Chào các em học sinh lớp 6 thân mến!

Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em một bài tập làm văn rất thú vị: đó là sáng tác một bài thơ 5 chữ về chủ đề lớp học của mình. Đây là một đề tài thật gần gũi và thân thương với tất cả chúng ta, phải không nào? Các em đừng lo lắng nhé, làm thơ không khó đâu. Chúng mình hãy cùng nhau thực hiện từng bước một.

Bước 1: Ôn lại kiến thức về thơ 5 chữ

Trước khi bắt đầu, chúng ta hãy cùng nhắc lại những đặc điểm của thể thơ 5 chữ (hay còn gọi là thơ ngũ ngôn) mà các em đã được học nhé:

– Về số tiếng (số chữ): Mỗi dòng thơ sẽ có đúng 5 tiếng.
– Về ngắt nhịp: Để dòng thơ nghe hay hơn, chúng ta thường ngắt nhịp. Nhịp phổ biến nhất của thơ 5 chữ là nhịp 2/3 hoặc 3/2. Ví dụ: Lớp học của em / Thân thương (Nhịp 3/2).
– Về vần: Vần giúp bài thơ có nhạc điệu. Các em có thể gieo vần chân (vần ở cuối dòng) theo nhiều cách. Với các em, cách đơn giản nhất là gieo vần liền (hai dòng liền kề vần với nhau, ví dụ dòng 1 vần với dòng 2, dòng 3 vần với dòng 4) hoặc vần cách (dòng 2 vần với dòng 4).
– Về biện pháp tu từ: Hãy nhớ lại các biện pháp tu từ mình đã học như So sánh (dùng các từ: như, là, tựa…) và Nhân hóa (gọi hoặc tả sự vật bằng những từ ngữ vốn dùng để gọi hoặc tả người) để bài thơ thêm sinh động, giàu hình ảnh nhé!

Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý cho bài thơ

Bây giờ, hãy nhắm mắt lại một chút và nghĩ về lớp học của mình. Cùng cô trả lời các câu hỏi sau để tìm ra những ý hay cho bài thơ nhé:

– Quan sát: Lớp học của em có những đồ vật, hình ảnh nào quen thuộc? (Cái bảng đen, viên phấn trắng, bộ bàn ghế, cửa sổ nhìn ra sân trường, lọ hoa trên bàn giáo viên, ảnh Bác Hồ…).
– Lắng nghe: Em thường nghe thấy những âm thanh gì? (Tiếng cô giảng bài ấm áp, tiếng cả lớp đọc bài, tiếng trống trường, tiếng bạn bè cười đùa…).
– Cảm nhận: Em có cảm xúc, tình cảm gì với lớp học? (Yêu quý, gắn bó, vui vẻ, coi lớp như ngôi nhà thứ hai…).

Sau khi có ý rồi, chúng ta sẽ lập một dàn ý đơn giản. Cô gợi ý dàn ý gồm 4 khổ thơ:

– Khổ 1: Giới thiệu chung về lớp học của em.
– Khổ 2: Tả một vài sự vật, đồ vật thân thuộc trong lớp (có thể dùng biện pháp tu từ Nhân hóa ở đây).
– Khổ 3: Tả về hoạt động của thầy cô và bạn bè trong lớp.
– Khổ 4: Nêu lên tình cảm, cảm xúc của em dành cho lớp học.

Bước 3: Bắt tay vào viết bài thơ

Dựa vào dàn ý, chúng ta sẽ viết từng câu, từng khổ. Các em hãy nhớ đảm bảo mỗi dòng có 5 tiếng và có vần điệu nhé. Cô sẽ làm mẫu một chút:

– Với khổ 2, ta muốn tả cái bảng và viên phấn. Ta có thể dùng biện pháp Nhân hóa, coi chúng như những người bạn:
Bác bảng đen im lặng
Nuốt từng viên phấn trắng
Cho chúng em hiểu bài
Giữa trưa hè đầy nắng.
(Ở đây cô đã gieo vần cách “trắng” và “nắng”).

– Với khổ 3, ta tả về cô giáo và bạn bè:
Lời cô giảng ấm áp
Bay qua từng trang sách
Bạn bè cùng chăm chỉ
Chẳng còn gì ngăn cách.
(Ở đây cô đã gieo vần cách “sách” và “cách”).

Bước 4: Đọc lại, chỉnh sửa và hoàn thiện

Sau khi viết xong bản nháp, đây là một bước rất quan trọng. Các em hãy:

1. Đọc to bài thơ của mình để kiểm tra xem vần và nhịp điệu đã mượt mà, êm tai chưa.
2. Rà soát lại số tiếng trong mỗi dòng.
3. Kiểm tra lỗi chính tả.
4. Thử thay thế một vài từ ngữ để câu thơ hay hơn, giàu hình ảnh hơn.

BÀI LÀM THAM KHẢO

Dựa trên các bước trên, cô có một bài thơ hoàn chỉnh để các em tham khảo. Các em hãy dựa vào đây để sáng tác bài thơ của riêng mình nhé!

Lớp học của em
Nằm dưới hàng cây
Ngày nào cũng vậy
Rộn rã tiếng thầy.

Cửa sổ nhìn ra
Khoảng trời xanh biếc
Bảng đen rất hiền
Lặng im tha thiết.

Cô giáo giảng bài
Giọng sao ấm quá
Bụi phấn bay bay
Rơi trên tóc cô.

Em yêu lớp học
Yêu cả bạn bè
Ngôi nhà thứ hai
Đầy ắp tiếng ve.

Vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành một bài thơ 5 chữ thật ý nghĩa rồi. Các em thấy không, chỉ cần đi từng bước, chúng ta hoàn toàn có thể sáng tác được những vần thơ hay. Cô tin rằng mỗi bạn đều sẽ có những bài thơ độc đáo và chứa đầy tình cảm của riêng mình. Chúc các em thành công