Chào các em, cô rất vui được cùng các em giải đáp một câu hỏi thú vị trong bài thơ “Ông đồ” của nhà thơ Vũ Đình Liên. Đây là một câu hỏi rất hay, giúp chúng ta hiểu sâu hơn về nghệ thuật của tác phẩm.

Để tìm ra phương thức biểu đạt chính của bài thơ, chúng ta hãy cùng nhau phân tích từng bước nhé.

Bước 1: Nhắc lại kiến thức về các phương thức biểu đạt đã học

Trước hết, các em hãy nhớ lại các phương thức biểu đạt chính mà chúng ta đã được học ở lớp 6, lớp 7 và đầu năm lớp 8. Các phương thức đó bao gồm:
– Tự sự (kể chuyện, trình bày chuỗi sự việc).
– Miêu tả (tái hiện lại đặc điểm, tính chất của sự vật, con người, cảnh vật).
– Biểu cảm (bày tỏ tình cảm, cảm xúc).
– Nghị luận (trình bày ý kiến, quan điểm).
– Thuyết minh (cung cấp tri thức khách quan).

Bước 2: Phân tích các yếu tố trong bài thơ “Ông đồ”

Bây giờ, chúng ta cùng đọc lại bài thơ và xem trong đó có những yếu tố nào nổi bật nhé.

– Yếu tố Tự sự (kể chuyện): Các em có thấy bài thơ kể lại một câu chuyện không? Chắc chắn là có rồi. Bài thơ kể về cuộc đời của một ông đồ theo thời gian.
+ Lúc đầu, ông đồ rất được trọng vọng: “Mỗi năm hoa đào nở / Lại thấy ông đồ già… / Hoa tay thảo những nét / Như phượng múa rồng bay”.
+ Sau đó, ông dần bị lãng quên: “Nhưng mỗi năm mỗi vắng / Người thuê viết nay đâu?”.
+ Cuối cùng, ông không còn xuất hiện nữa: “Năm nay đào lại nở / Không thấy ông đồ xưa”.
Như vậy, rõ ràng bài thơ có sử dụng phương thức tự sự.

– Yếu tố Miêu tả: Bài thơ có miêu tả không các em? Có chứ. Tác giả đã vẽ nên những hình ảnh cụ thể như: “ông đồ già”, “mực tàu”, “giấy đỏ”, “phố đông người qua”. Những hình ảnh này giúp chúng ta hình dung ra khung cảnh và nhân vật một cách sinh động.

– Yếu tố Biểu cảm (bày tỏ cảm xúc): Đây là yếu tố quan trọng nhất. Các em hãy tự hỏi: Nhà thơ kể câu chuyện về ông đồ để làm gì? Có phải chỉ đơn thuần là kể cho chúng ta nghe một câu chuyện không?
+ Không phải vậy. Mục đích chính của tác giả là để bộc lộ niềm thương cảm, xót xa cho một lớp người đang tàn lụi, đồng thời thể hiện sự nuối tiếc cho một nét đẹp văn hóa truyền thống đang dần mai một.
+ Cảm xúc này được thể hiện trực tiếp qua những từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm: “Giấy đỏ buồn không thắm / Mực đọng trong nghiên sầu…”. Giấy và mực là vật vô tri, nhưng tác giả đã gắn cho chúng tâm trạng “buồn”, “sầu” của con người.
+ Đặc biệt, hai câu thơ cuối là một câu hỏi tu từ đầy day dứt, thể hiện trực tiếp cảm xúc hoài niệm, xót xa của nhà thơ: “Những người muôn năm cũ / Hồn ở đâu bây giờ?”.

Bước 3: Xác định phương thức biểu đạt chính

Sau khi phân tích ở Bước 2, chúng ta thấy bài thơ có cả ba yếu tố: tự sự, miêu tả và biểu cảm. Tuy nhiên, câu hỏi yêu cầu chúng ta tìm phương thức biểu đạt chính.

Phương thức biểu đạt chính là phương thức nổi bật nhất, bao trùm lên toàn bộ tác phẩm và thể hiện rõ nhất dụng ý của tác giả.

Trong bài “Ông đồ”, việc kể và tả chỉ là phương tiện, là cái cớ để tác giả bộc lộ cảm xúc. Toàn bộ câu chuyện về cuộc đời ông đồ được thấm đẫm một nỗi niềm hoài cổ, buồn thương, nuối tiếc. Cảm xúc ấy chính là linh hồn của bài thơ.

Vì vậy, chúng ta có thể kết luận:

Phương thức biểu đạt chính của bài thơ “Ông đồ” là biểu cảm. Bên cạnh đó, bài thơ có sự kết hợp hài hòa với phương thức tự sự và miêu tả để cảm xúc được thể hiện một cách sâu sắc và thấm thía hơn.

Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em nắm vững kiến thức và hiểu sâu sắc hơn về giá trị nghệ thuật của bài thơ. Chúc các em học tốt