Đây là một câu hỏi rất hay và quan trọng, giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII. Để trả lời câu hỏi này một cách rõ ràng và đúng với kiến thức trong sách giáo khoa Lịch sử lớp 8, cô/thầy sẽ hướng dẫn các em phân tích qua các bước sau nhé.

Chúng ta nói Cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất vì nó đã thực hiện một cách đầy đủ và sâu sắc nhất những nhiệm vụ của một cuộc cách mạng tư sản so với các cuộc cách mạng trước đó (như Cách mạng Anh hay Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ).

Chúng ta hãy cùng xem xét sự “triệt để” đó qua những điểm chính sau:

1. Về việc lật đổ chế độ phong kiến:

Đây là tiêu chí quan trọng hàng đầu. Một cuộc cách mạng tư sản phải xóa bỏ được chế độ phong kiến để mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

• Cách mạng tư sản Pháp đã làm được điều này một cách quyết liệt. Đỉnh cao của cách mạng là nền chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh đã xử tử nhà vua (Lu-i XVI) và hoàng hậu, chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại của chế độ quân chủ.
• Sau đó, cách mạng đã thiết lập nền Cộng hòa, một hình thức nhà nước tiến bộ hơn rất nhiều so với chế độ quân chủ.

Để so sánh: Cách mạng tư sản Anh (thế kỷ XVII) không xóa bỏ hoàn toàn ngôi vua mà chỉ thiết lập chế độ quân chủ lập hiến (vua vẫn còn nhưng không có thực quyền). Rõ ràng, hành động của Cách mạng Pháp quyết liệt và triệt để hơn.

2. Về việc giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân:

Nông dân là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội phong kiến. Việc giải quyết quyền lợi cho họ, đặc biệt là vấn đề ruộng đất, cho thấy mức độ triệt để của cách mạng.

• Dưới thời kỳ chuyên chính Gia-cô-banh, chính quyền cách mạng đã tịch thu ruộng đất của Giáo hội và quý tộc phong kiến rồi chia thành những mảnh nhỏ, bán cho nông dân với thể thức trả góp trong 10 năm.
• Chính sách này đã thực sự đem lại quyền lợi thiết thực cho người nông dân, biến họ thành những người chủ của mảnh đất mình canh tác. Điều này đã động viên họ hăng hái tham gia và bảo vệ thành quả cách mạng.

Để so sánh: Cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ chủ yếu giải quyết nhiệm vụ giành độc lập dân tộc, không đi sâu vào việc xóa bỏ triệt để tàn dư kinh tế của chế độ phong kiến hay giải quyết vấn đề ruộng đất cho người lao động.

3. Về việc xác lập các quyền con người và quyền công dân:

Cách mạng tư sản Pháp đã thông qua bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền nổi tiếng.

• Bản Tuyên ngôn này đã khẳng định những quyền tự nhiên, cơ bản của con người như quyền được tự do, quyền bình đẳng trước pháp luật, quyền sở hữu…
• Khẩu hiệu bất hủ của cách mạng là “Tự do – Bình đẳng – Bác ái” đã vượt ra ngoài biên giới nước Pháp, có ảnh hưởng sâu rộng và cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân nhiều nước trên thế giới.

Những tư tưởng tiến bộ này đã đánh thẳng vào nền tảng của chế độ đẳng cấp phong kiến, khẳng định quyền bình đẳng cho mọi công dân.

Kết luận:

Như vậy, chúng ta có thể khẳng định Cách mạng tư sản Pháp (1789 – 1794) là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất vì:

• Thứ nhất, nó đã lật đổ hoàn toàn chế độ phong kiến, xử tử vua và thiết lập nền cộng hòa.
• Thứ hai, nó đã giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân, điều mà các cuộc cách mạng tư sản khác làm rất hạn chế.
• Thứ ba, nó đã xác lập các quyền dân chủ rộng rãi qua bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền, có ảnh hưởng sâu sắc và lâu dài trên toàn thế giới.

Hy vọng với phần giải thích chi tiết này, các em đã hiểu rõ tại sao Cách mạng tư sản Pháp lại được đánh giá là “triệt để nhất”. Chúc các em học tốt môn Lịch sử