***

Hướng dẫn giải chi tiết:

1) Cây nhãn trong bài có gốc tích:

• Bước 1: Các con hãy đọc kĩ đoạn văn đầu tiên của bài để tìm thông tin về nguồn gốc của cây nhãn.
• Bước 2: Chúng ta thấy câu: “Mẹ tôi kể một người bạn của ông tôi thời bộ đội, quê Hưng Yên, đã tặng ông tôi cây nhãn này và ông trồng nó năm mẹ về làm dâu.”
• Bước 3: Phân tích thông tin đã tìm được:
  • Người tặng cây nhãn là: “một người bạn của ông tôi”.
  • Người bạn đó có đặc điểm: “thời bộ đội” và “quê Hưng Yên”.
  • Ông tôi đã nhận và trồng cây.
• Bước 4: Đối chiếu với các lựa chọn:
  • A. Đó là giống nhãn Hưng Yên ngon nổi tiếng. (Bài văn chỉ nói người bạn quê Hưng Yên, chứ không khẳng định đây là “giống nhãn Hưng Yên nổi tiếng”. Đây là thông tin chưa chính xác hoàn toàn.)
  • B. Một người bạn tặng cho ông thời ông đi bộ đội ở Hưng Yên. (Bài văn nói người bạn “quê Hưng Yên” và là bạn “thời bộ đội” của ông, chứ không nói cụ thể là ông đi bộ đội “ở Hưng Yên” hay việc tặng cây diễn ra “ở Hưng Yên”. Thông tin này cũng có thể gây nhầm lẫn.)
  • C. Bạn ông quê ở Hưng Yên tặng cho ông. (Đây là câu tổng hợp chính xác nhất và đầy đủ nhất thông tin mà đoạn văn đã cung cấp: “người bạn của ông tôi… quê Hưng Yên, đã tặng ông tôi cây nhãn này”.)
• Kết quả: Vậy, đáp án đúng nhất là C.

2) Cây nhãn cuối mùa xuân có vẻ đẹp đáng yêu là:

• Bước 1: Các con hãy tìm đoạn văn tả cây nhãn “vào cuối mùa xuân”.
• Bước 2: Chúng ta đọc được câu: “Vào cuối mùa xuân, nhìn cây nhãn thật thích. Bắt đầu thì hàng trăm hàng trăm nhánh non màu nâu sẫm đua nhau ngoi lên vượt các lớp xanh um. Rồi những chùm hoa nhãn nở lấm tấm.”
• Bước 3: Phân tích vẻ đẹp của cây nhãn vào thời điểm này:
  • Có “hàng trăm hàng trăm nhánh non màu nâu sẫm đua nhau ngoi lên”.
  • Có “những chùm hoa nhãn nở lấm tấm”.
• Bước 4: Đối chiếu với các lựa chọn:
  • A. Tán xum xuê tròn, thân mập chắc, vỏ nâu xù xì. (Đây là đặc điểm chung của cây, không phải vẻ đẹp đặc trưng “cuối mùa xuân” khi cây ra lộc non và hoa.)
  • B. Đầy những nhánh non khỏe khoắn, những chùm hoa nhãn lấm tấm. (Thông tin này hoàn toàn trùng khớp với đoạn văn miêu tả: “nhánh non… đua nhau ngoi lên” và “hoa nhãn nở lấm tấm”.)
  • C. Những bông hoa nhãn trắng ngà nở lấm tấm trong những tán lá xanh. (Bài văn có nói “hoa nhãn nở lấm tấm” nhưng không miêu tả hoa có màu “trắng ngà”. Lựa chọn này chưa bao quát hết vẻ đẹp “nhánh non” đã được nhắc đến.)
• Kết quả: Vậy, đáp án đúng nhất là B.

3) Tới ngày nhãn chín, mẹ đã:

• Bước 1: Các con hãy tìm đoạn văn tả hành động của mẹ khi “nhãn chín” hoặc “tới ngày hái nhãn”.
• Bước 2: Chúng ta đọc được câu: “Và đã tới ngày hái nhãn. Mẹ tôi chọn những chùm quả ngon nhất, đẹp nhất bày lên bàn thờ, thắp hương cúng ông bà. Rồi thì anh em tôi và lũ trẻ hàng xóm tha hồ chén những quả nhãn mọng nước, ngọt lừ, thơm dịu.”
• Bước 3: Phân tích hành động của mẹ theo trình tự:
  • Đầu tiên: “chọn những chùm quả ngon nhất, đẹp nhất bày lên bàn thờ, thắp hương cúng ông bà.”
  • Sau đó: để anh em và các bạn nhỏ “tha hồ chén”.
• Bước 4: Đối chiếu với các lựa chọn:
  • A. Hái nhãn cho con và đám trẻ hàng xóm tha hồ ăn. (Đây là việc mẹ làm sau cùng, không phải việc đầu tiên và quan trọng nhất thể hiện sự biết ơn.)
  • B. Chọn những chùm quả ngon nhất, đẹp nhất cúng ông bà. (Đây chính xác là hành động đầu tiên và ý nghĩa nhất của mẹ khi nhãn chín, thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn.)
  • C. Cho con và đám trẻ hàng xóm ra vườn và tha hồ ăn nhãn. (Tương tự như A, đây là việc sau đó, không phải hành động chính được nhắc đến đầu tiên.)
• Kết quả: Vậy, đáp án đúng nhất là B.

4) Mỗi lần ăn quả nhãn thơm, mắt mẹ lại đỏ hoe vì:

• Bước 1: Các con hãy tìm câu văn cuối cùng của bài để biết nguyên nhân mắt mẹ đỏ hoe.
• Bước 2: Chúng ta đọc được câu: “Ăn quả nhãn thơm, chúng tôi lại nhắc ông bà, mắt mẹ tôi lại hoe đỏ.”
• Bước 3: Phân tích nguyên nhân: Mắt mẹ đỏ hoe là do “chúng tôi lại nhắc ông bà”. Điều này gợi lên nỗi nhớ thương, xúc động trong lòng mẹ khi nhớ về người thân đã khuất.
• Bước 4: Đối chiếu với các lựa chọn:
  • A) Mẹ nhớ ông bà. (Đúng là mẹ nhớ, nhưng nguyên nhân trực tiếp được nêu trong bài là do “chúng tôi nhắc”.)
  • B) Con nhắc tới ông bà. (Đây là nguyên nhân trực tiếp và rõ ràng nhất được tác giả nêu trong câu văn.)
  • C) Mẹ nhớ lại ngày về làm dâu. (Thông tin này không liên quan trực tiếp đến việc mắt mẹ đỏ hoe khi ăn nhãn và con nhắc ông bà.)
• Kết quả: Vậy, đáp án đúng nhất là B.

5) Câu tục ngữ phù hợp với nội dung của bài văn là:

• Bước 1: Các con hãy đọc lại toàn bộ câu chuyện và suy nghĩ về ý nghĩa chính mà câu chuyện muốn gửi gắm. Câu chuyện kể về cây nhãn do ông trồng, mang lại quả ngọt và gợi nhớ về ông bà, về nguồn cội.
• Bước 2: Phân tích ý nghĩa của từng câu tục ngữ:
  • A) Có công mài sắt có ngày nên kim: Câu này khuyên chúng ta kiên trì, nỗ lực sẽ đạt được thành công. (Không phù hợp lắm với nội dung bài.)
  • B) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Câu này nhắc nhở chúng ta phải biết ơn, trân trọng những người đã tạo ra thành quả, đã có công lao nuôi dưỡng, vun đắp. (Rất phù hợp! Cây nhãn là quả ngọt, ông là người trồng cây, gia đình luôn nhớ đến ông bà khi ăn nhãn.)
  • C) Trồng cây có ngày hái quả: Câu này nói về quy luật nhân quả, gieo gì gặt nấy hoặc thành quả của sự lao động. (Mặc dù có liên quan đến việc trồng cây và hái quả, nhưng câu B “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” diễn tả sâu sắc hơn tình cảm và sự biết ơn, đúng với cảm xúc của người mẹ và gia đình khi nhớ ông bà.)
• Bước 3: Lựa chọn câu tục ngữ phù hợp nhất với chủ đề về lòng biết ơn, nhớ về nguồn cội.
• Kết quả: Vậy, đáp án đúng nhất là B.

6) Nếu em là cháu của ông trong câu chuyện em sẽ làm gì?

• Bước 1: Đặt mình vào vị trí của người cháu trong câu chuyện, cảm nhận tình yêu thương của ông bà và ý nghĩa của cây nhãn. Cây nhãn không chỉ là một cái cây mà còn là kỉ niệm, là tình cảm của ông để lại.
• Bước 2: Suy nghĩ về những hành động cụ thể mà một người cháu có thể làm để thể hiện lòng biết ơn và gìn giữ kỉ niệm đó.
  • Chăm sóc cây nhãn: Để cây luôn xanh tốt, cho nhiều quả.
  • Giúp đỡ mẹ: Khi hái nhãn, cúng ông bà.
  • Chia sẻ: Với anh em, bạn bè, hàng xóm.
  • Ghi nhớ: Luôn nhớ về ông bà và câu chuyện về cây nhãn.
  • Kể lại: Kể cho các thế hệ sau nghe về cây nhãn của ông.
• Bước 3: Viết câu trả lời của mình một cách chân thành, thể hiện được tình cảm.
• Gợi ý trả lời:

  Nếu em là cháu của ông trong câu chuyện, em sẽ:

  – Chăm sóc cây nhãn thật tốt để cây luôn xanh tươi, ra nhiều quả ngọt, như một cách để tưởng nhớ công ơn của ông. Cây nhãn chính là kỉ niệm quý giá mà ông đã để lại cho cả gia đình.

  – Mỗi khi đến mùa nhãn chín, em sẽ giúp mẹ hái những chùm nhãn ngon nhất để bày lên bàn thờ cúng ông bà. Sau đó, em sẽ cùng mọi người thưởng thức những quả nhãn ngọt lịm và lắng nghe mẹ kể về ông bà, để tình yêu thương và sự biết ơn luôn đong đầy trong lòng.

  – Em sẽ luôn trân trọng cây nhãn và câu chuyện về nó, giống như trân trọng tình yêu thương mà ông bà đã dành cho gia đình.

Cô hy vọng với phần giải thích chi tiết này, các con đã hiểu rõ hơn về cách làm bài và cảm nhận được vẻ đẹp của câu chuyện. Chúng mình cùng cố gắng ôn tập thật tốt cho kì thi sắp tới nhé!