Đầu tiên, để làm được bài tập này, chúng ta cần nhớ lại thế nào là câu ghép.
Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều câu đơn ghép lại. Các câu đơn này có thể được nối với nhau bằng các quan hệ từ hoặc dấu câu. Mỗi câu đơn trong câu ghép đều có đủ chủ ngữ và vị ngữ, diễn đạt một ý tương đối hoàn chỉnh.

Bây giờ, chúng ta sẽ lần lượt đi phân tích từng câu để xem câu nào là câu ghép nhé.

Câu A: Trong đêm tối mịt mùng, trên dòng sông mênh mông, chiếc xuồng của má Bảy chở thương binh lặng lẽ trôi.

Chúng ta hãy thử tách câu này ra xem có bao nhiêu cụm chủ ngữ – vị ngữ.
– Chủ ngữ: chiếc xuồng của má Bảy chở thương binh
– Vị ngữ: lặng lẽ trôi
Câu này chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ. Do đó, đây là câu đơn.

Câu B: Mùa xuân, cây gạo đến bao nhiêu chim ríu rít.

Chúng ta xem xét câu này:
– Mùa xuân: là trạng ngữ chỉ thời gian.
– Cây gạo: là chủ ngữ.
– Đến bao nhiêu chim ríu rít: đây là phần vị ngữ.
Tuy có vẻ như có hai ý, nhưng “cây gạo đến” và “bao nhiêu chim ríu rít” không phải là hai câu đơn độc lập có thể đứng riêng được. “Đến bao nhiêu” ở đây mang nghĩa là khi cây gạo ra hoa thì chim chóc cũng đến nhiều. Đây là một cách diễn đạt khác của câu đơn, không phải câu ghép.

Câu C: Ngoài đường, tiếng mưa rơi lộp độp, tiếng người chạy lép nhép.

Chúng ta hãy phân tích câu này:
– Ngoài đường: là trạng ngữ chỉ địa điểm.
– Ta thấy có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ:
+ Cụm 1: Chủ ngữ – vị ngữ: tiếng mưa rơi lộp độp.
+ Cụm 2: Chủ ngữ – vị ngữ: tiếng người chạy lép nhép.
Hai câu đơn này được nối với nhau bằng dấu phẩy, diễn tả hai sự việc xảy ra song song. Vì vậy, đây là một câu ghép.

Câu D: Khi mưa lộp độp, ngoài đường tiếng chân người chạy lép nhép.

Chúng ta phân tích câu này:
– “Khi mưa lộp độp”: Đây là một mệnh đề phụ thuộc chỉ thời gian, nó không thể đứng độc lập thành một câu hoàn chỉnh.
– “ngoài đường tiếng chân người chạy lép nhép”: Đây là một câu đơn. Chủ ngữ là “tiếng chân người”, vị ngữ là “chạy lép nhép”, “ngoài đường” là trạng ngữ chỉ địa điểm.
Do câu này có một mệnh đề phụ thuộc và một câu đơn, nên nó không phải là câu ghép theo đúng định nghĩa (cần hai câu đơn độc lập ghép lại).

Như vậy, qua phân tích từng câu, chúng ta thấy chỉ có câu C là câu ghép.

Đáp án đúng là: C.

Các em hãy nhớ, để nhận biết câu ghép, chúng ta cần tìm các câu đơn có đủ chủ ngữ, vị ngữ và chúng được nối với nhau bằng các dấu câu hoặc quan hệ từ.

Cô mong rằng qua bài tập này, các em đã hiểu rõ hơn về câu ghép. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé!