Các em mở sách giáo khoa trang [Số trang sách giáo khoa, ví dụ: 55] để cùng theo dõi nhé.

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào từng bài tập:

Bài tập 1:

Câu gốc: The man who is talking to John is from Korea.

Phân tích:
Trong câu này, “who is talking to John” là một mệnh đề quan hệ, bổ nghĩa cho danh từ “the man”.
Chúng ta thấy động từ trong mệnh đề quan hệ là “is talking”, đây là động từ ở thì hiện tại tiếp diễn.
Khi mệnh đề quan hệ có động từ ở thì tiếp diễn (be + V-ing), chúng ta có thể rút gọn bằng cách bỏ đại từ quan hệ (who, which, that) và động từ “to be”, giữ lại V-ing.

Cách làm:
1. Xác định chủ ngữ và mệnh đề quan hệ: “The man” và “who is talking to John”.
2. Kiểm tra động từ trong mệnh đề quan hệ: “is talking” (hiện tại tiếp diễn).
3. Rút gọn bằng cách bỏ “who is” và giữ lại “talking”.

Kết quả: The man talking to John is from Korea.

Giải thích:
Chúng ta đã thay thế mệnh đề quan hệ “who is talking to John” bằng hiện tại phân từ “talking”. Câu mới có nghĩa tương đương nhưng ngắn gọn hơn. “Talking to John” ở đây đóng vai trò như một tính từ, bổ nghĩa cho danh từ “the man”.

Bài tập 2:

Câu gốc: The ideas which are presented in that book are interesting.

Phân tích:
Mệnh đề quan hệ ở đây là “which are presented in that book”, bổ nghĩa cho “The ideas”.
Động từ trong mệnh đề quan hệ là “are presented”. Đây là động từ ở thể bị động (be + V-ed/V3).
Khi mệnh đề quan hệ ở dạng bị động, chúng ta có thể rút gọn bằng cách bỏ đại từ quan hệ (who, which, that) và động từ “to be”, giữ lại V-ed/V3 (quá khứ phân từ).

Cách làm:
1. Xác định chủ ngữ và mệnh đề quan hệ: “The ideas” và “which are presented in that book”.
2. Kiểm tra động từ trong mệnh đề quan hệ: “are presented” (bị động).
3. Rút gọn bằng cách bỏ “which are” và giữ lại “presented”.

Kết quả: The ideas presented in that book are interesting.

Giải thích:
Chúng ta đã rút gọn mệnh đề quan hệ bị động “which are presented in that book” thành quá khứ phân từ “presented”. “Presented in that book” hoạt động như một tính từ, mô tả “the ideas”.

Bài tập 3:

Câu gốc: John Quincy Adams, who was born on July 11th 1767, was the sixth president of the United States.

Phân tích:
Trong câu này, “who was born on July 11th 1767” là một mệnh đề quan hệ không xác định (non-restrictive clause), bổ nghĩa cho tên riêng “John Quincy Adams”.
Động từ trong mệnh đề quan hệ là “was born”, đây là động từ ở thể bị động, thì quá khứ đơn.
Với mệnh đề quan hệ ở dạng bị động, chúng ta cũng rút gọn bằng cách bỏ đại từ quan hệ và động từ “to be”, giữ lại quá khứ phân từ.

Cách làm:
1. Xác định chủ ngữ và mệnh đề quan hệ: “John Quincy Adams” và “who was born on July 11th 1767”.
2. Kiểm tra động từ trong mệnh đề quan hệ: “was born” (bị động, quá khứ đơn).
3. Rút gọn bằng cách bỏ “who was” và giữ lại “born”.

Kết quả: John Quincy Adams, born on July 11th 1767, was the sixth president of the United States.

Giải thích:
Chúng ta đã rút gọn mệnh đề quan hệ bị động “who was born on July 11th 1767” thành quá khứ phân từ “born”. Cụm “born on July 11th 1767” cung cấp thêm thông tin về John Quincy Adams.

Bài tập 4:

Câu gốc: These are the ancient houses which were built a long time ago.

Phân tích:
Mệnh đề quan hệ là “which were built a long time ago”, bổ nghĩa cho “these ancient houses”.
Động từ trong mệnh đề quan hệ là “were built”, đây là động từ ở thể bị động, thì quá khứ đơn.
Tương tự như các câu bị động ở trên, chúng ta rút gọn bằng cách bỏ đại từ quan hệ và động từ “to be”, giữ lại quá khứ phân từ.

Cách làm:
1. Xác định chủ ngữ và mệnh đề quan hệ: “These” (hoặc “the ancient houses” là danh từ được bổ nghĩa) và “which were built a long time ago”.
2. Kiểm tra động từ trong mệnh đề quan hệ: “were built” (bị động, quá khứ đơn).
3. Rút gọn bằng cách bỏ “which were” và giữ lại “built”.

Kết quả: These are the ancient houses built a long time ago.

Giải thích:
Chúng ta đã rút gọn mệnh đề quan hệ bị động “which were built a long time ago” thành quá khứ phân từ “built”. Cụm “built a long time ago” bổ nghĩa cho danh từ “houses”, cho biết chúng được xây dựng từ rất lâu rồi.

Lưu ý thêm:
Trong một số trường hợp, chúng ta cũng có thể dùng to-infinitive để rút gọn mệnh đề quan hệ, thường là khi đại từ quan hệ (who, which, that) đứng đầu câu và theo sau là động từ nguyên mẫu, hoặc khi mệnh đề quan hệ chỉ một số đếm, thứ tự hoặc từ mang nghĩa “duy nhất” (only, first, last, etc.). Tuy nhiên, các bài tập hôm nay chủ yếu tập trung vào hiện tại phân từ và quá khứ phân từ.

Các em về nhà xem lại các dạng rút gọn này và làm thêm các bài tập tương tự trong sách để nắm vững hơn nhé. Có câu hỏi gì cứ hỏi thầy.