* Tóm tắt truyện ngắn quê hương của Đào Quốc Thịnh:
Cả lớp lặng im, những con mắ…
Cả lớp lặng im, những con mắt đổ dồn về phía tôi khi nghe tôi đọc xong bài văn tả phong cảnh quê hương được cô giáo cho điểm cao nhất lớp hôm nay. Cô giáo đi lại gần, hỏi tôi thoáng một chút nghi ngờ:
– Là một học sinh thành phố, làm thế nào mà em có thể viết được một bài văn tả quê hương sâu sắc, chân thật và gần gũi đến như vậy?!
– Thưa cô bà em giúp em ạ!
– Sao? Em vừa nói gì? Bà em viết hộ em à?
– Thưa cô, không ạ!… vâng, đúng ạ!
Tôi nhìn ra hàng phượng vĩ trước sân trường và chợt nhớ đến mùa hè năm ấy Tháng 5, bố đưa tôi về quê nội. Quê nội tôi, một xóm nghèo bên kia sông Hồng. Biết bao lần, tôi đã mơ ước được về thăm quê, thăm bà, thế nhưng mới bước chân lên con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, nhìn những mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng, tôi đã bắt đầu thất vọng. Tôi không dám cằn nhằn nhưng ấm ức nghĩ thầm: “Sao mà bẩn thế! Biết thế này, mình chẳng đòi bố cho về nữa”.
Bố tôi tươi cười chào người làng, có lúc lại còn đứng lại nói chuyện với một bác gánh phân. Bữa cơm trưa hôm ấy, bà tôi tấm tắc khen ngon và gắp vào bát tôi miếng thịt luộc. Tôi gắp ra nhăn mặt: “Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!”
Bố chan cho tôi canh cua, mới ăn được một miếng tôi đã vội kêu lên: “Canh chưa cho mì chính, nhạt lắm, lại hoi hoi, con ăn chưa quen”. Cả nhà lặng người. Bố tôi tái mặt vì giận
Tối hôm ấy trăng rằm, bà tôi kê ghế ra ngoài sân nhặt khoai lang và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện. Bà kể rằng, bố tôi đã từ nơi này ra đi. Và chính nơi này, bố tôi đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay ẵm bồng của bao người. Bà đã từng mớm cơm cho tôi, nuôi tôi khôn lớn ở đây… Tình cảm quê mùa nhưng chân thật. Bà chỉ tay về phía góc trời sáng rực lên và bảo đó là Hà Nội. Bà bảo rằng: ” ở Hà Nội sướng hơn ở quê nên ai ai cũng ước ao được sống ở Hà Nội, còn bà thì bà thích ở quê hơn vì bà quen mất rồi. Nếu cháu cứ ở Hà Nội mãi, sẽ chẳng bao giờ biết được ánh trăng ở quê đẹp như thế nào đâu!”
Tôi ngước nhìn lên bầu trời xanh thẳm không một gợn mây chi chít những vì sao. Trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn tre in đậm lên nền trời. Anh trăng trùm lấy mái nhà và khu vườn rau xanh tốt của bà. Lúc ấy, tôi bỗng nắm chặt lấy tay bà và thốt lên:
“Bà ơi! Trăng ở quê đẹp thật bà ạ!…”
Sau mùa hè năm ấy, bà nội tôi đã ra đi mãi mãi. Hè nào tôi cũng xin bố cho về thăm quê. Quê nội tôi bây giờ cũng khác hẳn, chẳng còn một tý dấu vết nào của ngày xưa nữa. Những dãy nhà hai, ba tầng san sát nhau mọc lên như nấm. Không ai còn nhớ nổi bóng dáng luỹ tre xanh.Tôi cầm bút viết, dồn tất cả tình cảm nhớ thương sâu đậm với bà vào bài tập làm văn tả phong cảnh quê hương hôm ấy Tôi viết về quê hương tôi với luỹ tre xanh mát rượi và ánh trăng rằm dịu ngọt. Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.
Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau thực hành một kĩ năng rất quan trọng trong môn Ngữ văn, đó là kĩ năng tóm tắt văn bản truyện. Tóm tắt tốt sẽ giúp các em nắm bắt được cốt truyện, hiểu sâu sắc hơn về nhân vật và chủ đề của tác phẩm.
Văn bản chúng ta sẽ làm việc hôm nay là truyện ngắn “Quê hương” của tác giả Đào Quốc Thịnh. Các em hãy cùng cô phân tích và tóm tắt câu chuyện này theo từng bước nhé.
Hướng dẫn tóm tắt truyện ngắn “Quê hương”
Trước khi bắt tay vào viết một đoạn tóm tắt hoàn chỉnh, chúng ta cần thực hiện các bước chuẩn bị. Đây là phương pháp chung để tóm tắt bất kì văn bản truyện nào, các em hãy ghi nhớ nhé.
Bước 1: Đọc kĩ và xác định các yếu tố cốt lõi của truyện
Chúng ta cần đọc thật kĩ văn bản và trả lời các câu hỏi sau:
- Nhân vật chính là ai? Nhân vật chính trong truyện là nhân vật “tôi” (cậu học sinh thành phố) và người bà ở quê.
- Câu chuyện xoay quanh sự việc gì? Câu chuyện xoay quanh sự thay đổi trong nhận thức và tình cảm của nhân vật “tôi” về quê hương, từ chê bai, thất vọng đến yêu mến, trân trọng.
- Các sự việc chính diễn ra theo trình tự nào? Chúng ta hãy gạch chân các sự việc quan trọng theo thứ tự thời gian nhé:
- Nhân vật “tôi” được cô giáo khen vì bài văn tả cảnh quê hương viết rất hay. Khi được hỏi, cậu lúng túng thừa nhận bài văn được viết hay là nhờ bà.
- Dòng hồi tưởng bắt đầu: Nhân vật “tôi” nhớ lại lần đầu về quê nội. Cậu bé thành phố đã thất vọng và khó chịu trước cảnh làng quê nghèo nàn, lầy lội.
- Trong bữa cơm, cậu chê bai món ăn bà nấu (thịt mỡ, canh cua nhạt), làm cả nhà buồn và bố tức giận.
- Buổi tối, bà kể chuyện cho cháu nghe dưới đêm trăng. Lời kể của bà về quê hương, về người bố, và vẻ đẹp của ánh trăng ở quê đã làm thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của cậu. Cậu bé đã nhận ra vẻ đẹp bình dị của quê nhà.
- Sau này, bà mất. Quê hương cũng thay đổi, hiện đại hơn. Nhưng trong lòng nhân vật “tôi”, hình ảnh quê hương xưa với luỹ tre và ánh trăng gắn liền với bà vẫn là đẹp nhất. Cậu đã dồn hết tình yêu và nỗi nhớ đó vào bài văn của mình.
- Truyện kết thúc như thế nào? Nhân vật “tôi” hiểu ra rằng chính tình yêu thương của bà đã vun đắp nên tình yêu quê hương trong tâm hồn cậu.
Bước 2: Viết bản tóm tắt hoàn chỉnh
Sau khi đã xác định được các sự việc chính, chúng ta sẽ liên kết chúng lại thành một đoạn văn ngắn gọn, mạch lạc. Khi tóm tắt, các em hãy dùng lời văn của mình để kể lại, tránh chép nguyên văn từ tác phẩm nhé.
Dưới đây là một vài cách tóm tắt mà các em có thể tham khảo:
Bản tóm tắt số 1 (Tóm tắt ngắn gọn)
Truyện kể về nhân vật “tôi”, một cậu học sinh thành phố, nhờ có bài văn tả cảnh quê hương xuất sắc mà nhớ lại kỉ niệm lần đầu về quê nội. Ban đầu, cậu rất thất vọng và chê bai sự nghèo nàn, lạc hậu của quê hương. Nhưng qua lời tâm sự của bà nội dưới đêm trăng, cậu đã dần cảm nhận được vẻ đẹp bình dị và ấm áp của làng quê. Từ đó, cậu bé đã biết yêu quý và trân trọng quê hương mình. Dù sau này bà đã mất và quê hương đã đổi khác, hình ảnh quê hương xưa cũ gắn với người bà kính yêu vẫn sống mãi trong tâm trí cậu và được thể hiện qua bài văn chan chứa tình cảm.
Bản tóm tắt số 2 (Tóm tắt chi tiết hơn)
Câu chuyện mở ra bằng tình huống nhân vật “tôi” được điểm cao nhất lớp cho bài văn tả quê hương và cậu thừa nhận bài văn có được là nhờ bà. Từ đó, dòng hồi tưởng đưa cậu trở về mùa hè năm ấy, lần đầu tiên cậu được bố cho về quê nội. Trái với niềm háo hức ban đầu, cậu bé thành phố đã thất vọng trước cảnh làng quê nghèo khó, lầy lội và có thái độ chê bai các món ăn dân dã của bà. Bước ngoặt của câu chuyện diễn ra vào buổi tối dưới đêm trăng rằm, khi bà dịu dàng kể cho cháu nghe những câu chuyện về quê hương, về người bố và về vẻ đẹp đặc biệt của ánh trăng nơi thôn dã. Những lời nói chân thành của bà đã làm thay đổi hoàn toàn nhận thức của cậu bé, giúp cậu nhận ra và yêu mến vẻ đẹp bình dị của quê nhà. Sau này, bà mất, quê hương cũng dần hiện đại hóa, nhưng tình yêu quê hương gắn liền với hình ảnh người bà và những kỉ niệm xưa cũ vẫn luôn sâu đậm trong lòng cậu. Tình yêu đó chính là nguồn cảm hứng để cậu viết nên bài văn đầy xúc động.
Như vậy, chúng ta đã hoàn thành việc tóm tắt truyện ngắn “Quê hương”. Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã nắm vững hơn kĩ năng tóm tắt một tác phẩm truyện. Các em hãy nhớ rằng, cội nguồn của tình yêu quê hương đất nước bắt nguồn từ những gì gần gũi, thân thương nhất như tình cảm gia đình, các em nhé.
Chúc các em học tốt
Tóm tắt truyện ngắn “Quê Hương” của Đào Quốc Thịnh:
Trong bài văn tả phong cảnh quê hương, tôi đã viết về xóm nghèo bên sông Hồng, nơi tôi từng mơ ước được thăm. Nhưng khi bước chân lên con đường làng lầy lội, tôi thất vọng trước những mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau cơn mưa. Tôi không dám cằn nhằn, nhưng ấm ức nghĩ thầm: “Sao mà bẩn thế! Biết thế này, mình chẳng đòi bố cho về nữa”.
Bố tôi vui vẻ chào người làng, thậm chí nói chuyện với một bác gánh phân. Bữa cơm trưa, bà tôi khen ngon và gắp thịt luộc cho tôi. Tôi gắp ra nhăn mặt: “Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!” Bố tôi lại cho tôi canh cua, nhưng tôi phàn nàn về việc không có mì chính. Cả nhà lặng người, bố tôi tái mặt vì giận.
Tối hôm đó, bà tôi kể cho tôi nghe về bố tôi, người đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay ẵm bồng của bao người. Bà chỉ tay về phía góc trời sáng rực lên và bảo đó là Hà Nội. Bà thích ở quê hơn vì đã quen mất rồi. Nếu tôi ở Hà Nội mãi, sẽ chẳng bao giờ biết được ánh trăng ở quê đẹp như thế nào.
Tóm tắt: Truyện “Quê Hương” của Đào Quốc Thịnh kể về tình cảm quê mùa và sự chân thật của cuộc sống ở quê hương