Chào các em, cô rất vui khi các em quan tâm và đặt câu hỏi về một trong những chiến dịch rất quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta. Dựa trên kiến thức trong sách giáo khoa Lịch sử lớp 10, cô sẽ trình bày chi tiết về diễn biến của Chiến dịch Lê Hồng Phong nhé.

Trước hết, các em cần lưu ý một điểm quan trọng: Chiến dịch Lê Hồng Phong thực chất là tên gọi bí mật của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950. Do đó, khi nói về “Chiến dịch Lê Hồng Phong 1 và 2”, chúng ta có thể hiểu đó là hai giai đoạn chính của một chiến dịch lớn và thống nhất này. Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào diễn biến cụ thể.

BỐI CẢNH LỊCH SỬ VÀ CHỦ TRƯƠNG CỦA TA

Vào năm 1950, cách mạng Trung Quốc thành công, nước ta đã có thể kết nối trực tiếp với các nước xã hội chủ nghĩa anh em. Để ngăn chặn điều này và siết chặt vòng vây căn cứ địa Việt Bắc, Pháp đã thực hiện Kế hoạch Rơ-ve (Plan Revers). Chúng tăng cường hệ thống phòng ngự trên Đường số 4, đồng thời thiết lập “Hành lang Đông – Tây” (Hải Phòng – Hà Nội – Hòa Bình – Sơn La).

Trước tình hình đó, tháng 6 năm 1950, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Biên giới, với mật danh là Chiến dịch Lê Hồng Phong. Mục tiêu của ta là:

– Tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch.

– Giải phóng một phần biên giới Việt – Trung, mở đường giao lưu với các nước xã hội chủ nghĩa.

– Mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc.

Đây là lần đầu tiên ta chủ động mở một chiến dịch tiến công lớn. Chính Bác Hồ cũng đã trực tiếp ra mặt trận để chỉ đạo và động viên chiến sĩ.

DIỄN BIẾN CHÍNH CỦA CHIẾN DỊCH

Chiến dịch diễn ra qua 3 giai đoạn rất rõ ràng và mạch lạc, thể hiện tài thao lược của Bộ Chỉ huy ta.

Giai đoạn 1: Tiến công cứ điểm then chốt Đông Khê (Từ 16/9 đến 18/9/1950)

– Phương châm của ta: “đánh điểm, diệt viện” (tức là tập trung tiêu diệt một cứ điểm quan trọng để kéo quân địch đến ứng cứu, rồi ta sẽ tiêu diệt luôn cả lực lượng ứng cứu đó).

– Mục tiêu được chọn: Cứ điểm Đông Khê trên Đường số 4. Các em có biết tại sao ta lại chọn Đông Khê không? Vì đây là vị trí then chốt nhưng lại tương đối cô lập, dễ bị cô lập hơn so với Cao Bằng và Lạng Sơn. Việc đánh chiếm Đông Khê sẽ tạo ra một “cái bẫy” lớn.

– Diễn biến: Sáng ngày 16/9/1950, quân ta nổ súng tấn công Đông Khê. Sau hơn 2 ngày chiến đấu vô cùng dũng cảm, đến sáng ngày 18/9, chúng ta đã hoàn toàn làm chủ cứ điểm này.

– Kết quả của giai đoạn 1: Mất Đông Khê, hệ thống phòng ngự của Pháp trên Đường số 4 bị chia cắt. Quân Pháp ở Cao Bằng bị cô lập hoàn toàn và đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt. Địch buộc phải rút quân khỏi Cao Bằng và đưa quân từ Thất Khê lên để ứng cứu. Chúng đã rơi đúng vào kế hoạch của ta.

Giai đoạn 2: Đánh quân tiếp viện và quân rút lui của địch trên Đường số 4 (Từ cuối tháng 9 đến 8/10/1950)

– Tình thế của địch: Binh đoàn từ Cao Bằng rút về theo Đường số 4, còn một binh đoàn khác từ Thất Khê tiến lên để đón. Cả hai cánh quân này đều nằm trong tầm phục kích của quân ta.

– Diễn biến: Quân ta đã bố trí sẵn các trận địa mai phục trên đoạn đường từ Cao Bằng đến Thất Khê.

+ Ta chặn đánh, tiêu diệt và bắt sống gần như toàn bộ cánh quân từ Thất Khê lên tại khu vực Cốc Xá, Điểm Khoan.

+ Đồng thời, ta vây đánh và tiêu diệt gần hết cánh quân từ Cao Bằng rút về.

– Kết quả của giai đoạn 2: Hai binh đoàn cơ động tinh nhuệ nhất của Pháp ở biên giới đã bị xóa sổ. Kế hoạch của chúng hoàn toàn phá sản.

Giai đoạn 3: Truy kích địch, giải phóng hàng loạt thị xã (Từ 9/10 đến 22/10/1950)

– Tình thế của địch: Hoảng loạn và tan rã. Hệ thống phòng ngự trên Đường số 4 sụp đổ.

– Hành động của ta: Thừa thắng xông lên, quân ta truy kích địch. Chúng ta lần lượt giải phóng Thất Khê, Na Sầm và tiến sát Lạng Sơn. Địch hoảng sợ phải rút chạy khỏi Lạng Sơn, rồi sau đó là Đình Lập, An Châu.

– Kết quả của giai đoạn 3: Đường số 4 được giải phóng hoàn toàn vào ngày 22/10/1950. Chiến dịch kết thúc thắng lợi rực rỡ.

KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ

– Về kết quả: Ta đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 8.000 tên địch, giải phóng một vùng biên giới rộng lớn từ Cao Bằng đến Đình Lập với 35 vạn dân. Ta đã chọc thủng “Hành lang Đông – Tây” của địch.

– Về ý nghĩa:

+ Con đường liên lạc giữa ta với các nước xã hội chủ nghĩa được khai thông, phá vỡ thế bị bao vây của địch.

+ Căn cứ địa Việt Bắc được củng cố và mở rộng.

+ Quan trọng nhất, Chiến thắng Biên giới 1950 đã đánh dấu một bước ngoặt lớn của cuộc kháng chiến. Quân đội ta đã giành được quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ, đẩy quân Pháp vào thế bị động, phòng ngự.

Hy vọng phần trình bày chi tiết này giúp các em hiểu rõ hơn về diễn biến và tầm vóc của Chiến dịch Lê Hồng Phong – một mốc son chói lọi trong lịch sử quân sự Việt Nam. Nếu có câu hỏi nào khác, đừng ngần ngại hỏi cô nhé