Xin chào các em học sinh yêu quý của cô. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi phân tích một đoạn trích vô cùng đặc sắc trong tác phẩm “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, đó là đoạn tả hai chị em Thúy Kiều. Bài tập yêu cầu chúng ta xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích này. Cô sẽ hướng dẫn các em giải quyết bài tập này một cách chi tiết, từng bước một.

Bước 1: Đọc kỹ đoạn trích và nắm vững nội dung.
Để xác định được phương thức biểu đạt chính, trước hết chúng ta cần đọc thật kỹ đoạn trích miêu tả hai chị em Thúy Kiều. Chúng ta cần hiểu rõ nội dung mà tác giả muốn truyền tải, những hình ảnh, chi tiết nào được khắc họa.

Bước 2: Ôn lại các phương thức biểu đạt.
Các em hãy nhớ lại các phương thức biểu đạt cơ bản mà chúng ta đã học trong chương trình Ngữ Văn lớp 9:

• Tự sự: Kể lại một chuỗi sự kiện, có nhân vật, diễn biến, kết thúc.
• Miêu tả: Tái hiện lại hình dáng, tính cách, tâm trạng của sự vật, con người, cảnh vật.
• Biểu cảm: Bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của con người.
• Nghị luận: Trình bày quan điểm, lập luận để thuyết phục người đọc.
• Thuyết minh: Cung cấp, giới thiệu, giải thích sự vật, hiện tượng một cách khách quan, khoa học.
• Hành chính – công vụ: Dùng trong các văn bản hành chính, giấy tờ.

Bước 3: Phân tích các yếu tố trong đoạn trích để xác định phương thức biểu đạt.
Bây giờ, chúng ta sẽ lần lượt xem xét đoạn trích có những yếu tố nào thuộc về các phương thức biểu đạt đã nêu.
Khi đọc đoạn trích tả hai chị em Thúy Kiều, các em sẽ thấy tác giả đã sử dụng rất nhiều những từ ngữ, hình ảnh để vẽ nên chân dung của hai nàng. Ví dụ như: “mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”, “Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang”, “Tóc mây dày dày đặc”, “Làn nước uốn cong”, “mày liễu”, “nét a đao”, “mặt sorriso”, “làn da trắng mịn”, “mắt phượng”, “chân mày cong”, “môi cười chúm chím”, “tóc xanh”, “mắt biếc”, “mũi dọc dừa”, “thân thon thả”, “dáng người uyển chuyển”, “làn da ngà”. Tất cả những chi tiết này đều nhằm mục đích làm nổi bật vẻ đẹp ngoại hình của Thúy Kiều và Thúy Vân.
Đồng thời, tác giả còn khắc họa cả vẻ đẹp phẩm chất, tính cách của hai nàng thông qua những câu thơ như: “mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười” (thể hiện sự hoàn hảo, toàn diện về cả tài và sắc).

Bước 4: Kết luận phương thức biểu đạt chính.
Dựa vào những phân tích ở bước 3, chúng ta thấy rằng các yếu tố miêu tả ngoại hình, tính cách, phẩm chất được sử dụng xuyên suốt và nổi bật nhất trong đoạn trích. Tác giả dùng những lời lẽ trau chuốt, hình ảnh gợi cảm để khắc họa sâu sắc vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều. Mặc dù có thể có những yếu tố biểu cảm (khi tác giả bộc lộ sự ngưỡng mộ, say đắm trước vẻ đẹp của các nàng) hoặc tự sự (nếu đoạn trích nằm trong một mạch kể chuyện), nhưng yếu tố chủ đạo, làm nên linh hồn của đoạn trích chính là miêu tả.

Vậy, phương thức biểu đạt chính của đoạn trích hai chị em Thúy Kiều là miêu tả.

Lý do: Đoạn trích tập trung khắc họa chân dung ngoại hình, diện mạo, vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều bằng hàng loạt các biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, nhân hóa…) và các chi tiết cụ thể, sinh động, gợi cảm. Các yếu tố miêu tả này chiếm vai trò chủ đạo, làm nổi bật vẻ đẹp “mười phân vẹn mười” của hai nàng, khiến người đọc có thể hình dung rõ nét và cảm nhận được sự tài hoa, sắc sảo của họ.

Cô hy vọng với cách hướng dẫn chi tiết này, các em đã hiểu rõ và có thể tự tin giải quyết những bài tập tương tự. Chúc các em học tốt!