Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau “du hành” vào thế giới đầy màu sắc của thiên nhiên qua bài văn “Thai nghén mùa xuân” của nhà văn Vũ Nam. Bài văn đã vẽ nên một bức tranh tuyệt đẹp về khoảnh khắc chuyển mình của đất trời, từ mùa đông giá rét sang mùa xuân ấm áp, tươi vui. Chúng ta hãy cùng khám phá từng câu hỏi để hiểu rõ hơn những điều tác giả muốn gửi gắm nhé!

***

**1. Cây bưởi ra hoa vào mùa nào ?**

Trả lời: b. Mùa xuân

Giải thích: Các con hãy đọc kĩ đoạn cuối bài nhé: “Bỗng một buổi sớm, tiếng chích chòe vang lên lảnh lót, hương hoa bưởi lan tỏa khắp khu vườn… Mùa xuân cất tiếng. Mùa xuân đã đến rồi đấy”. Điều này cho thấy hương hoa bưởi ngập tràn khu vườn chính là một dấu hiệu của mùa xuân đã đến, và cây bưởi ra hoa vào thời điểm này.

**2. Ở miền Bắc, hoa nào nở báo hiệu mùa xuân đã đến ?**

Trả lời: c. Hoa đào

Giải thích: Trong bài văn, tác giả viết: “Cây đào thân trụi lá đã lốm đốm những nụ phớt hồng. Mùa xuân cất tiếng.” Hoa đào, với những nụ hồng phớt, chính là loài hoa đặc trưng, báo hiệu mùa xuân về trên khắp miền Bắc Việt Nam chúng ta đó các con.

**3. Những sự vật nào trong bài được nhân hóa ?**

Trả lời:

Những sự vật được nhân hóa trong bài là:

• Mùa xuân: “Mùa xuân được thai nghén”, “Mùa xuân cất tiếng”. (Thai nghén, cất tiếng là hành động của người).
• Cây cối: “Cây cối sửa soạn thay áo mới”. (Sửa soạn, thay áo là hành động của người).
• Cây bưởi: “Cây bưởi bắt đầu mai phục những nhánh lá non”. (Mai phục là hành động của người).
• Sâu bọ: “Sâu bọ đang cố ngăn cây đào sửa soạn đón xuân”. (Cố ngăn, sửa soạn, đón xuân là hành động của người).
• Chim sâu: “những con chim sâu cần mẫn, gan góc”, “chúng là những hiệp sĩ vô danh bảo vệ cho cây cối đón xuân”. (Cần mẫn, gan góc, hiệp sĩ, bảo vệ là tính cách, vai trò của người).
• Tổng đạo diễn: “tổng đạo diễn vô hình”. (Đạo diễn là người).
• Thời gian: “thời gian thầm thì gọi mùa xuân đến”. (Thầm thì, gọi là hành động của người).
• Mặt đất: “Mặt đất rì rầm”. (Rì rầm như tiếng nói chuyện của người).
• Cây lá: “Cây lá lao xao”. (Lao xao như tiếng nói chuyện của người).

Giải thích: Biện pháp nhân hóa là cách tác giả gán cho sự vật, hiện tượng những đặc điểm, hành động, tình cảm của con người. Nhờ đó, bài văn trở nên sinh động, gần gũi và giàu sức gợi cảm hơn.

**4. Những điều gì cho thấy mùa xuân đang được thai nghén?**

Trả lời: a) Cây cối sửa soạn thay áo mới, đôi chích chòe lặng lẽ bay là là trong vườn.

Giải thích: Ngay từ những dòng đầu tiên, tác giả đã cho chúng ta thấy sự chuẩn bị thầm lặng của thiên nhiên: “các đợt gió mùa đông bắc giúp cho cây cối sửa soạn thay áo mới!”. Đồng thời, hình ảnh “một đôi chích chòe lặng lẽ bay là là” cũng góp phần tạo nên không khí yên tĩnh, bí ẩn của thời kỳ “thai nghén” ấy.

**5. Các điệp từ lặng lẽ và cụm từ thời gian thầm thì gọi mùa xuân đến cho thấy mùa xuân được thai nghén như thế nào?**

Trả lời: a) Mùa xuân được thai nghén một cách âm thầm, chắc chắn.

Giải thích: Các con thấy đó, từ “lặng lẽ” được lặp đi lặp lại nhiều lần, và “thời gian thầm thì” cùng với “không vội vàng mà chắc chắn” đã nhấn mạnh sự âm thầm, kiên nhẫn, bền bỉ của tự nhiên trong quá trình chuẩn bị cho mùa xuân. Mọi thứ diễn ra từ từ, không ồn ào nhưng lại vô cùng kiên định và không thể ngăn cản.

**6. Những hình ảnh nào cho thấy mùa xuân đã đến thật gần?**

Trả lời: a) Mây trời chuyển động. b) Mặt đất rì rầm, cây lá lao xao.

Giải thích: Những hình ảnh này xuất hiện ngay trước đoạn văn tả mùa xuân bừng nở. “Mây trời chuyển động”, “Mặt đất rì rầm”, “Cây lá lao xao” là những tín hiệu đầu tiên của sự sống đang trỗi dậy, báo hiệu một sức sống mới đang len lỏi khắp nơi, chuẩn bị cho mùa xuân chính thức “cất tiếng”.

**7. Đoạn văn cuối bài cho em thấy điều gì?**

Trả lời:

Đoạn văn cuối bài cho em thấy khoảnh khắc mùa xuân đến thật bất ngờ, rộn ràng, tưng bừng và tràn đầy sức sống sau một thời gian dài thai nghén, chờ đợi. Mùa xuân không còn “lặng lẽ” nữa mà đã “cất tiếng” bằng những âm thanh lảnh lót của chim chóc, hương thơm ngào ngạt của hoa bưởi, sự tíu tít của ong bướm và những nụ đào phớt hồng khoe sắc. Đó là một mùa xuân tươi vui, rực rỡ và đáng mong đợi.

**8. Em hãy đặt tên khác cho bài văn trên.**

Trả lời (Gợi ý):

Các con có thể đặt những tên sau, miễn sao tên gọi đó thể hiện được nội dung chính của bài văn nhé:

• Sự thức tỉnh của mùa xuân
• Khi mùa xuân về
• Thiên nhiên đón xuân
• Khoảnh khắc giao mùa

**9. “Bỗng một buổi sớm, tiếng chích chòe vang lên lảnh lót, hương hoa bưởi lan tỏa khắp khu vườn.” Từ đồng nghĩa có thay thế cho từ “Bỗng” trong câu trên là: ………………………………**

Trả lời: Đột nhiên / Chợt / Bất chợt

Giải thích: Từ “Bỗng” diễn tả một hành động, sự việc xảy ra bất ngờ, nhanh chóng. Các từ “Đột nhiên”, “Chợt”, “Bất chợt” cũng mang ý nghĩa tương tự, đều dùng để chỉ sự việc xảy ra một cách không báo trước.

**10. Em hãy đặt 1 câu ghép để miêu tả 1 sự vật của mùa xuân, trong câu có sử dụng biện pháp so sánh và nhân hóa.**

Trả lời (Gợi ý):

Cô ví dụ một câu như sau:

Những giọt mưa xuân lất phất rơi nhẹ nhàng như những bước chân của nàng tiên, đánh thức những mầm cây đang say ngủ sau giấc đông dài.

Giải thích:

• Câu ghép: Câu này gồm hai vế được nối với nhau qua mối quan hệ nhân quả/kết quả (những giọt mưa xuân rơi -> đánh thức mầm cây), hoặc có thể coi vế sau là kết quả của vế trước.
• So sánh: “nhẹ nhàng như những bước chân của nàng tiên” (so sánh giọt mưa với bước chân nàng tiên).
• Nhân hóa: “đánh thức những mầm cây đang say ngủ” (đánh thức, say ngủ là hành động, trạng thái của người).

Các con hãy thử tự sáng tạo những câu văn độc đáo của riêng mình nhé!

***

Cô hy vọng bài giải này sẽ giúp các con hiểu bài và yêu thích môn Ngữ Văn hơn. Các con nhớ nhé, mỗi bài văn đều ẩn chứa những điều thú vị và ý nghĩa mà chúng ta cần phải kiên nhẫn khám phá. Chúc các con học tốt!