[Toán 11]
Có 30 tấm thẻ đánh số từ 1 đến 30. Rút ngẫu nhiên 3 thẻ. Tính xác suất…
Có 30 tấm thẻ đánh số từ 1 đến 30. Rút ngẫu nhiên 3 thẻ. Tính xác suất để tổng các số được ghi trên 3 thẻ chia hết cho 3.
Giúp mình với
Bài giải:
Trước hết, chúng ta cần hiểu rõ yêu cầu của bài toán: Rút ngẫu nhiên 3 thẻ từ 30 thẻ và tính xác suất để tổng các số trên 3 thẻ đó chia hết cho 3.
Bước 1: Xác định không gian mẫu (Tổng số cách rút 3 thẻ)
Không gian mẫu \(\(\Omega\)\) là tập hợp tất cả các kết quả có thể xảy ra khi ta rút ngẫu nhiên 3 thẻ từ 30 thẻ. Vì thứ tự rút không quan trọng, ta sử dụng công thức tổ hợp.
Số cách chọn 3 thẻ từ 30 thẻ là:
\[|\Omega| = C_{30}^3\]
Áp dụng công thức tổ hợp \(\(C_n^k = \frac{n!}{k!(n-k)!}\)\), ta có:
\[C_{30}^3 = \frac{30!}{3!(30-3)!} = \frac{30!}{3!27!} = \frac{30 \times 29 \times 28}{3 \times 2 \times 1}\]
\[C_{30}^3 = 5 \times 29 \times 28 = 4060\]
Vậy, tổng số cách rút 3 thẻ là \(\(4060\)\) cách.
Bước 2: Phân loại các tấm thẻ theo số dư khi chia cho 3
Để xác định tổng của 3 số có chia hết cho 3 hay không, chúng ta cần xem xét số dư của từng số khi chia cho 3.
Các số từ 1 đến 30 có thể được chia thành 3 nhóm dựa trên số dư khi chia cho 3:
– Nhóm \(\(A_0\)\): Các số chia hết cho 3 (dư 0).
Gồm các số: \(\(3, 6, 9, …, 30\)\)
Số lượng phần tử: \(\(\frac{30 – 3}{3} + 1 = 10\)\) số.
– Nhóm \(\(A_1\)\): Các số chia 3 dư 1.
Gồm các số: \(\(1, 4, 7, …, 28\)\)
Số lượng phần tử: \(\(\frac{28 – 1}{3} + 1 = 10\)\) số.
– Nhóm \(\(A_2\)\): Các số chia 3 dư 2.
Gồm các số: \(\(2, 5, 8, …, 29\)\)
Số lượng phần tử: \(\(\frac{29 – 2}{3} + 1 = 10\)\) số.
Kiểm tra lại: \(\(10 + 10 + 10 = 30\)\) thẻ. Đúng.
Bước 3: Xác định các trường hợp để tổng 3 số chia hết cho 3
Gọi 3 số được rút ra là \(\(x_1, x_2, x_3\)\). Ta cần \(\(x_1 + x_2 + x_3 \equiv 0 \pmod 3\)\).
Điều này xảy ra khi tổng số dư của 3 số khi chia cho 3 cũng chia hết cho 3. Có 4 trường hợp có thể xảy ra:
Trường hợp 1: Cả 3 thẻ đều thuộc nhóm \(\(A_0\)\) (3 số chia hết cho 3).
– Số dư: \(\(0 + 0 + 0 = 0 \equiv 0 \pmod 3\)\)
– Số cách chọn: Rút 3 thẻ từ 10 thẻ của nhóm \(\(A_0\)\).
\[C_{10}^3 = \frac{10 \times 9 \times 8}{3 \times 2 \times 1} = 120\]
Trường hợp 2: Cả 3 thẻ đều thuộc nhóm \(\(A_1\)\) (3 số chia 3 dư 1).
– Số dư: \(\(1 + 1 + 1 = 3 \equiv 0 \pmod 3\)\)
– Số cách chọn: Rút 3 thẻ từ 10 thẻ của nhóm \(\(A_1\)\).
\[C_{10}^3 = \frac{10 \times 9 \times 8}{3 \times 2 \times 1} = 120\]
Trường hợp 3: Cả 3 thẻ đều thuộc nhóm \(\(A_2\)\) (3 số chia 3 dư 2).
– Số dư: \(\(2 + 2 + 2 = 6 \equiv 0 \pmod 3\)\)
– Số cách chọn: Rút 3 thẻ từ 10 thẻ của nhóm \(\(A_2\)\).
\[C_{10}^3 = \frac{10 \times 9 \times 8}{3 \times 2 \times 1} = 120\]
Trường hợp 4: Mỗi thẻ thuộc một nhóm khác nhau (1 thẻ \(\(A_0\)\), 1 thẻ \(\(A_1\)\), 1 thẻ \(\(A_2\)\)).
– Số dư: \(\(0 + 1 + 2 = 3 \equiv 0 \pmod 3\)\)
– Số cách chọn: Rút 1 thẻ từ 10 thẻ của nhóm \(\(A_0\)\), 1 thẻ từ 10 thẻ của nhóm \(\(A_1\)\) và 1 thẻ từ 10 thẻ của nhóm \(\(A_2\)\).
\[C_{10}^1 \times C_{10}^1 \times C_{10}^1 = 10 \times 10 \times 10 = 1000\]
Bước 4: Tính số kết quả thuận lợi cho biến cố A (Số cách rút 3 thẻ có tổng chia hết cho 3)
Gọi A là biến cố “tổng các số được ghi trên 3 thẻ chia hết cho 3”.
Số kết quả thuận lợi cho biến cố A, kí hiệu là \(\(|A|\)\), là tổng số cách chọn trong 4 trường hợp trên:
\[|A| = 120 + 120 + 120 + 1000 = 360 + 1000 = 1360\]
Bước 5: Tính xác suất của biến cố A
Xác suất của biến cố A được tính bằng công thức:
\[P(A) = \frac{|A|}{|\Omega|}\]
\[P(A) = \frac{1360}{4060}\]
Chúng ta rút gọn phân số này:
\[P(A) = \frac{136}{406} = \frac{68}{203}\]
(Ta chia cả tử và mẫu cho 10, sau đó chia cho 2. Phân số \(\(68/203\)\) không thể rút gọn thêm vì \(\(68 = 2^2 \times 17\)\) và \(\(203 = 7 \times 29\)\)).
Kết luận:
Vậy, xác suất để tổng các số được ghi trên 3 thẻ chia hết cho 3 là \(\(\frac{68}{203}\)\).
Chúc em học tốt và nắm vững kiến thức nhé! Nếu có bất kỳ câu hỏi nào khác, đừng ngần ngại hỏi thầy!
Đáp án:
\(\dfrac{{68}}{{203}}\)
Giải thích các bước giải:
Gọi A là biến cố :” Rút ngẫu nhiên 3 thẻ mang các số có tổng chia hết cho 3”
Ta có:
\(n\left( \Omega \right) = C_{30}^3\)
Ta chia 30 thẻ được đánh số từ 1 tới 30 làm 3 loại sau:
Loại thứ 1: 10 thẻ mang số chia cho 3 dư 1 \((\{1, 4, 7,… 28\})\)
Loại thứ 2 : 10 thẻ mang số chia cho 3 dư 2 \((\{2, 5, 8,… 29\})\)
Loại thứ 3 : 10 thẻ mang số chia hết cho 3 \((\{3,6,9,…30\})\)
Rút 3 thẻ mang số có tổng chia hết cho 3 xảy ra các TH sau:
TH1: 3 thẻ đó đều là thẻ loại 1 có: \(C_{10}^3\) cách
TH2: 3 thẻ đó đều là thẻ loại 2 có: \(C_{10}^3\) cách
TH3: 3 thẻ đó đều là thẻ loại 3 có: \(C_{10}^3\) cách
TH4: 3 thẻ đó gồm 1 thẻ loại 1; 1 thẻ loại 2 và 1 thẻ loại 3 thì có :10.10.10=1000 cách
Xác suất của biến cố A là:
\(P(A) = \dfrac{{3C_{10}^3 + 1000}}{{C_{30}^3}} = \dfrac{{68}}{{203}}\).