Đề bài của chúng ta là: “Những chất kết tủa không tan trong nước như BaSO4 CaCO3 Fe(OH)3 …. có được gọi là chất điện li không ?”

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần hiểu rõ hai khái niệm quan trọng: chất kết tủa và chất điện li.

Bước 1: Nhắc lại khái niệm chất điện li.
Theo chương trình Hóa học lớp 11 (theo cả ba bộ sách Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo và Cánh diều), chất điện li là những chất khi tan trong nước hoặc nóng chảy, có khả năng phân li ra ion.
Các loại chất điện li bao gồm: axit, bazơ và muối.
Ví dụ:

• Axit mạnh: HCl phân li ra H+ và Cl-
• Bazơ mạnh: NaOH phân li ra Na+ và OH-
• Muối tan: NaCl phân li ra Na+ và Cl-

Ngược lại, chất không điện li là những chất khi tan trong nước hoặc nóng chảy, không phân li ra ion.
Ví dụ: Rượu etylic (C2H5OH), saccarozơ (C12H22O11).

Bước 2: Phân tích khái niệm chất kết tủa không tan trong nước.
Đề bài cho chúng ta các ví dụ về chất kết tủa không tan trong nước là BaSO4, CaCO3, Fe(OH)3. Điều này có nghĩa là khi chúng ta cho các chất này vào nước, chúng sẽ không hòa tan mà tạo thành dạng rắn lơ lửng hoặc lắng xuống đáy cốc.
Lưu ý quan trọng: Mặc dù được gọi là “không tan”, trên thực tế, hầu hết các chất này đều có một lượng rất nhỏ tan trong nước, nhưng với nồng độ rất thấp, không đáng kể để xem là tan hoàn toàn.

Bước 3: Liên hệ giữa chất kết tủa và khả năng phân li thành ion.
Bản chất của việc phân li thành ion (điện li) là sự tách ra của các ion trong mạng lưới tinh thể dưới tác dụng của dung môi phân cực như nước. Nếu một chất rắn điện li mạnh, nó sẽ hòa tan tốt trong nước và phân li hoàn toàn hoặc phần lớn thành ion.
Đối với các chất kết tủa không tan trong nước như BaSO4, CaCO3, Fe(OH)3, điều này chứng tỏ chúng có độ tan rất thấp trong nước. Mặc dù có thể có một lượng rất nhỏ tan ra, nhưng lượng này là không đáng kể để chúng ta coi chúng là chất điện li theo định nghĩa thông thường (phân li ra ion khi tan hoặc nóng chảy).
Ví dụ:

• BaSO4 là một muối ít tan. Khi cho BaSO4 vào nước, chỉ một lượng rất nhỏ Ba2+ và SO42- đi vào dung dịch. Phần lớn BaSO4 vẫn ở dạng rắn.
• Fe(OH)3 là một bazơ không tan.

Bước 4: Kết luận.
Dựa trên định nghĩa chất điện li là chất phân li ra ion khi tan trong nước hoặc nóng chảy, và thực tế là các chất kết tủa không tan trong nước có độ tan rất thấp, chúng ta có thể đưa ra kết luận.
Các chất kết tủa không tan trong nước như BaSO4, CaCO3, Fe(OH)3 KHÔNG được gọi là chất điện li theo nghĩa thông thường mà chúng ta nghiên cứu về dung dịch điện li. Chúng được xếp vào nhóm các chất không điện li hoặc ít điện li (nếu xét đến một phần rất nhỏ tan ra và phân li).

Cô hy vọng qua phân tích chi tiết này, các em đã hiểu rõ hơn về bản chất của chất điện li và mối liên hệ của nó với tính tan của các chất rắn trong nước. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!