chấp nhận ký vào bản Hiệp định Pa-ri đã bị sửa đổi theo ý của chúng. Ních-xơn muốn “đưa Hà Nội trở về thời kỳ đồ đá” để giành một thắng lợi quân sự quyết định, tạo lợi thế tuyệt đối trên bàn đàm phán.
• Mục tiêu thứ hai: Đánh phá, hủy diệt tiềm lực kinh tế và quốc phòng của miền Bắc. Qua đó, Mĩ muốn làm suy giảm sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc cho tiền tuyến lớn miền Nam, chuẩn bị cho các bước đi tiếp theo của Mĩ sau khi ký Hiệp định.

TỔNG KẾT LẠI:

Các em có thể tóm tắt các nguyên nhân dẫn đến trận “Điện Biên Phủ trên không” như sau:

• Sau khi thỏa thuận xong dự thảo Hiệp định Pa-ri vào tháng 10/1972, phía Mĩ đã lật lọng, đòi thay đổi các điều khoản cơ bản.
• Để buộc ta phải chấp nhận những sửa đổi vô lý đó, Tổng thống Mĩ Ních-xơn đã quyết định mở cuộc tập kích đường không chiến lược bằng máy bay B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và nhiều nơi khác ở miền Bắc.
• Mục đích của Mĩ là dùng sức mạnh quân sự để khuất phục ý chí chiến đấu của nhân dân ta, giành thắng lợi trên bàn đàm phán và phá hoại tiềm lực của miền Bắc.

Chính từ những nguyên nhân đó, cuộc chiến đấu 12 ngày đêm cuối năm 1972 đã diễn ra, và quân dân ta đã làm nên một chiến thắng lẫy lừng, được thế giới gọi là trận “Điện Biên Phủ trên không”, buộc Mĩ phải quay trở lại bàn đàm phán và ký Hiệp định Pa-ri theo nội dung đã thỏa thuận.