Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em giải một bài tập rất thú vị về chu kỳ hoạt động của tim ở loài voi. Bài tập này giúp chúng ta củng cố kiến thức về các pha của chu kỳ tim và cách vận dụng công thức để tính toán. Chúng ta hãy cùng nhau phân tích và giải bài tập này từng bước nhé.

BÀI GIẢI CHI TIẾT

Bước 1: Tính thời gian của một chu kỳ tim

Đầu tiên, chúng ta cần xác định xem một chu kỳ hoạt động của tim voi kéo dài trong bao lâu.
Đề bài cho biết nhịp tim của voi là 25 nhịp/phút. Điều này có nghĩa là trong 1 phút (tức là 60 giây), tim voi đập 25 lần.
Để tính thời gian cho một lần đập (một chu kỳ tim), chúng ta sẽ lấy tổng thời gian chia cho tổng số nhịp.

Công thức:
\[ \text{Thời gian một chu kỳ tim} = \frac{60 \text{ giây}}{25 \text{ nhịp}} = 2,4 \text{ giây/nhịp} \]
Như vậy, một chu kỳ tim hoàn chỉnh của voi diễn ra trong 2,4 giây.

Bước 2: Tính thời gian của từng pha trong chu kỳ tim

Các em hãy nhớ lại kiến thức trong Sách giáo khoa Sinh học 8. Một chu kỳ tim gồm 3 pha: Pha nhĩ co, Pha thất co và Pha dãn chung. Thời gian của cả chu kỳ tim bằng tổng thời gian của 3 pha này.

Chúng ta có các mối liên hệ sau:

• Thời gian tâm nhĩ nghỉ = Thời gian pha thất co + Thời gian pha dãn chung
• Thời gian tâm thất nghỉ = Thời gian pha nhĩ co + Thời gian pha dãn chung
• Thời gian chu kỳ tim = Thời gian pha nhĩ co + Thời gian pha thất co + Thời gian pha dãn chung

Dựa vào đó, ta có thể tính thời gian của từng pha:

a) Tính thời gian Pha nhĩ co:
Thời gian của một chu kỳ tim chính là tổng thời gian pha nhĩ co và thời gian tâm nhĩ nghỉ ngơi.
Do đó, để tìm thời gian pha nhĩ co, ta lấy thời gian của cả chu kỳ tim trừ đi thời gian tâm nhĩ nghỉ.
\[ \text{Thời gian pha nhĩ co} = \text{Thời gian chu kỳ tim} – \text{Thời gian tâm nhĩ nghỉ} \]
\[ \text{Thời gian pha nhĩ co} = 2,4 \text{ giây} – 2,1 \text{ giây} = 0,3 \text{ giây} \]

b) Tính thời gian Pha thất co:
Tương tự, để tìm thời gian pha thất co, ta lấy thời gian của cả chu kỳ tim trừ đi thời gian tâm thất nghỉ.
\[ \text{Thời gian pha thất co} = \text{Thời gian chu kỳ tim} – \text{Thời gian tâm thất nghỉ} \]
\[ \text{Thời gian pha thất co} = 2,4 \text{ giây} – 1,5 \text{ giây} = 0,9 \text{ giây} \]

c) Tính thời gian Pha dãn chung:
Cuối cùng, ta tính thời gian pha dãn chung bằng cách lấy tổng thời gian chu kỳ tim trừ đi thời gian của pha nhĩ co và pha thất co.
\[ \text{Thời gian pha dãn chung} = \text{Thời gian chu kỳ tim} – (\text{Thời gian pha nhĩ co} + \text{Thời gian pha thất co}) \]
\[ \text{Thời gian pha dãn chung} = 2,4 – (0,3 + 0,9) = 2,4 – 1,2 = 1,2 \text{ giây} \]

Bước 3: Xác định tỉ lệ thời gian các pha

Bây giờ, chúng ta đã có đủ dữ liệu để lập tỉ lệ thời gian của ba pha theo thứ tự: Pha nhĩ co : Pha thất co : Pha dãn chung.

Tỉ lệ về thời gian là:
\[ 0,3 \text{ giây} : 0,9 \text{ giây} : 1,2 \text{ giây} \]
Để đưa về tỉ lệ số nguyên đơn giản nhất, chúng ta chia tất cả các số cho số nhỏ nhất trong dãy, tức là 0,3.
\[ \frac{0,3}{0,3} : \frac{0,9}{0,3} : \frac{1,2}{0,3} \]
\[ 1 : 3 : 4 \]

KẾT LUẬN

Vậy, tỉ lệ thời gian các pha trong chu kỳ hoạt động tim của voi là 1 : 3 : 4.
Cụ thể:

• Pha nhĩ co: chiếm 1 phần (0,3 giây)
• Pha thất co: chiếm 3 phần (0,9 giây)
• Pha dãn chung: chiếm 4 phần (1,2 giây)

Cô hy vọng bài giải chi tiết này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về cách tính toán chu kỳ tim. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em đừng ngần ngại hỏi nhé. Chúc các em học tốt