Chào con, cô rất vui khi con đã tìm đến cô để hỏi bài tập này. Đây là một dạng bài rất hay và quan trọng trong chương trình Ngữ Văn lớp 5. Để tìm được câu ghép, trước hết chúng ta cần phải nhớ lại kiến thức và sau đó áp dụng vào bài đọc.

Vì bài đọc “Thành phố trong mơ” của tác giả “Cỏ Mùa Xuân – Đậu Ngọt Ngào” là một bài đọc giả định, chưa có trong sách giáo khoa chính thức, nên cô sẽ đưa ra hai câu ghép mẫu dựa trên chủ đề và nội dung tưởng tượng của bài đọc đó để hướng dẫn con cách làm nhé. Con hãy xem đây là bài tập mẫu để áp dụng vào bài đọc thực tế của mình.

Cô sẽ giải bài tập theo từng bước chi tiết như sau:

• Bước 1: Ôn lại kiến thức về câu ghép
  Trước khi tìm, chúng ta cần nhớ lại câu ghép là gì.
  Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều cụm chủ – vị (C-V) không bao hàm nhau tạo thành. Các vế câu này thường được nối với nhau bằng:
  – Một quan hệ từ (như: và, rồi, thì, nhưng, mà, còn, hay, hoặc…).
  – Một cặp quan hệ từ (như: vì… nên…; do… mà…; tuy… nhưng…; nếu… thì…; hễ… thì…; chẳng những… mà….).
  – Dấu câu (dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm).
• Bước 2: Tìm và xác định hai câu ghép trong bài đọc (giả định)
  Dựa vào chủ đề “Thành phố trong mơ”, cô sẽ lấy hai câu văn có thể xuất hiện trong bài đọc đó để làm ví dụ.
• Bước 3: Phân tích và chứng minh đó là câu ghép

  Câu ghép thứ nhất:
  Câu văn: Những ngôi nhà ở đây được làm bằng bánh quy sô-cô-la, còn những con đường thì được lát bằng kẹo dẻo bảy màu.

  Phân tích:
  – Vế 1: “Những ngôi nhà ở đây / được làm bằng bánh quy sô-cô-la.”
     + Chủ ngữ 1: Những ngôi nhà ở đây
     + Vị ngữ 1: được làm bằng bánh quy sô-cô-la
  – Vế 2: “những con đường / thì được lát bằng kẹo dẻo bảy màu.”
     + Chủ ngữ 2: những con đường
     + Vị ngữ 2: thì được lát bằng kẹo dẻo bảy màu
  – Từ nối: Hai vế câu được nối với nhau bằng quan hệ từ “còn”.
  => Đây chính xác là một câu ghép.

  Câu ghép thứ hai:
  Câu văn: Vì thành phố này nằm trên những đám mây bồng bềnh nên mọi người có thể bay lượn thỏa thích.

  Phân tích:
  – Vế 1: “thành phố này / nằm trên những đám mây bồng bềnh.”
     + Chủ ngữ 1: thành phố này
     + Vị ngữ 1: nằm trên những đám mây bồng bềnh
  – Vế 2: “mọi người / có thể bay lượn thỏa thích.”
     + Chủ ngữ 2: mọi người
     + Vị ngữ 2: có thể bay lượn thỏa thích
  – Từ nối: Hai vế câu được nối với nhau bằng cặp quan hệ từ “Vì… nên…”, biểu thị quan hệ nguyên nhân – kết quả.
  => Đây cũng là một câu ghép.

• Bước 4: Giải thích ngắn gọn về phương pháp
  Phương pháp cô trò chúng ta vừa dùng là phân tích cấu trúc ngữ pháp của câu. Chúng ta chia câu thành các vế, sau đó tìm cụm Chủ ngữ – Vị ngữ trong từng vế. Nếu một câu có từ hai cụm Chủ ngữ – Vị ngữ trở lên và chúng được liên kết với nhau bằng từ nối hoặc dấu câu, thì đó chính là câu ghép. Cách làm này giúp chúng ta xác định câu ghép một cách chính xác và không bị nhầm lẫn với câu đơn có thành phần vị ngữ phức tạp.

Cô hy vọng với cách giải thích chi tiết này, con sẽ hiểu bài và có thể tự mình tìm được các câu ghép trong bất kỳ bài đọc nào. Chúc con học tốt nhé