Phân tích tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của người Pháp đối …
Bước 1: Khái quát về cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897-1914)
Trước hết, các em cần hiểu rõ bối cảnh và mục đích của cuộc khai thác này. Thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất với mục đích chính là bóc lột tài nguyên và sức lao động của nhân dân ta để làm giàu cho chính quốc. Chúng tập trung vào khai thác các ngành kinh tế mũi nhọn, chủ yếu là nông nghiệp và công nghiệp.
Bước 2: Phân tích tác động trên các lĩnh vực kinh tế
* Nông nghiệp:
* Mở rộng diện tích đồn điền: Pháp tiến hành thu hồi đất đai của nông dân, biến thành các đồn điền trồng cây công nghiệp như cao su, chè, cà phê, lúa gạo.
* Tăng cường sản xuất nông sản để xuất khẩu: Mục tiêu là phục vụ cho thị trường Pháp và các nước tư bản.
* Tác động: Đời sống của một bộ phận nông dân bị bần cùng hóa do mất đất, phải làm thuê trên chính mảnh đất của mình. Tuy nhiên, cũng có một số ít nông dân có điều kiện hơn nhờ phát triển một số loại cây trồng mới.
* Công nghiệp:
* Phát triển công nghiệp khai mỏ: Pháp tập trung khai thác than, thiếc, antimoan,…
* Phát triển một số ngành công nghiệp chế biến: Chủ yếu là phục vụ cho nhu cầu khai thác và tiêu thụ hàng hóa của Pháp.
* Tác động: Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và phát triển. Họ phải làm việc trong điều kiện lao động nặng nhọc, lương thấp.
* Thương nghiệp:
* Mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa của Pháp: Hàng hóa của Pháp tràn ngập thị trường Việt Nam, cạnh tranh gay gắt với hàng hóa thủ công trong nước.
* Tác động: Thủ công nghiệp truyền thống của Việt Nam bị sa sút nghiêm trọng.
Bước 3: Phân tích tác động trên lĩnh vực xã hội
Cuộc khai thác thuộc địa đã làm thay đổi sâu sắc cơ cấu xã hội Việt Nam, hình thành những giai cấp mới và làm trầm trọng thêm mâu thuẫn trong xã hội.
* Sự ra đời và phát triển của các giai cấp mới:
* Giai cấp công nhân: Ra đời từ các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền. Họ là lực lượng lao động chính, bị bóc lột nặng nề.
* Giai cấp nông dân: Bị mất đất, bần cùng hóa, trở thành lực lượng lao động chính trong các đồn điền, nhà máy.
* Giai cấp tư sản: Là những người Việt Nam làm trung gian cho tư bản Pháp hoặc kinh doanh nhỏ. Họ có xu hướng hợp tác với Pháp để phát triển kinh tế nhưng lại bị Pháp chèn ép.
* Tầng lớp tiểu tư sản: Bao gồm những người làm công ăn lương trong các cơ quan hành chính, trường học, hoặc kinh doanh nhỏ. Họ có tinh thần yêu nước, chịu ảnh hưởng của tư tưởng mới.
* Sự phân hóa xã hội:
* Mâu thuẫn gay gắt: Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp ngày càng trở nên gay gắt.
* Mâu thuẫn nội bộ: Bên cạnh đó, còn có mâu thuẫn giữa các tầng lớp xã hội khác nhau trong nội bộ Việt Nam, do sự phân hóa giàu nghèo và lợi ích khác biệt.
* Sự du nhập của văn hóa phương Tây:
* Ảnh hưởng: Văn hóa Pháp du nhập vào Việt Nam qua hệ thống trường học kiểu Pháp, báo chí, sách vở.
* Tác động: Tạo ra sự thay đổi trong cách suy nghĩ, lối sống của một bộ phận người Việt. Tuy nhiên, văn hóa truyền thống Việt Nam cũng bị ảnh hưởng và có nguy cơ mai một.
Bước 4: Tổng kết tác động
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp đã tạo ra những biến đổi sâu sắc và toàn diện trên mọi mặt của đời sống xã hội Việt Nam.
* Về kinh tế: Đặt nền kinh tế Việt Nam phục vụ cho lợi ích của Pháp, làm giàu cho chính quốc, nhưng cũng tạo tiền đề cho sự ra đời của một số ngành kinh tế mới.
* Về xã hội: Thay đổi cơ cấu xã hội, hình thành các giai cấp mới, làm trầm trọng thêm mâu thuẫn dân tộc và mở ra những hình thức đấu tranh mới của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.
Các em thấy đó, cuộc khai thác thuộc địa này vừa mang đến những thay đổi, vừa tạo ra những hệ lụy sâu sắc, định hình nên lịch sử Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.
Các em có câu hỏi nào không? Nếu không, chúng ta sẽ tiếp tục sang phần luyện tập.
Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe!
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp (1897–1914, do Paul Doumer khởi xướng) đã làm xã hội Việt Nam biến đổi rõ rệt
+ Cơ cấu giai cấp thay đổi: xuất hiện giai cấp công nhân, tư sản, tiểu tư sản; địa chủ và nông dân bị phân hóa.
+ Mâu thuẫn xã hội tăng cao: nổi bật là mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp (gay gắt nhất).
+ Đời sống nhân dân khổ hơn: bị bóc lột về ruộng đất, thuế khóa, lao động.
+ Phong trào yêu nước chuyển biến: xuất hiện xu hướng mới gắn với các nhà yêu nước như Phan Boi Chau, Phan Chu Trinh.
⇒ Kết quả: Xã hội Việt Nam chuyển từ phong kiến sang thuộc địa nửa phong kiến, tạo điều kiện cho các phong trào đấu tranh phát triển.
-Tác động về chính trị:
+ Quyền lực nằm trong tay người Pháp.
+ Một bộ phận địa chủ phong kiến bị biến thành tay sai, công cụ thống trị và bóc lột của chính quyền thực dân.
– Tác động về kinh tế:
+ Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa từng bước du nhập vào Việt Nam, tồn tại song song với quan hệ sản xuất phong kiến.
+ Tài nguyên vơi cạn.
+ Kinh tế Việt Nam phát triển thiếu cân đối, lệ thuộc nặng nề vào kinh tế Pháp.
+ Việt Nam bị biến thành nơi cung cấp tài nguyên, nhân công rẻ mạt và thị trường tiêu thụ độc chiếm của Pháp.
– Tác động về xã hội:
+Các giai cấp cũ trong xã hội có sự phân hóa: giai cấp địa chủ tuy mất vai trò giai cấp thống trị, nhưng số lượng ngày càng đông thêm. Một bộ phận địa chủ trở thành tay sai cho thực dân Pháp; giai cấp nông dân ngày càng bị bần cùng hoá, lâm vào cảnh nghèo khó, không lối thoát.
+ Xuất hiện các lực lượng xã hội mới, như: tầng lớp tư sản và tiểu tư sản, trí thức thành thị, giai cấp công nhân,…
– Tác động về văn hóa:
+ Văn hóa phương Tây (lối sống, trình độ học thức và tư duy,…) du nhập vào Việt Nam
+ Trong xã hội vẫn tồn tại nhiều hủ tục, tệ nạn (ma túy, mại dâm, mê tín dị đoan,…)
~ Chúc bạn học tốt nèe ~