Vai trò và thái độ của triều đình nhà Nguyễn trong quá trình Pháp xâm lược nước …
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng bước, bám sát nội dung sách giáo khoa Lịch sử lớp 8.
Bước 1: Tìm hiểu bối cảnh lịch sử chung.
Trước khi đi vào vai trò và thái độ của triều đình nhà Nguyễn, chúng ta cần hiểu rõ tình hình chung của Việt Nam vào giữa thế kỷ XIX.
* Thứ nhất, về tình hình kinh tế – xã hội: Đất nước ta lúc bấy giờ còn mang nhiều đặc điểm phong kiến lạc hậu. Nông nghiệp là chủ yếu, công thương nghiệp kém phát triển. Đời sống nhân dân còn khó khăn, nhiều mâu thuẫn xã hội tồn tại.
* Thứ hai, về tình hình chính trị: Triều đình nhà Nguyễn, dù đã thống nhất đất nước, nhưng lại duy trì chế độ quân chủ chuyên chế, có xu hướng bế quan tỏa cảng, hạn chế giao thương với bên ngoài.
Bước 2: Phân tích hành động và chính sách của triều đình nhà Nguyễn khi Pháp bắt đầu xâm lược.
Thái độ và vai trò của triều đình nhà Nguyễn được thể hiện rõ nét qua những hành động và chính sách cụ thể của họ khi đối mặt với âm mưu xâm lược của thực dân Pháp.
* Về quân sự:
* Khi Pháp tiến hành đánh chiếm Đà Nẵng vào năm 1858, triều đình đã có những phản ứng ban đầu. Tuy nhiên, lực lượng quân đội nhà Nguyễn còn yếu kém, trang bị lạc hậu, không đủ sức chống trả lại vũ khí hiện đại của Pháp.
* Sách giáo khoa cho thấy, triều đình nhà Nguyễn đã có những sai lầm trong việc bố trí lực lượng phòng thủ, có lúc còn thiếu quyết đoán trong chỉ đạo.
* Về ngoại giao:
* Triều đình nhà Nguyễn duy trì chính sách bế quan tỏa cảng, không sẵn sàng mở cửa giao lưu kinh tế, văn hóa với thế giới bên ngoài. Điều này làm cho đất nước ta trở nên yếu đi về tiềm lực so với các nước phương Tây đang phát triển mạnh mẽ.
* Khi Pháp gây hấn, triều đình vẫn còn tâm lý chủ quan, hy vọng Pháp sẽ rút lui hoặc có thể đàm phán để giữ yên bờ cõi.
* Về tinh thần chống Pháp:
* Mặc dù triều đình có những sai lầm, nhưng tinh thần yêu nước, chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta, đặc biệt là binh lính, vẫn rất cao. Tuy nhiên, sự chỉ đạo thiếu hiệu quả từ triều đình đã phần nào làm suy giảm sức mạnh kháng chiến này.
Bước 3: Đánh giá vai trò và thái độ của triều đình nhà Nguyễn.
Từ những phân tích trên, chúng ta có thể rút ra đánh giá về vai trò và thái độ của triều đình nhà Nguyễn trong quá trình Pháp xâm lược:
* Vai trò: Triều đình nhà Nguyễn có vai trò là người đứng đầu đất nước, có trách nhiệm bảo vệ chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, vai trò của triều đình đã bộc lộ nhiều yếu kém và sai lầm.
* Thái độ:
* Thái độ ban đầu là bị động, đối phó.
* Thiếu kiên quyết, có phần nhân nhượng với Pháp.
* Sự lạc hậu về tư duy quân sự và chính sách ngoại giao đã không thể giúp đất nước chống lại sức mạnh tấn công mạnh mẽ của thực dân Pháp.
* Nhìn chung, thái độ của triều đình nhà Nguyễn mang nặng tính bảo thủ, không đủ sức mạnh và ý chí để lãnh đạo toàn dân tộc kháng chiến thắng lợi trước kẻ thù xâm lược.
Kết luận:
Như vậy, vai trò và thái độ của triều đình nhà Nguyễn trong quá trình Pháp xâm lược nước ta là một vấn đề phức tạp. Mặc dù có những nỗ lực ban đầu, nhưng do những yếu kém nội tại, chính sách sai lầm và thái độ thiếu kiên quyết, triều đình đã không thể hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ đất nước. Điều này dẫn đến việc Pháp dần dần thiết lập ách đô hộ trên toàn cõi Việt Nam.
Các em hãy ghi nhớ những điểm chính này vào vở nhé. Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về những cuộc kháng chiến của nhân dân ta trong các bài học tiếp theo.
Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe!
Tinh thần chống Pháp của vua quan triểu đình nhà Nguyễn :
– Năm 1858, khi thực dân Pháp tấn công Đà Nẵng, triều đình nhà Nguyên đã tích cực tổ chức quân đội và nhân dân chống Pháp, giành đuợc thắng lợi bước đầu ở mặi trận Đà Nẵng.
– Năm 1859, khi thực dân Pháp tấn công thành Gia Định, quan quân triều Nguyễn ở đây nhanh chóng tan rã, để mất thành vào tay thực dân Pháp.
– Đầu năm 1860, khi thực dân Pháp gặp khó khăn vì phải phân tán lực lượng, triều đình nhà Nguyễn đã không chủ động tiến công địch mà chỉ lo “thủ hiểm”, dồn sức xây dựng Đại đồn Chí Hoà để ngăn chăn quân Pháp tiến công, bỏ lỡ thời cơ đánh Pháp.
– Năm 1861, khi thực dân Pháp đánh chiếm ba tỉnh mién Đông Nam Kì, triểu đình không kiên quyết lãnh đạo nhân dân chống Pháp, ngược lại đã kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất 1862, nhượng cho Pháp ba tỉnh miền Đông Nam Kì và yêu cầu nhân dân bãi binh, không được đánh Pháp vì ảo tưởng có thể thương thuyết với Pháp lấy lại các vùng đất đã mất.
– Năm 1867, khi thực dân Pháp đánh chiếm ba tỉnh miền Tây Nam Kì, triều đình không có hành động chống cự, ngược lại đã giao nộp thành nhanh chóng.
Nhận xét:
– Ban đầu, triều Nguyễn đã có ý thức cùng nhân dân đấu tranh chống giặc ngoại xâm, nhưng lại bỏ lỡ nhiểu cơ hội đánh thắng giặc và thi hành đường lối kháng chiến sai lầm (chỉ lo thủ hiểm).
– Về sau, trước ưu thế về sức mạnh quân sự của kẻ thù, triều đình nhà Nguyễn không kiên quyết cùng nhân dân chống ngoại xâm, đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác, tỏ ra bạc nhược, yếu kém để thực dân Pháp lấn tới. Cuối cùng, vì quyền lợi ích kỉ của dòng họ đã bán rẻ quyền lợi dân tộc.
Triều đình Huế nhu nhược, thụ động, không kiên quyết phối hợp với nhân dân chống thực dân Pháp ngay từ đầu. Vì vậy đã bỏ lỡ cơ hội đánh đuổi giặc Pháp.
+ Ngày 17-2-1859, quân Pháp tấn công thành Gia Định. Quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã mặc dù có nhiều binh khí, lương thực.
+ Tháng 7-1860, phần lớn quân Pháp bị điều động sang Trung Quốc, lực lượng còn lại rất mỏng. Nhưng quân triều đình lại cố thủ ở trong Đại đồn Chí Hòa.
Chúc bạn học tốt!