Tả cánh đồng lúa mùa thu hoạch quê em
Các em biết không, tả cảnh không chỉ là vẽ lại bằng lời những gì mắt thấy, tai nghe, mũi ngửi, mà còn là gửi gắm tình cảm, tâm tư của mình vào đó. Bài văn tả cánh đồng lúa mùa thu hoạch sẽ là cơ hội để chúng ta thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, trân trọng những thành quả lao động của người nông dân.
Để làm tốt bài tập này, cô trò mình sẽ cùng nhau thực hiện theo từng bước nhé!
Bước 1: Tìm hiểu đề bài và xác định yêu cầu
* Đề bài yêu cầu gì? Yêu cầu chúng ta tả lại cảnh một cánh đồng lúa vào mùa thu hoạch ở quê hương mình.
* Đối tượng miêu tả là gì? Cánh đồng lúa.
* Thời gian miêu tả? Mùa thu hoạch lúa.
* Không gian miêu tả? Quê hương em.
* Yêu cầu về nội dung và hình thức: Trình bày chi tiết, từng bước, không vượt lớp. Nghĩa là chúng ta sẽ diễn đạt một cách mạch lạc, dễ hiểu, bám sát nội dung của chương trình Ngữ Văn lớp 7.
Bước 2: Lập dàn ý chi tiết
Một bài văn tả cảnh thường có ba phần: Mở bài, Thân bài và Kết bài.
* Mở bài:
* Giới thiệu chung về cánh đồng lúa quê em và thời điểm đặc biệt – mùa thu hoạch.
* Nêu bật không khí, khung cảnh chung của cánh đồng trong mùa gặt.
* Có thể dùng các câu văn gợi mở, ví dụ như: “Quê hương em có bao cảnh đẹp, nhưng em yêu nhất là cánh đồng lúa quê em vào mùa gặt.” hoặc “Cứ mỗi độ thu về, cánh đồng lúa quê em lại khoác lên mình một tấm áo mới rực rỡ.”
* Thân bài: Đây là phần quan trọng nhất, chúng ta sẽ đi sâu vào miêu tả chi tiết cảnh vật. Để bài văn thêm sinh động, chúng ta có thể sắp xếp các ý theo trình tự thời gian hoặc không gian, hoặc tập trung miêu tả theo các giác quan. Cô gợi ý chúng ta nên miêu tả theo các khía cạnh sau:
* Quan sát chung về cánh đồng:
* Cảnh sắc chung của cánh đồng khi lúa chín: Vàng rực, mênh mông, trải dài tít tắp.
* Hình ảnh bầu trời trong mùa thu hoạch: Xanh cao, trong veo, có thể có những áng mây trắng lững lờ trôi.
* Âm thanh: Tiếng máy gặt, tiếng nói cười của bà con nông dân, tiếng chim hót líu lo…
* Mùi hương: Mùi lúa chín thơm nồng, mùi đất phơi mình dưới nắng…
* Miêu tả hoạt động thu hoạch:
* Hình ảnh những người nông dân: Vẻ mặt hăng say, lam lũ nhưng rạng ngời niềm vui.
* Hành động: Cắt lúa, bó lúa, chất lúa lên xe, gặt thủ công…
* Sự phối hợp giữa người và máy: Máy gặt hoạt động nhịp nhàng, người thì nhanh nhẹn thu dọn.
* Cảnh vật sau khi gặt xong:
* Những vệt dài trên cánh đồng trơ gốc rạ.
* Những đống rơm vàng ươm.
* Khung cảnh đồng quê yên ả hơn sau một ngày lao động vất vả.
* Sử dụng các biện pháp tu từ: Để bài văn thêm sinh động, các em hãy cố gắng sử dụng các biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hóa, ẩn dụ…
* Ví dụ: “Cánh đồng lúa chín vàng như một tấm thảm khổng lồ.” (So sánh)
* “Những bông lúa trĩu hạt, thẹn thùng cúi đầu chào bà con.” (Nhân hóa)
* Kết bài:
* Nêu cảm nghĩ, ấn tượng sâu sắc của em về cánh đồng lúa mùa thu hoạch.
* Khẳng định tình yêu quê hương, đất nước, sự trân trọng đối với người nông dân.
* Có thể đưa ra lời hứa hoặc mong ước của bản thân.
* Ví dụ: “Nhìn cánh đồng lúa chín vàng, em cảm thấy tự hào về quê hương mình và càng thêm yêu quý những giọt mồ hôi của người nông dân đã làm nên vụ mùa bội thu này.”
Bước 3: Viết bài văn dựa trên dàn ý
Bây giờ, chúng ta sẽ dựa vào dàn ý đã lập để viết thành bài văn hoàn chỉnh. Khi viết, các em hãy chú ý:
* Dùng từ ngữ phong phú, gợi hình, gợi cảm: Thay vì chỉ nói “lúa vàng”, các em có thể dùng “vàng óng ánh”, “vàng rực rỡ”, “vàng ươm”…
* Câu văn mạch lạc, rõ ràng: Mỗi câu, mỗi đoạn văn cần có ý rõ ràng, liên kết với nhau một cách logic.
* Tránh lặp từ, lặp ý: Hãy cố gắng diễn đạt ý một cách đa dạng.
* Đảm bảo đúng ngữ pháp tiếng Việt.
Gợi ý một số câu văn mẫu:
* Mở bài: “Cứ mỗi độ thu về, khi những cơn gió heo may bắt đầu len lỏi, quê hương em lại khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ sắc vàng của những cánh đồng lúa chín. Đó là lúc mùa gặt về, mang theo bao niềm vui, bao hy vọng.”
* Thân bài: “Từ xa nhìn lại, cánh đồng lúa như một biển vàng mênh mông, trải dài tít tắp đến tận chân trời. Những bông lúa chín trĩu hạt, nặng oằn mình xuống, xào xạc trong gió, tạo nên một bản giao hưởng êm dịu của mùa màng.”
“Tiếng máy gặt nổ giòn vang cả một góc trời, hòa cùng tiếng nói cười rôm rả của bà con nông dân đang hăng say làm việc. Ai nấy đều gương mặt rạng ngời, tay thoăn thoắt gặt những bó lúa nặng trĩu.”
“Những chiếc xe chở đầy lúa chín bon bon chạy trên đường làng, mang theo thành quả lao động của một vụ mùa vất vả.”
“Sau khi lúa được gặt đi, trên cánh đồng chỉ còn trơ lại những gốc rạ vàng, xen lẫn là những đống rơm cao như núi, tỏa ra mùi thơm đặc trưng, quyến rũ.”
* Kết bài: “Cánh đồng lúa mùa thu hoạch không chỉ mang đến no đủ mà còn chất chứa bao tình cảm yêu thương, gắn bó với quê hương. Em yêu cánh đồng quê em biết bao nhiêu!”
Bước 4: Rà soát và chỉnh sửa bài viết
Sau khi hoàn thành bài viết, các em hãy dành thời gian đọc lại thật kỹ.
* Kiểm tra lỗi chính tả, ngữ pháp.
* Xem xét lại xem bài viết đã mạch lạc, có đủ ý chưa.
* Các em có thể nhờ bạn bè hoặc người thân đọc giúp để có thêm ý kiến góp ý.
Cô tin rằng, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tình cảm chân thành dành cho quê hương, các em sẽ hoàn thành thật tốt bài tập làm văn này. Chúc các em có một bài viết thật hay và ý nghĩa!
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
Ở quê em, khung cảnh đẹp nhất, có lẽ không gì hơn được cánh đồng lúa chín vàng.
Cánh đồng lúa quê em không quá rộng lớn, đến mỏi cánh cò bay như trong sách thường hay tả. Nhưng đó cũng là rất nhiều mẫu ruộng nằm san sát nhau, trải dài tít mắt. Đó là nơi trồng ra bao nhiêu lúa gạo, nuôi sống biết bao thế hệ người dân quê em. Giữa các thửa ruộng là những lối đo trải đầy cỏ dại xanh rì, chỉ vừa đủ cho một người đi qua.
Vào mùa lúa chín, bông lúa to, căng tròn mây mẩy, chuyển màu vàng ươm như vỏ nghệ. Bông lúa nặng quá làm thân lúa cong lại, oằn xuống, nom như chiếc lưỡi liềm ngoại vẫn thường dùng để cắt cỏ. Không biết theo chỉ đạo của ai, mà các cây lúa đồng loạt ngã rạp về một bên, nhìn đều như được vẽ ra vậy. Lúa chín, mùi thơm ngọt bùi thoang thoảng khắp, lan ra cả đường làng, báo cho mọi người nhanh nhanh thu hoạch.
Cảnh đồng lúa chín ấy, đẹp không chỉ vì cây lúa, mà còn đẹp bởi nụ cười rạng rỡ, hạnh phúc của người nông dân. Ánh nắng từ trên cao chiếu xuống, hắt qua vạt lúa vàng, ánh lên đôi mắt sáng ngời của bà con. Đó mới chính là nét làm nên vẻ đẹp khó quên của cánh đồng lúa chín.