Nguyên tử X có tổng số hạt là 46, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang đ…
b) Viết kí hiệu của nguyên tử X?
Chúng ta sẽ đi từng bước một, giống như cách chúng ta xây dựng một ngôi nhà vậy, thật chắc chắn và vững chãi.
***
a) Xác định số proton, notron, electron và số khối của X.
Đầu tiên, các em hãy nhớ lại cho thầy các khái niệm cơ bản về các loại hạt trong nguyên tử nhé. Một nguyên tử gồm có 3 loại hạt cơ bản:
– Hạt proton (p), mang điện tích dương.
– Hạt electron (e), mang điện tích âm.
– Hạt notron (n), không mang điện.
Trong một nguyên tử trung hòa về điện, số proton luôn bằng số electron.
Đề bài cho chúng ta biết:
1. Tổng số hạt trong nguyên tử X là 46.
Điều này có nghĩa là tổng số proton, notron và electron là 46.
Chúng ta có công thức: \(p + n + e = 46\)
2. Số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 14 hạt.
Các hạt mang điện trong nguyên tử là proton và electron. Số hạt không mang điện là notron.
Số hạt mang điện là \(p + e\). Số hạt không mang điện là \(n\).
Theo đề bài, ta có: \( (p + e) – n = 14 \)
Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau giải hệ phương trình này.
Từ nguyên tử trung hòa về điện, ta luôn có: \(p = e\).
Chúng ta thay \(e\) bằng \(p\) vào hai phương trình trên:
Phương trình 1: \(p + n + p = 46\)
=> \(2p + n = 46\) (Phương trình 1′)
Phương trình 2: \( (p + p) – n = 14 \)
=> \(2p – n = 14\) (Phương trình 2′)
Bây giờ chúng ta có một hệ hai phương trình với hai ẩn là \(p\) và \(n\). Chúng ta có thể giải bằng phương pháp cộng đại số.
Cộng Phương trình 1′ và Phương trình 2′:
\( (2p + n) + (2p – n) = 46 + 14 \)
\( 4p = 60 \)
\( p = \frac{60}{4} \)
\( p = 15 \)
Vậy, số proton của nguyên tử X là 15.
Vì \(p = e\), nên số electron của nguyên tử X cũng là 15.
\(e = 15\)
Bây giờ chúng ta tìm số notron. Chúng ta có thể thay giá trị của \(p\) vào một trong hai phương trình 1′ hoặc 2′. Thầy sẽ dùng Phương trình 1′:
\(2p + n = 46\)
\(2 \times 15 + n = 46\)
\(30 + n = 46\)
\(n = 46 – 30\)
\(n = 16\)
Vậy, số notron của nguyên tử X là 16.
Cuối cùng, chúng ta cần xác định số khối của X. Số khối (kí hiệu là A) của một nguyên tử bằng tổng số proton và số notron.
Công thức: \(A = p + n\)
\(A = 15 + 16\)
\(A = 31\)
Vậy, số khối của nguyên tử X là 31.
Chúng ta đã hoàn thành xong phần a). Các em hãy kiểm tra lại các kết quả của mình nhé.
b) Viết kí hiệu của nguyên tử X?
Để viết kí hiệu của nguyên tử X, chúng ta cần tuân theo quy ước sau:
Kí hiệu hóa học của một nguyên tố được biểu diễn bởi một chữ cái hoặc hai chữ cái (chữ cái đầu viết hoa, chữ cái thứ hai viết thường).
Số khối (A) được ghi ở phía trên bên trái của kí hiệu nguyên tử.
Số proton (hay còn gọi là số hiệu nguyên tử, Z) được ghi ở phía dưới bên trái của kí hiệu nguyên tử.
Chúng ta đã xác định được:
– Số proton (Z) của X là 15.
– Số khối (A) của X là 31.
Nguyên tố có số proton là 15 là nguyên tố Photpho. Kí hiệu hóa học của Photpho là P.
Vậy, kí hiệu của nguyên tử X sẽ là:
Chữ cái P (kí hiệu của nguyên tố Photpho).
Số khối A = 31 ghi ở trên bên trái.
Số proton Z = 15 ghi ở dưới bên trái.
\[
^{31}_{15} \text{P}
\]
Đây chính là kí hiệu đầy đủ của nguyên tử X mà chúng ta cần tìm.
***
Các em thấy đó, chỉ cần nắm vững kiến thức cơ bản và làm từng bước cẩn thận, chúng ta hoàn toàn có thể giải được bài tập này. Có bạn nào còn thắc mắc chỗ nào không? Hãy mạnh dạn hỏi thầy nhé! Chúng ta cùng nhau học tập và tiến bộ. Chúc các em luôn học tốt môn Hóa học!
a) Theo đề bài, ta có:
p+n+e=46
mà p=e →2p+n=46 (1)
Có: 2p-n=14
→n=2p-14 (2)
Thay (2) vào (1) ta được:
2p+2p-14=46
→p=15
→p=e=15
Thay p=15 vào (1) ta được n=16
Vậy nguyên tử X có số p=e=15, số n=16
b) Vì số p=15 nên X thuộc nguyên tố Photpho (P)
Theo bài ra ta có
p + e + n = 46 ; p + e – n = 14
=> 2n = 46 – 14 = 32
=> n = 16
=> p + e = 2p = 2e = 16 + 14 =30
=> p = e = 15
=> Số khối của X là : 15 + 16 = 31 (đvC)
Vậy ……..
b, X = Photpho (P)