Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em cách tiếp cận và giải quyết một bài đọc hiểu tiếng Anh, một kỹ năng rất quan trọng trong việc học tiếng Anh của chúng ta. Bài đọc này nói về “Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên” – một di sản văn hóa phi vật thể tuyệt vời của Việt Nam.

Để làm tốt dạng bài này, các em hãy nhớ các bước sau:

1. Đọc lướt (Skim) toàn bộ bài đọc: Đọc nhanh để nắm được ý chính, chủ đề của bài.
2. Đọc câu hỏi: Đọc kỹ từng câu hỏi để xác định loại thông tin cần tìm (ví dụ: thông tin cụ thể, ý chính, từ vựng, suy luận…).
3. Đọc quét (Scan) để tìm thông tin: Dựa vào từ khóa trong câu hỏi, các em hãy đọc kỹ lại đoạn văn chứa từ khóa đó để tìm câu trả lời chính xác.
4. Loại trừ các phương án sai: Đối với những câu hỏi khó hoặc có nhiều lựa chọn tương tự, hãy cố gắng loại bỏ các đáp án chắc chắn sai trước.
5. Kiểm tra lại: Sau khi chọn được đáp án, hãy đọc lại câu hỏi và câu trả lời để đảm bảo chúng khớp nhau và hợp lý.

Bây giờ, chúng ta cùng giải từng câu một nhé!

Phân tích và Giải đáp

Câu 70: Gong culture can be found in ___________.

Phân tích câu hỏi: Đây là câu hỏi về địa điểm, nơi mà văn hóa cồng chiêng được tìm thấy.

Bước 1: Tìm thông tin trong bài đọc.
Chúng ta sẽ tìm từ khóa liên quan đến địa điểm trong đoạn đầu tiên của bài đọc. Dòng đầu tiên ghi rõ:

“The space of gong culture in Central Highlands of Viet Nam covers 5 provinces of Kon Tum, Gia Lai, Dak Lak, Dak Nong and Lam Dong.”

Bước 2: Phân tích các lựa chọn.

• E. Kon Tum: Đúng, Kon Tum là một trong 5 tỉnh được liệt kê.
• F. Kon Tum and Gia Lai: Đúng, cả hai đều nằm trong danh sách.
• G. Central Highlands: Đúng, bài viết nói rõ “The space of gong culture in Central Highlands of Viet Nam”. Các tỉnh được liệt kê đều thuộc vùng Tây Nguyên. Đây là đáp án bao quát và chính xác nhất.
• H. highlands in Viet Nam: Chưa đủ chính xác. Việt Nam có nhiều vùng cao nguyên khác (như Tây Bắc, Đông Bắc), nhưng văn hóa cồng chiêng được đề cập cụ thể ở “Central Highlands”.

Bước 3: Chọn đáp án chính xác nhất.
Mặc dù Kon Tum và Gia Lai là đúng, nhưng đáp án G “Central Highlands” (Tây Nguyên) bao quát toàn bộ thông tin đã cho về vị trí, bao gồm cả 5 tỉnh được nhắc đến. Đây là câu trả lời chung nhất và chính xác nhất về khu vực mà văn hóa cồng chiêng tồn tại theo bài đọc.

Đáp án: G. Central Highlands

Câu 71: It is though that the gong sounds can help us _____________.

Phân tích câu hỏi: Câu hỏi này hỏi về mục đích, chức năng của âm thanh cồng chiêng theo niềm tin của người dân.

Bước 1: Tìm thông tin trong bài đọc.
Hãy tìm từ khóa “gong sounds” và “communicate” hoặc “means to” trong đoạn đầu tiên:

“Many researchers have classified gongs as ceremonial musical instrument and the gong sounds as a means to communicate with deities and gods.”

Bước 2: Phân tích các lựa chọn.

• A. have a relation with the gods: Đây chính là ý “communicate with deities and gods” (giao tiếp với thần linh và các vị thần). “Have a relation” (có mối quan hệ) có ý nghĩa tương đương với “communicate” (giao tiếp).
• B. enjoy ourselves: Bài đọc không đề cập đến việc cồng chiêng chỉ để giải trí.
• C. communicate with nature: Bài đọc nói “deities and gods”, không phải “nature” (thiên nhiên).
• D. harvest crops: Bài đọc không nói cồng chiêng giúp thu hoạch mùa màng.

Bước 3: Chọn đáp án chính xác.
Dựa vào câu “the gong sounds as a means to communicate with deities and gods”, đáp án A là chính xác nhất.

Đáp án: A. have a relation with the gods

Câu 72: All of the following statements are true except that ___________.

Phân tích câu hỏi: Đây là dạng câu hỏi “trừ ra” (EXCEPT). Các em cần tìm ra câu MÀ KHÔNG ĐÚNG với thông tin trong bài đọc. Có 3 câu đúng và 1 câu sai.

Bước 1: Đánh giá từng lựa chọn dựa trên bài đọc.

• A. the matter whether males or females play gongs depends on the ethnic groups
  Tìm trong đoạn 3:

  “In most of the ethnic groups… only males are allowed to play gongs. However, in others such as Ma and M’Nong groups, both males and females can play gongs. Few ethnic groups (for example, E de Bih), gongs are performed by women only.”

  Điều này cho thấy việc nam hay nữ chơi cồng chiêng phụ thuộc vào từng dân tộc. => A là đúng.

• B. the diameter of gongs can be varied
  Tìm trong đoạn 2:

  “Their diameter is from 20 cm to 60cm or from 90cm to 120cm.”

  Đường kính có thể từ 20cm đến 60cm hoặc từ 90cm đến 120cm, tức là có sự đa dạng (“varied”). => B là đúng.

• C. a set of gongs is not more than 10 units
  Tìm trong đoạn 2:

  “A set of gongs consists of 2 to 12 or 13 units and even to 18 or 20 units in some places.”

  Một bộ cồng có thể có tới 12, 13, thậm chí 18 hoặc 20 chiếc. Điều này mâu thuẫn với “not more than 10 units” (không quá 10 chiếc). => C là sai.

• D. the gongs are made of bronze
  Tìm trong đoạn 2:

  “The gongs are made of bronze.”

  => D là đúng.

Bước 2: Chọn đáp án sai.
Chỉ có C là không đúng với thông tin trong bài đọc.

Đáp án: C. a set of gongs is not more than 10 units

Câu 73: Gongs are believed to have a sacred power because ___________.

Phân tích câu hỏi: Câu hỏi này yêu cầu tìm lý do vì sao cồng chiêng được tin là có sức mạnh thiêng liêng.

Bước 1: Tìm thông tin trong bài đọc.
Hãy xem đoạn cuối, nơi nhắc đến “sacred power”:

“As for the majority of ethnic groups in Central Highlands, gongs are musical instruments of sacred power. It is believed that every gong is the settlement of a god who gets more powerful as the gong is older. Therefore, gongs are associated to all events in one’s life…”

Phần giải thích trực tiếp là “It is believed that every gong is the settlement of a god who gets more powerful as the gong is older.” (Người ta tin rằng mỗi chiếc cồng là nơi trú ngụ của một vị thần, vị thần này trở nên mạnh mẽ hơn khi chiếc cồng càng lâu đời).

Bước 2: Phân tích các lựa chọn.

• A. the gong is older than a god: Bài đọc nói “who gets more powerful as the gong is older” (vị thần trở nên mạnh hơn khi cồng cũ hơn), không phải cồng cũ hơn thần. => A là sai.
• B. a god will make gongs more powerful: Bài đọc nói “a god who gets more powerful as the gong is older” (vị thần trở nên mạnh mẽ hơn khi cồng cũ hơn), chứ không phải thần làm cho cồng mạnh hơn. => B là sai.
• C. the statement was made: Đây không phải là lý do. Việc tuyên bố một điều gì đó không giải thích cho sức mạnh thiêng liêng. => C là sai.
• D. they are associated to all events in one’s life: Câu “Therefore, gongs are associated to all events in one’s life” (Do đó, cồng chiêng gắn liền với mọi sự kiện trong đời người) là HỆ QUẢ của việc cồng chiêng có sức mạnh thiêng liêng (vì chúng có sức mạnh thiêng liêng nên chúng gắn liền với các sự kiện quan trọng), chứ không phải là LÝ DO CỦA sức mạnh đó. Tuy nhiên, nếu so sánh với các đáp án A, B, C đều sai hoàn toàn, thì D có vẻ liên quan hơn. Nhưng đây vẫn không phải là LÝ DO TRỰC TIẾP cho sức mạnh thiêng liêng. Lý do trực tiếp là “every gong is the settlement of a god”.

Hmm, có vẻ như các lựa chọn không hoàn toàn phản ánh lý do trực tiếp nhất. Tuy nhiên, chúng ta cần tìm lựa chọn *phù hợp nhất* hoặc *ít sai nhất* trong bối cảnh các lựa chọn được đưa ra.

Hãy xem lại câu hỏi: “Gongs are believed to have a sacred power because __________.”

Bài đọc nói: “It is believed that every gong is the settlement of a god… Therefore, gongs are associated to all events in one’s life…”

Việc “gongs are associated to all events in one’s life” là một biểu hiện của niềm tin vào sức mạnh thiêng liêng đó. Nó thể hiện rằng sức mạnh thiêng liêng đó là có thật và ảnh hưởng đến cuộc sống. Mặc dù không phải là lý do gốc rễ, nhưng trong các lựa chọn, đây là lựa chọn duy nhất nói về vai trò của cồng chiêng trong cuộc sống của người dân, điều xuất phát từ niềm tin vào “sacred power”. Các lựa chọn A, B, C đều sai về mặt ngữ nghĩa hoặc thông tin so với bài đọc.

Nếu câu hỏi muốn lý do gốc rễ, nó sẽ là “because every gong is the settlement of a god”. Nhưng vì không có lựa chọn này, chúng ta phải chọn lựa chọn gần nhất hoặc là hệ quả của niềm tin đó.

Xét lại: Niềm tin vào sức mạnh thiêng liêng (gongs are musical instruments of sacred power) dẫn đến việc “It is believed that every gong is the settlement of a god who gets more powerful as the gong is older.” (Đây là lý do gốc rễ) và “Therefore, gongs are associated to all events in one’s life…” (Đây là hệ quả của niềm tin đó).

Trong các lựa chọn, D là hệ quả của niềm tin đó. Sức mạnh thiêng liêng khiến chúng gắn liền với mọi sự kiện. Nếu không có sức mạnh thiêng liêng, chúng sẽ không được gắn liền như vậy.

Đáp án: D. they are associated to all events in one’s life (Mặc dù không phải lý do trực tiếp nhất, nhưng là lựa chọn phù hợp nhất trong các đáp án đưa ra, vì các đáp án khác sai rõ ràng hơn)

Câu 74: The word “inauguration” in paragraph 4 is closest in meaning to __________.

Phân tích câu hỏi: Đây là câu hỏi về từ vựng, yêu cầu tìm từ đồng nghĩa. Chúng ta cần dựa vào ngữ cảnh.

Bước 1: Tìm từ “inauguration” trong đoạn 4 và đọc ngữ cảnh.

“Therefore, gongs are associated to all events in one’s life, such as the inauguration of new houses, funerals, buffalo sacrifice, new harvest, ceremony to pray for people’s and cattle’s health, ceremony to see off soldiers to the front, and the victory celebration.”

Từ “inauguration” đi kèm với “of new houses” và được liệt kê cùng các sự kiện quan trọng khác như đám tang (funerals), lễ vật (buffalo sacrifice), mùa màng mới (new harvest),… Khi nói về nhà mới, “inauguration” thường có nghĩa là lễ khánh thành, lễ mở cửa, lễ ra mắt.

Bước 2: Phân tích các lựa chọn.

• A. building: Xây dựng. Đây là quá trình, không phải sự kiện.
• B. finding: Tìm kiếm. Không phù hợp với ngữ cảnh “new houses”.
• C. sale: Bán. Không phù hợp.
• D. opening: Mở cửa, khánh thành, khai mạc. Đây là ý nghĩa rất gần với “inauguration” khi nói về một tòa nhà, một sự kiện mới. Lễ khánh thành nhà mới (opening of new houses) là cách diễn đạt phổ biến và đúng với nghĩa của “inauguration” trong ngữ cảnh này.

Bước 3: Chọn đáp án chính xác.
Dựa vào ngữ cảnh “inauguration of new houses”, từ “opening” (khánh thành, khai trương) là gần nghĩa nhất.

Đáp án: D. opening

Tóm tắt các từ vựng khó (Tùy chọn)

• Central Highlands (n): Tây Nguyên
• ethnic groups (n): các dân tộc, nhóm dân tộc
• ritual (n): nghi lễ
• ceremony (n): buổi lễ
• deities and gods (n): thần linh và các vị thần
• bronze (n): đồng (kim loại)
• diameter (n): đường kính
• varied (adj): đa dạng, khác nhau
• sacred power (n): sức mạnh thiêng liêng
• settlement (n): nơi trú ngụ, chỗ ở
• inauguration (n): lễ khánh thành, lễ khai mạc
• funerals (n): đám tang
• buffalo sacrifice (n): lễ vật hiến tế trâu (từ “sacrifice” nghĩa là sự hiến tế)
• associated to (v): liên quan đến, gắn liền với

Hy vọng phần giải thích chi tiết này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về cách làm bài đọc hiểu và cả về một nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam chúng ta. Hãy luyện tập thường xuyên để nâng cao kỹ năng đọc hiểu nhé!