tóm tắt nội dung cuộc khởi nghĩa hòn khoai ?
Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em cùng nhau tìm hiểu và tóm tắt lại một sự kiện lịch sử vô cùng bi tráng nhưng cũng rất anh dũng, thể hiện sâu sắc tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong thời kỳ chống thực dân Pháp. Đó chính là cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai.
Để nắm vững kiến thức bài học, chúng ta sẽ đi theo các bước sau đây:
1. Bối cảnh lịch sử của cuộc khởi nghĩa
Cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai là một bộ phận của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, nổ ra vào cuối năm 1940. Các em cần nhớ bối cảnh chung lúc bấy giờ:
– Trên thế giới: Chiến tranh thế giới thứ hai đã bùng nổ. Nước Pháp bị phát xít Đức chiếm đóng và chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương rất suy yếu, hoang mang.
– Trong nước: Lợi dụng cơ hội Pháp suy yếu, phát xít Nhật tiến vào Đông Dương. Nhân dân ta phải chịu cảnh “một cổ hai tròng”, áp bức vô cùng nặng nề. Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc, phát xít trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.
– Tại Nam Kỳ: Trước tình hình đó, Xứ ủy Nam Kỳ của Đảng Cộng sản Đông Dương chủ trương phát động một cuộc khởi nghĩa vũ trang để giành chính quyền. Tại tỉnh Rạch Giá (ngày nay bao gồm một phần tỉnh Cà Mau), chi bộ Đảng trên đảo Hòn Khoai, do thầy giáo Phan Ngọc Hiển lãnh đạo, cũng đã bí mật chuẩn bị lực lượng để hưởng ứng.
2. Diễn biến chính của Khởi nghĩa Hòn Khoai
Các em hãy ghi nhớ những mốc sự kiện quan trọng sau đây:
– Lãnh đạo: Đồng chí Phan Ngọc Hiển, một thầy giáo, một đảng viên cộng sản kiên trung.
– Thời gian nổ ra: Đêm ngày 13 tháng 12 năm 1940.
– Địa điểm: Đảo Hòn Khoai, thuộc tỉnh Rạch Giá (nay là huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau).
– Diễn biến:
+ Dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí Phan Ngọc Hiển, các chiến sĩ là binh lính đồn trú trên đảo đã nhất tề nổi dậy.
+ Nghĩa quân đã nhanh chóng tiêu diệt tên sếp đảo người Pháp là Olivier, chiếm vũ khí và hoàn toàn làm chủ hòn đảo.
+ Ngay sau khi thắng lợi, lá cờ đỏ búa liềm của Đảng đã được kéo lên trên cột cờ của đảo, khẳng định chủ quyền của cách mạng.
+ Theo kế hoạch, nghĩa quân đã dùng thuyền để trở về đất liền, với mục tiêu là phối hợp với cuộc khởi nghĩa ở thị xã Rạch Giá và các nơi khác.
3. Kết quả của cuộc khởi nghĩa
Do cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ ở các tỉnh đất liền đã nổ ra sớm hơn (ngày 23 tháng 11 năm 1940) và bị thực dân Pháp đàn áp khốc liệt, nên khi nghĩa quân Hòn Khoai trở về thì cuộc khởi nghĩa trên đất liền đã thất bại.
– Thuyền của nghĩa quân trên đường về bị hết nhiên liệu và trôi dạt trên biển.
– Thực dân Pháp đã cho quân lùng sục và bắt giữ toàn bộ nghĩa quân.
– Đồng chí Phan Ngọc Hiển cùng 10 đồng đội của mình đã bị địch đưa về Cần Thơ và xử bắn vào ngày 12 tháng 7 năm 1941.
Như vậy, cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai đã thất bại.
4. Ý nghĩa lịch sử
Mặc dù thất bại, cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn:
– Thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí quật cường, bất khuất và sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc của các chiến sĩ cách mạng.
– Là một trong những tiếng súng đầu tiên, báo hiệu cho một thời kỳ đấu tranh vũ trang mới của dân tộc ta.
– Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng đã để lại bài học kinh nghiệm quý báu cho Đảng ta về việc chớp thời cơ, về công tác chuẩn bị và phối hợp giữa các địa phương trong khởi nghĩa vũ trang. Đây được coi là một cuộc “tập dượt” quan trọng, góp phần trực tiếp vào thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 sau này.
Tóm lại, Khởi nghĩa Hòn Khoai là một bản hùng ca về lòng yêu nước. Tên tuổi của người anh hùng Phan Ngọc Hiển và các đồng đội của ông mãi mãi được lịch sử ghi công. Để tưởng nhớ sự kiện này, về sau tỉnh Cà Mau đã lấy ngày 13 tháng 12 làm Ngày truyền thống cách mạng của tỉnh.
Cô hy vọng qua phần tóm tắt này, các em đã nắm vững được nội dung bài học. Chúc các em học tập tốt
Ngày này cách đây 77 năm, cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai đã nổ ra và nhanh chóng giành thắng lợi. Cuộc khởi nghĩa đánh dấu bước trưởng thành của thời kỳ cách mạng còn non trẻ đấu tranh bằng bạo lực vũ trang để giành chính quyền về tay Nhân dân. Khởi nghĩa Hòn Khoai đã dấy lên làn sóng đấu tranh bất khuất và trở thành ngày truyền thống của Đảng bộ, quân, dân tỉnh Cà Mau. Đó là mốc son chói lọi của Đảng bộ tỉnh Cà Mau trong quá trình xây dựng và phát triển.
Dịp này, lãnh đạo tỉnh và các đại biểu tham quan gian thờ trung tâm, các hạng mục đang thi công của công trình Đền thờ 10 anh hùng liệt sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai và cho ý kiến đóng góp để sớm hoàn thiện công trình đưa vào hoạt động.
Công trình được đầu tư xây dựng trên diện tích 8.138 m² với tổng kinh phí đầu tư hơn 40,5 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách tỉnh. Đến nay, hạng mục chính là đền thờ đã cơ bản hoàn thành, các hạng mục còn lại đang tiếp tục thi công, một số chi tiết đã được phác hoạ bằng mô hình để lấy ý kiến đóng góp của lãnh đạo, các lão thành cách mạng và Nhân dân trước khi thực hiện chính thức.
Trước đó, trong sáng nay, các đại biểu tham dự buổi lễ cũng đã đến dâng hoa, thắp hương viếng các liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh.
Cùng ngày, trường Mầm non Sơn Ca Cà Mau tổ chức cho gần 100 trong hơn 400 trẻ của trường đến viếng tại Bia tưởng niệm 10 liệt sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai, toạ lạc tại góc đường Ngô Quyền – Lý Bôn, Phường 2, TP. Cà Mau.
Trả lời :
BÀI LÀM
Cách đây tròn 76 năm, chấp hành lệnh khởi nghĩa của Xứ ủy Nam Kỳ, Ban chỉ huy khởi nghĩa của tỉnh được thành lập do đồng chí Trần Văn Thời, Bí Thư Tỉnh ủy làm trưởng ban. Tỉnh ủy đã khẩn trương triển khai kế hoạch khởi nghĩa: Khu vực I là Năm Căn (trong đó có Hòn Khoai); khu vực II là thị trấn Cà Mau và các xã xung quanh; khu vực III là thị xã Bạc Liêu và các xã xung quanh. Nhà giáo – Nhà báo – Liệt sỹ – AHLLVTND Phan Ngọc Hiển là người trực tiếp lãnh đạo và tổ chức cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai.
Đảo Hòn Khoai cách Mũi Cà Mau khoảng 20 km về phía Đông Nam, có diện tích khoảng 4km². Đỉnh cao nhất của Hòn Khoai là 318m so với mực nước biển, tại đây Thực dân pháp xây dựng một tháp đèn biển lớn có thể quét sáng bán kính khoảng 30km² để hướng dẫn cho tàu qua lại ban đêm và tàu Hải quân của chúng tuần tra ven biển cũng như theo dõi vùng trời đất Mũi. Phụ trách đảo đèn Hòn Khoai là tên sếp đảo Olivier.
Đồng chí Phan Ngọc Hiển ( quê gốc ở Cần Thơ ) được phân công trực tiếp phụ trách cuộc khởi nghĩa ở Hòn Khoai – khu vực trọng điểm của tỉnh. Đúng 23 giờ 15 phút đêm 13 tháng 12 năm 1940, cuộc khởi nghĩa nổ ra và giành thắng lợi. Lực lượng khởi nghĩa đã tiêu diệt tên sếp đảo Olivier; thu 1 súng ngắn, 2 súng trường và nhiều quân trang, quân dụng khác. Đồng thời lực lượng khởi nghĩa làm chủ tình hình trên toàn đảo.
Sáng sớm hôm sau, các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai đã về đến Rạch Gốc trong sự mừng vui reo hò chào đón của nhân dân ta làm bọn tề ngụy ở đây hoảng sợ bỏ chạy. Tuy chưa bắt liên lạc được với cấp trên, nhưng với tinh thần tiến công cách mạng, đồng chí Phan Ngọc Hiển chỉ huy lực lượng khởi nghĩa tiến đánh đồn kiểm lâm tại Thủ Tam Giang vào lúc 9 giờ ngày 15 tháng 12. Bọn địch ở đây hoảng sợ nộp toàn bộ vũ khí cho lực lượng khởi nghĩa.
Sau đó chúng tăng cường lực lượng vây bắt các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai, chúng tra tấn dã man để lấy lời khai; nhưng chúng đã lầm, trước pháp trường, đồng chí Phan Ngọc Hiển đã tuyên bố dõng dạc : Những người cộng sản coi cái chết rất tầm thường. Chúng tôi sẵn sàng chết để đấu tanh cho đồng bào được ấm no, hạnh phúc. Nhất định những người kế tục chúng tôi sẽ tiêu diệt thực dân Pháp. Nhất định Việt Nam sẽ hoàn toàn độc lập. Cùng lúc đó các chiến sĩ Hòn Khoai đồng loạt hô vang khẩu hiệu:
Đả đảo đế quốc Pháp
Đông Dương độc lập muôn năm
Đảng cộng sản Đông Dương muôn năm
Khởi nghĩa Hòn Khoai đã giương cao ngọn cờ đấu tranh cách mạng, cổ vũ mạnh mẽ ý chí chiến đấu kiên cường, oanh liệt, thực hiện khát vọng độc lập tự do của quân, dân tỉnh Cà Mau trong đánh Pháp, đuổi Mỹ, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc và xây dựng quê hương đất nước thêm giàu đẹp. Với những ý nghĩa lịch sử to lớn của cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai, ngày 13 tháng 12 hằng năm được chọn làm Ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau. Lãnh đạo tỉnh Cà Mau dâng hương tưởng niệm 10 Liệt sỹ khởi nghĩa Hòn Khoai
Ngoài việc được học lịch sử dân tộc, lịch sử địa phương trong nhà trường, thế hệ tuổi trẻ Cà Mau còn quen thuộc với tên Anh hùng Phan Ngọc Hiển khi tên người chiến sĩ cách mạng kiên trung được đặt cho tuyến đường chính của Thành Phố Cà Mau và một số trường tiểu học, Trung học Cơ Sở, Trung học Phổ Thông trên địa bàn tỉnh.
Các trường học trong tỉnh Cà Mau năm nay tổ chức tuyên truyền kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân, dân tỉnh Cà Mau (13/12/1940 – 13/12/2016) thông qua các hình thức như: Sinh hoạt Chi đoàn, Chi hội, sinh hoạt dưới cờ, mít tinh, diễn đàn, hội thi, tổ chức gặp mặt, nói chuyện chuyên đề, tọa đàm với cựu chiến binh…Tổ chức viếng, dâng hương nghĩa trang 10 Liệt sỹ khởi nghĩa Hòn Khoai, nghĩa trang Liệt sỹ tỉnh…
Hiện nay Nghĩa trang 10 Liệt sỹ khởi nghĩa Hòn Khoai được công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh tọa lạc tại Khóm 6- Phường 9 – TP Cà Mau.
Ngày 13/12 hằng năm là dịp để mỗi chúng ta tự hào và tri ân với tập thể 10 liệt sỹ khởi nghĩa Hòn Khoai anh hùng, mỗi chúng ta càng ý thức sâu sắc hơn bao giờ hết trách nhiệm của mình, trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, bằng hành động thiết thực góp phần tích cực xây dựng quê hương thật sự văn minh, giàu đẹp và tiếp tục cùng cả nước đưa sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa vững bước tiến lên, thực hiện thắng lợi mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, để được mãi mãi xứng đáng với sự hy sinh cao cả của những người con trung kiên, bất khuất.
_HẾT_