phân tử nào sau đây không phân cực
A.H2O
B.NH3
C.NCl3
D.CO2
A.H2O
B.NH3
C.NCl3
D.CO2
Chúng ta sẽ đi vào phân tích từng bước để giải quyết bài tập này một cách chính xác nhất, dựa hoàn toàn vào kiến thức trong Sách giáo khoa nhé.
Bài tập yêu cầu chúng ta xác định phân tử nào sau đây không phân cực trong các lựa chọn: A. H2O, B. NH3, C. NCl3, D. CO2.
Để xác định tính phân cực của một phân tử, chúng ta cần xem xét hai yếu tố chính:
1. Tích số momen lưỡng cực của các liên kết trong phân tử: Các liên kết hóa học có thể phân cực hoặc không phân cực. Liên kết phân cực là liên kết mà cặp electron dùng chung bị lệch về phía nguyên tử có độ âm điện lớn hơn. Điều này tạo ra một momen lưỡng cực cho liên kết. Momen lưỡng cực là một đại lượng vectơ, có độ lớn và hướng.
2. Cấu trúc hình học của phân tử: Cấu trúc hình học của phân tử quyết định xem các momen lưỡng cực của các liên kết có triệt tiêu lẫn nhau hay không. Nếu các momen lưỡng cực của các liên kết triệt tiêu nhau hoàn toàn, phân tử đó sẽ không phân cực. Ngược lại, nếu chúng không triệt tiêu nhau, phân tử sẽ phân cực.
Chúng ta sẽ lần lượt phân tích từng phân tử trong các lựa chọn.
Bước 1: Phân tích phân tử H2O
* Cấu tạo hóa học: Phân tử nước (H2O) gồm một nguyên tử Oxy liên kết cộng hóa trị với hai nguyên tử Hydro.
* Độ âm điện: Oxy có độ âm điện lớn hơn Hydro. Do đó, liên kết O-H là liên kết cộng hóa trị có cực. Cặp electron dùng chung bị lệch về phía nguyên tử Oxy.
* Momen lưỡng cực của liên kết: Mỗi liên kết O-H có một momen lưỡng cực hướng từ H về O.
* Cấu trúc hình học: Theo thuyết VSEPR, nguyên tử trung tâm Oxy có 2 cặp electron liên kết và 2 cặp electron tự do. Do đó, hình dạng của phân tử H2O là hình gấp khúc.
* Tính phân cực của phân tử: Do cấu trúc hình học gấp khúc, hai momen lưỡng cực của hai liên kết O-H không triệt tiêu lẫn nhau. Chúng cộng lại tạo thành một momen lưỡng cực tổng cộng cho phân tử, hướng về phía nguyên tử Oxy. Vì vậy, H2O là phân tử phân cực.
Bước 2: Phân tích phân tử NH3
* Cấu tạo hóa học: Phân tử amoniac (NH3) gồm một nguyên tử Nitơ liên kết cộng hóa trị với ba nguyên tử Hydro.
* Độ âm điện: Nitơ có độ âm điện lớn hơn Hydro. Do đó, liên kết N-H là liên kết cộng hóa trị có cực. Cặp electron dùng chung bị lệch về phía nguyên tử Nitơ.
* Momen lưỡng cực của liên kết: Mỗi liên kết N-H có một momen lưỡng cực hướng từ H về N.
* Cấu trúc hình học: Theo thuyết VSEPR, nguyên tử trung tâm Nitơ có 3 cặp electron liên kết và 1 cặp electron tự do. Do đó, hình dạng của phân tử NH3 là hình chóp tam giác.
* Tính phân cực của phân tử: Do cấu trúc hình học hình chóp tam giác và có cặp electron tự do trên nguyên tử trung tâm, ba momen lưỡng cực của ba liên kết N-H không triệt tiêu lẫn nhau. Chúng cộng lại tạo thành một momen lưỡng cực tổng cộng cho phân tử, hướng về phía nguyên tử Nitơ. Vì vậy, NH3 là phân tử phân cực.
Bước 3: Phân tích phân tử NCl3
* Cấu tạo hóa học: Phân tử nitơ triclorua (NCl3) gồm một nguyên tử Nitơ liên kết cộng hóa trị với ba nguyên tử Clo.
* Độ âm điện: Clo có độ âm điện lớn hơn Nitơ. Do đó, liên kết N-Cl là liên kết cộng hóa trị có cực. Cặp electron dùng chung bị lệch về phía nguyên tử Clo.
* Momen lưỡng cực của liên kết: Mỗi liên kết N-Cl có một momen lưỡng cực hướng từ N về Cl.
* Cấu trúc hình học: Theo thuyết VSEPR, nguyên tử trung tâm Nitơ có 3 cặp electron liên kết và 1 cặp electron tự do. Do đó, hình dạng của phân tử NCl3 cũng là hình chóp tam giác, tương tự như NH3.
* Tính phân cực của phân tử: Tương tự như NH3, do cấu trúc hình học hình chóp tam giác và có cặp electron tự do trên nguyên tử trung tâm, ba momen lưỡng cực của ba liên kết N-Cl không triệt tiêu lẫn nhau. Chúng cộng lại tạo thành một momen lưỡng cực tổng cộng cho phân tử, hướng về phía nguyên tử Clo. Vì vậy, NCl3 là phân tử phân cực.
Bước 4: Phân tích phân tử CO2
* Cấu tạo hóa học: Phân tử cacbon đioxit (CO2) gồm một nguyên tử Cacbon liên kết cộng hóa trị đôi với hai nguyên tử Oxy.
* Độ âm điện: Oxy có độ âm điện lớn hơn Cacbon. Do đó, liên kết C=O là liên kết cộng hóa trị có cực. Cặp electron dùng chung bị lệch về phía nguyên tử Oxy.
* Momen lưỡng cực của liên kết: Mỗi liên kết C=O có một momen lưỡng cực hướng từ C về O.
* Cấu trúc hình học: Theo thuyết VSEPR, nguyên tử trung tâm Cacbon có 2 cặp electron liên kết và không có cặp electron tự do nào. Do đó, hình dạng của phân tử CO2 là hình thẳng (với góc liên kết là 180 độ).
* Tính phân cực của phân tử: Mặc dù liên kết C=O là liên kết phân cực, nhưng do phân tử có cấu trúc hình học thẳng và hai nguyên tử Oxy ở hai phía đối diện của nguyên tử Cacbon, hai momen lưỡng cực của hai liên kết C=O có độ lớn bằng nhau và hướng ngược chiều nhau. Do đó, chúng triệt tiêu lẫn nhau. Momen lưỡng cực tổng cộng của phân tử CO2 bằng 0. Vì vậy, CO2 là phân tử không phân cực.
Kết luận
Dựa trên phân tích chi tiết ở các bước trên, ta thấy rằng:
* H2O là phân tử phân cực.
* NH3 là phân tử phân cực.
* NCl3 là phân tử phân cực.
* CO2 là phân tử không phân cực.
Do đó, phân tử không phân cực trong các lựa chọn đã cho là CO2.
Đáp án đúng là D. CO2.
Các em đã nắm được cách xác định tính phân cực của phân tử chưa nào? Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy hỏi thầy ngay nhé. Chúc các em học tốt!
Đáp án:
D.CO2
Giải thích các bước giải:
Phân cực là tính chất của một phân tử khi có sự chênh lệch điện tích giữa các nguyên tử trong phân tử đó. Trong các phân tử A.H2O, B.NH3 và C.NCl3, các nguyên tử không giống nhau (nguyên tử ôxi, nitơ và clo) tạo ra sự chênh lệch điện tích, do đó các phân tử này đều có tính phân cực.
Tuy nhiên, trong phân tử D.CO2, hai nguyên tử ôxi có cùng điện tích và không có nguyên tử khác, không tạo ra sự chênh lệch điện tích. Do đó, phân tử CO2 không có tính phân cực.
Đáp án: D. CO2