TRIỀN ĐÊ TUỔI THƠ
Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng, …
Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng, tựa hai người bạn thân thiết suốt ngày quấn quýt bên nhau. Từ lúc chập chững biết đi, mẹ đã dắt tôi men theo bờ cỏ chân đê. Con đê thân thuộc đã nâng bước, dìu dắt và tôi luyện cho những bước chân của tôi ngày một chắc chắn để tự tin lớn lên, tự tin bước vào đời. Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc. Tuổi học trò, cứ sáng cắp sách tới trường, chiều về cả hội lại lùa tất cả trâu, bò lên đê cho chúng gặm cỏ và tha hồ vui chơi đợi khi hoàng hôn xuống trở về làng. Những đêm trăng thanh gió mát lên đê trải chiếu nằm đếm sao trời mới tuyệt và thú làm sao. Tôi nhớ nhất là những đêm Trung thu, người lớn trong làng tổ chức bày cỗ cho thiếu nhi trên mặt đê rất vui và không khí của lễ hội trẻ em kéo dài tưởng như bất tận…
Năm tháng qua đi, những lối mòn chạy xéo ngoằn ngoèo từ chân lên tới mặt đê đã in dấu biết bao bàn chân của các thế hệ sớm hôm đi về. Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian, song con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.
Xa quê cả bao năm trời, mùa lũ này tôi mới trở lại quê hương, trở lại làng quê đã sinh ra và nuôi tôi lớn khôn. Con đê vẫn đấy, màu xanh của cỏ mượt mà vẫn đấy. Tôi tần ngần dạo gót trên chiều dài của con đê chạy suốt từ điếm canh đê này tới điếm canh đê kia và mường tượng nhớ về những kỉ niệm của một thời xa xăm…
Theo Nguyễn Hoàng Đại
Dựa vào nội dung bài đọc, hãy ghi kết quả đúng vào giấy kiểm tra cho mỗi câu hỏi dưới đây:
Câu 1: Hình ảnh nào ở làng quê gắn bó thân thiết với tác giả như hình với bóng?
Đêm trăng. B. Con đê. C. Đồng ruộng. D. Trường học
Câu 2: Tại sao các bạn nhỏ coi con đê là bạn?
Vì các bạn nhỏ thường vui chơi trên đê.
Vì con đê đã ngăn nước lũ cho dân làng.
Vì ai vào làng cũng phải đi qua con đê.
Vì con đê chở che, bao bọc cho dân làng.
Câu 3: Sau bao năm xa quê, lúc trở về, tác giả nhận ra con đê:
Đã có nhiều thay đổi .
Gần như vẫn như xưa.
Không còn nhận ra con đê nữa.
Đẹp hơn trước rất nhiều.
Câu 4. Tìm 1 từ đồng nghĩa với từ in đậm trong câu văn sau: Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng, tựa hai người bạn thân thiết suốt ngày quấn quýt bên nhau.
Câu 5: Cho hai câu văn sau :Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc.
Hai câu văn trên liên kết với nhau bằng cách nào?
Bằng từ ngữ nối
Bằng cách thay thế từ ngữ
Bằng cách lặp từ ngữ
Cả A và C đúng.
Câu 6: Từ chúng trong câu văn: Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc. thuộc từ loại nào ?
Danh từ
Động từ
Tính từ
Đại từ
Câu 7: Cho câu: ” Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian, song con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.”
Xét theo cấu tạo, câu văn trên thuộc kiểu câu
Câu 1:
- Đáp án đúng: B. Con đê.
- Giải thích: Để trả lời câu hỏi này, các con hãy đọc lại câu văn đầu tiên của bài: “Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng…”. Cụm từ “như hình với bóng” cho thấy sự gắn bó không thể tách rời. Vì vậy, con đê chính là hình ảnh gắn bó thân thiết nhất với tác giả.
Câu 2:
- Đáp án đúng: A. Vì các bạn nhỏ thường vui chơi trên đê.
- Giải thích: Trong đoạn 1, tác giả viết: “…hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê…”. Chi tiết này cho thấy, con đê giống như một người bạn lớn, là nơi diễn ra các trò chơi và hoạt động vui vẻ của những bạn nhỏ. Các phương án khác tuy có thể đúng về ý nghĩa của con đê nhưng không phải là lý do được tác giả nêu ra trong bài để giải thích tại sao các bạn nhỏ coi con đê là bạn.
Câu 3:
- Đáp án đúng: B. Gần như vẫn như xưa.
- Giải thích: Các con hãy tìm thông tin ở đoạn văn thứ hai và thứ ba. Tác giả viết: “…song con đê vẫn gần như nguyên vẹn…” và khi trở về, tác giả thấy: “Con đê vẫn đấy, màu xanh của cỏ mượt mà vẫn đấy”. Những câu văn này cho thấy sau bao năm, con đê gần như không thay đổi, vẫn giữ được vẻ nguyên vẹn như trong kí ức của tác giả.
Câu 4:
- Trả lời: Một từ đồng nghĩa với từ thân thiết là: thân thuộc / gần gũi / gắn bó / khăng khít.
- Giải thích: Từ “thân thiết” có nghĩa là có mối quan hệ tình cảm gần gũi, gắn bó chặt chẽ. Các từ như “thân thuộc”, “gần gũi”, “gắn bó” đều có nét nghĩa tương tự, diễn tả sự gần gũi và quen thuộc. Các con chỉ cần chọn một trong các từ trên để trả lời.
Câu 5:
- Đáp án đúng: B. Bằng cách thay thế từ ngữ.
- Giải thích: Chúng ta cùng phân tích hai câu văn nhé:
– Câu 1: “Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn.”
– Câu 2: “Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê…”
Ở đây, từ “Chúng” ở câu 2 đã được dùng để thay thế cho cụm từ “những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng” ở câu 1. Việc dùng một từ khác để thay thế cho từ ngữ đã dùng ở câu trước nhằm tránh lặp từ và giúp cho cách diễn đạt được linh hoạt hơn được gọi là phép thay thế từ ngữ.
Câu 6:
- Đáp án đúng: D. Đại từ.
- Giải thích: Như chúng ta đã phân tích ở câu 5, từ “chúng” được dùng để thay thế cho cụm danh từ “những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng”. Những từ dùng để xưng hô hoặc để trỏ vào sự vật, sự việc, thay thế cho danh từ, động từ, tính từ trong câu để khỏi lặp lại các từ ngữ ấy được gọi là đại từ. Vì vậy, “chúng” là một đại từ.
Câu 7:
- Trả lời: Xét theo cấu tạo, câu văn trên thuộc kiểu câu ghép.
- Giải thích: Để xác định kiểu câu, chúng ta cần tìm các cụm chủ – vị làm thành vế câu.
Câu văn đã cho có hai vế câu rõ ràng:
– Vế 1: “Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian”.
+ Chủ ngữ: Đời người ai
+ Vị ngữ: cũng có nhiều đổi thay qua thời gian.
– Vế 2: “con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.”
+ Chủ ngữ: con đê
+ Vị ngữ: vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.
Hai vế câu này được nối với nhau bằng quan hệ từ “song”. Một câu có từ hai cụm chủ – vị trở lên, không bao chứa nhau và được nối với nhau bằng quan hệ từ hoặc dấu câu thì đó là câu ghép.
Cô hy vọng phần giải thích chi tiết này sẽ giúp các con hiểu bài sâu hơn và làm bài tốt hơn trong những lần sau. Chúc các con luôn học giỏi và yêu thích môn Tiếng Việt nhé
\(@Umi\)
\(1.\) \(=>B.\) Con đê.
\(->\) “Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng,”
\(2.\) \(=>A.\) Vì các bạn nhỏ thường vui chơi trên đê.
\(->\) :”Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc. Tuổi học trò, cứ sáng cắp sách tới trường, chiều về cả hội lại lùa tất cả trâu, bò lên đê cho chúng gặm cỏ và tha hồ vui chơi đợi khi hoàng hôn xuống trở về làng”
\(3.\) \(=>B\). Gần như vẫn như xưa. \(->\) “Con đê vẫn đấy, màu xanh của cỏ mượt mà vẫn đấy”
\(4.\) Từ đồng nghĩa với từ “gắn liền” \(:\) đi đôi, song song, gắn bó,..
\(5.\) \(=>B.\) Bằng cách thay thế từ ngữ
\(->\) “những đứa nhỏ” \(=\) “chúng”
\(6.\) \(=>D.\) Đại từ \(->\) “chúng” (đại từ) \(:\) chỉ nhiều người, nhiều vật, nhiều đối tượng được nhắc đến
\(7.\) Cấu tạo:
“Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian, song con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.”
\(-\) CN1: Đời người
\(-\) VN1: ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian,
\(-\) CN2: con đê
\(-\) VN2: vẫn gần như nguyên vẹn
\(-\) VN3: vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn
\(=>\) Kiểu câu: câu ghép
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
Câu 1: Hình ảnh con đê sông Hồng ở làng quê gắn bó thân thiết với tác giả như hình với bóng:
\(>\) B. Con đê.
Câu 2: Các bạn nhỏ coi con đê là bạn :
\(->\) Vì các bạn nhỏ thường vui chơi trên đê.
Câu 3: Sau bao năm xa quê, lúc trở về, tác giả nhận ra con đê:
\(->\) Gần như vẫn như xưa.
Câu 4.
1 từ đồng nghĩa với từ in đậm trong câu văn sau: Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng, tựa hai người bạn thân thiết suốt ngày quấn quýt bên nhau.
\(->\) Thiếu im đậm
Câu 5: Cho hai câu văn sau :Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc.
Hai câu văn trên liên kết với nhau bằng cách : Bằng cách thay thế từ ngữ
\(+\) Từ thay thế : Chúng
\(+\) Từ được thay thế : những đứa nhỏ
Câu 6: Từ chúng trong câu văn: Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc. thuộc từ loại
\(->\) Đại từ
Câu 7: Cho câu: ” Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian, song con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.”
Xét theo cấu tạo, câu văn trên thuộc kiểu câu ghép.