Chào các em, cô rất vui được cùng các em giải đáp một câu hỏi thú vị về văn bản “Con Rồng cháu Tiên” mà chúng ta đã học. Để xác định đúng phương thức biểu đạt của một văn bản, chúng ta cần đi từng bước một cách cẩn thận nhé.

Bước 1: Nhắc lại kiến thức về các phương thức biểu đạt

Ở chương trình Ngữ Văn lớp 6, chúng ta đã được làm quen với một số phương thức biểu đạt chính. Các em hãy cùng cô nhắc lại hai phương thức quan trọng thường gặp nhất trong các văn bản truyện nhé:

– Tự sự: Là phương thức dùng để kể lại một chuỗi sự việc, có mở đầu, có diễn biến và có kết thúc. Phương thức này luôn có nhân vật, có các hành động, sự kiện được sắp xếp theo một trình tự thời gian hoặc logic nhất định. Mục đích chính là kể một câu chuyện.

– Miêu tả: Là phương thức dùng các từ ngữ để làm cho người đọc, người nghe có thể hình dung được đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người hoặc phong cảnh. Miêu tả giúp cho đối tượng hiện lên một cách sinh động, cụ thể.

Bước 2: Phân tích nội dung văn bản “Con Rồng cháu Tiên”

Bây giờ, chúng ta sẽ đọc lại và xem văn bản “Con Rồng cháu Tiên” có những dấu hiệu nào nhé:

– Văn bản có kể lại một câu chuyện không?
Có. Đó là câu chuyện về nguồn gốc của dân tộc ta, bắt đầu từ cuộc gặp gỡ và kết duyên của Lạc Long Quân và Âu Cơ.

– Văn bản có nhân vật không?
Có. Nhân vật chính là Lạc Long Quân và Âu Cơ, ngoài ra còn có các nhân vật khác là một trăm người con.

– Các sự việc có diễn ra theo một trình tự không?
Có. Các sự việc diễn ra rất rõ ràng: Lạc Long Quân giúp dân diệt yêu quái -> Lạc Long Quân gặp gỡ và kết duyên cùng Âu Cơ -> Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở thành trăm người con trai -> Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con, người lên rừng, kẻ xuống biển -> Người con cả được tôn làm vua, lập ra nước Văn Lang.

Từ những phân tích trên, chúng ta thấy dấu hiệu của phương thức tự sự là rõ ràng và xuyên suốt toàn bộ văn bản. Văn bản này chủ yếu là để kể lại một câu chuyện.

Bước 3: Tìm các yếu tố kết hợp và đưa ra kết luận cuối cùng

Bên cạnh việc kể chuyện, văn bản có sử dụng thêm phương thức nào khác để câu chuyện thêm hấp dẫn không?

Chúng ta hãy để ý những đoạn văn giới thiệu về Lạc Long Quân (“mình rồng”, “sức khỏe vô địch”, “có nhiều phép lạ”) hay về Âu Cơ (“thuộc dòng dõi Thần Nông”, “xinh đẹp tuyệt trần”). Những chi tiết này giúp hình dung ra vẻ đẹp, tài năng phi thường của các nhân vật. Đây chính là những yếu tố của phương thức miêu tả được đan xen vào để làm cho câu chuyện và nhân vật thêm sinh động, hấp dẫn.

Ngoài ra, toàn bộ câu chuyện còn thể hiện một thái độ, một tình cảm. Đó là niềm tự hào, sự tôn kính về nguồn gốc cao quý, thiêng liêng của dân tộc Việt Nam. Yếu tố này mang một chút màu sắc của phương thức biểu cảm.

KẾT LUẬN:

Dựa trên tất cả những phân tích trên, chúng ta có thể trả lời câu hỏi như sau:

Phương thức biểu đạt chính của bài “Con Rồng cháu Tiên” là tự sự (kể chuyện).

Bên cạnh đó, văn bản còn có sự kết hợp với các yếu tố miêu tả (để làm nổi bật đặc điểm của nhân vật) và biểu cảm (để thể hiện niềm tự hào về nguồn gốc dân tộc).

Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em hiểu bài sâu hơn và có thể áp dụng để phân tích các văn bản khác. Chúc các em học tốt