Đáp án:

“Gia đình” – tiếng gọi thiêng liêng nhất đối với mỗi người. Đó là nơi nuôi dưỡng chúng ta lớn lên và là chỗ dựa tinh thần khi chúng ta gặp khó khăn. Nơi ấy đong đầy biết bao tình yêu của ông bà cha mẹ, chan chứa bao kỉ niệm sâu sắc mà đầy tình mến thương. Vâng, ở đó, tôi đã có được tình mẫu tử thiêng liêng, tình phụ tử cảm động, nhưng còn một thứ tình cảm mà tôi luôn xúc động khi nhắc đên đó là tình bà cháu mến thương. “Bà” chính là tiếng gọi thân thương tự sâu thẳm tâm hồn tôi. Bà tôi là người tuyệt vời nhất, là người đã sinh ra mẹ và góp phần chăm sóc, dạy dỗ tôi từ những ngày thơ bé.

Ngoại tôi – người không mang nặng đẻ đau tôi, người không cho tôi dòng sữa mát lành nhưng đối với tôi, bà là người rất đáng kính, là người tôi yêu thương. Những kỉ niệm giữa bà với tôi luôn trân trọng. Tôi thương lắm những khổ đau mà bà đã trải qua suốt dặm dài cuộc đời. Tuổi thơ của tôi là bà, là vòng tay ấm áp của bà luôn ôm tôi vào lòng, là những lời ru thiết tha đưa tôi vào những giấc mơ đẹp, là những lúc ngoại ẵm, ngoại cõng trong vòng tay yêu thương. Hình ảnh bà thân quen trong cuộc sống, hiền hậu ôn tồn chỉ bảo cho con cháu. Người bà luôn yêu thương, quan tâm và lo lắng cho những đứa cháu nghịch ngợm….

Thế nhưng cuộc sống trôi qua theo guồng quay của tạo hóa, tôi bất thần thấy bà đã già đi rất nhiều. Nếu như tôi ngày càng khôn lớn, trưởng thành thì tóc bà lại thêm những sợi bạc, nếp nhăn trên khuôn mặt bà ngày càng lộ rõ, cái lưng còng ngày nào vẫn thường cõng tôi rong ruổi trên mọi nẻo đường giờ đây dường như đã yếu đi rất nhiều. Nhìn dáng bà còng còng, tôi biết bà rất khổ. Thời trẻ, bà đã vất vả vật lộn với cuộc sống để nuôi gia đình. Tôi yêu bà bởi cái dáng còng còng và mái tóc bạc phơ ấy.

Bà ơi! Bà có biết cháu thương bà dường nào không? Cháu thương lắm cái dáng vẻ gầy guộc, tần tảo sớm hôm với những bước đi chầm chậm của bà. Cháu thương mái tóc điểm bạc pha sương, pha cả màu nắng, pha màu thời gian. Cháu thương cả đôi mắt hiền từ mà ẩn sâu trong đôi mắt ấy là sự nhân hậu, tình yêu thương bà dành cho con, cho cháu. Ánh mắt chan chứa thương yêu, trìu mến, dịu dàng, ánh mắt biết xoa dịu, vỗ về, khơi dậy niềm vui trong lòng tôi. Ôi! Có gì ấm áp hơn đôi mắt ấy – đôi mắt bà tôi. Nhưng sao tôi vẫn có cảm giác một nỗi buồn nào đó đượm lên ánh mắt của bà, một nỗi buồn sâu thăm thẳm. Phải chăng là những năm tháng gian khổ của cuộc đời bà đã làm đôi mắt ấy thêm những nỗi sầu riêng. Bà rất ít cười cũng có lẽ là như vậy chăng. Những khi môi bà hé nụ cười thì tôi lại thương sao nụ cười hiền từ, âu yếm đấy. Nó như khích lệ tôi cố gắng học tập để làm bà vui lòng, luôn nở những nụ cười như thế. Đôi mắt ấy, nụ cười ấy mới thân thuộc làm sao? Nó luôn hiện lên trong tâm trí tôi, mãi không quên. Thật thân thiện, cảm động xiết bao!

Các bạn có biết tôi thương nhất là gì ở bà không? Tôi thương nhất đôi tay rám nắng, gầy gầy, xương xương, nổi nhiều gần xanh của bà. Đó là đôi bàn tay nhọc nhằn vì con, vì cháu. Chính đôi bàn tay ấy đã nuôi dưỡng mẹ tôi và đồng hành cùng với tôi từ thuở ấu thơ cho đến tận bây giờ, giúp tôi có thêm sức mạnh để vượt qua bao khó khăn trong cuộc sống. Mỗi lần tôi buồn, đôi bàn tay ấy đặt lên vai tôi khiến tôi có cảm giác như có thêm điểm tựa, vơi đi bao luôn buồn. Và cũng chính đôi bàn tay ấy đã dắt tôi từ những bước đi chập chững đầu tiên. Tôi nhớ như in cái ngày tôi bước vào lớp Một – cái ngày tôi bước những bước đi đầu tiên trên con đường học vấn. Bố mẹ đi công tác xa, chỉ có bà bên tôi, đưa tôi đến cổng trường Tiểu học ngày ấy. Bàn tay bà gầy gò, chai sần theo mưa nắng phong ba nắm gọn bàn tay nhỏ bé của tôi dắt tôi đi về phía trước. Khi đó, bà nói:

– Cháu ngoan của bà hãy gắng học thật chăm nhé! Bà tin rằng một mai nào đó cháu sẽ có những bước đi vững chãi bằng chính thành công từ sự nỗ lực của mình trên chặng đường tương lai dai dẳng phía trước.

Giọng nói ấm áp, miệng bà mỉm cười, nụ cười tươi rói trên gương mặt hiền từ, phúc hậu cùng lời dạy ngọt ngào thuở ấy giờ đây đã khiến tôi gặt hái nhiều thành tích trong học tập.

Ở cái tuổi xế chiều, cái tuổi 70 là vậy nhưng bà có bao giờ chịu để tay chân nghỉ ngơi? Bà luôn làm việc không ngừng nghỉ, làm đủ mọi việc trong nhà. Bà rất ít ngủ. Người ta thường nói tuổi già như vậy quả không sai. Những đêm gió thổi về lạnh, bà không ngủ, bà ngồi đan áo cho tôi, đứa cháu xa quê, đan áo cho cái lạnh cắt da cắt thịt bên ánh đèn heo hắt. Những lúc như vậy tôi chỉ muốn ôm chầm lấy bà và nói: Bà ơi! Bà đi ngủ đi.

Đối với hàng xóm láng giềng, bà luôn nhã nhặn, vui vẻ. Thân thiện, hòa đồng, quan tâm, giúp đỡ người khác là những lời nhận xét của mọi người về bà. Có miếng ăn ngon, bà luôn chia sẻ mỗi người một ít, giúp mỗi người một tay những lúc họ gặp khó khăn. Là người phụ nữ của gia đình, người mẹ, người bà của con cháu nên bà hay nghiêm khắc, vẫn luôn nhắc nhở, khuyên bảo. Với tôi bà là người tuyệt nhất. Mỗi khi tôi buồn vì chuyện gì, bà cũng vỗ về, an ủi. Tôi làm điều gì sai bà cũng ôn tồn, giảng giải cho tôi hiểu. Thật xúc động biết bao trước tình cảm yêu thương bà dành cho chúng tôi. Tấm lòng yêu thương vô tư không cần đền đáp của bà đối với tôi làm cho tâm hồn tôi thêm chứa đựng nhiều hơn những kỉ niệm đẹp về bà, như truyền cho tôi thêm sức mạnh.

Bà chính là bà tiên trong câu chuyện cổ tích của tôi. Bà thường hay thủ thỉ, nhỏ to dạy tôi những điều hay lẽ phải, bà dạy tôi cách đi đứng, nói năng, dạy tôi biết yêu thương, giúp đỡ mọi người. Bà kể cho tôi nghe những câu chuyện cổ tích mang đầy ý nghĩa về cô Tấm, nàng Lọ Lem, anh Khoai,… với những bài học cuộc sống. Hình ảnh cô Tấm, cậu bé làng Gióng như in sâu trong tâm trí tôi, luôn nhắc nhở tôi cách sống sao cho tốt. Nhờ thế mà tôi biết nhiều hơn. Chân trời như rộng mở trước mắt. Những câu chuyện, lời dạy của bà là hành trang giúp tôi có thêm tự tin, động lực cho tôi vững bước hơn. Đó là những giây phút hạnh phúc khi bên bà.

Nhắc đến bà là nhắc đến gian bếp lửa, đến thôn quê – nơi chôn rau cắt rốn, nơi bàn tay gầy gò đã chai sần theo những tháng ngày nuôi con, nuôi cháu sớm hôm, nơi có bếp lửa do bàn tay bà nhen nhóm tạo ra nhiều món ăn cho cả gia đình, những món ăn không thể tìm ở đâu ngoài bà…Tôi nhớ lắm những lúc được ở bên bà, được bà nấu cho món ăn ngon tuyệt, nhất là món canh chua bà nấu. Vị chua thanh khác biệt của canh khiến món ăn thêm phần đặc biệt đối với tôi, nó thấm đẫm những kỉ niệm yêu thương, giống như ngoại đang ăn cùng với tôi. Có lẽ vì sự hy sinh của ngoại, tình thương của ngoại là thứ gia vị đặc biệt, thứ gia vị của hạnh phúc đã nêm nếm, biến món ăn dân dã trở thành đặc biệt đối với tôi.

Bà lúc nào cũng ở bên tôi, đi theo tôi từng bước một. Tôi đã không hiểu được tình cảm của bà dành cho tôi bao la và đặc biệt như thế. Nhiều khi tôi đã phát cáu với bà chỉ vì lúc nào bà cũng đi theo cháu. Tôi đã cáu bẳn và khó chịu, tưởng như bà sẽ ghét tôi, nhưng không, bà không bao giờ để bụng vì mấy chuyện đó, tình cảm của bà đối với tôi vẫn còn nguyên vẹn. Qua những lần khó chịu của tôi, tôi càng thấy ghét bản thân mình và càng thương bà hơn. Tôi có cảm giác như được hưởng một tình yêu vô bờ bến, một thứ tình cảm bà truyền cho tôi từ chính trái tim, tâm hồn đẹp đẽ của bà: bao dung, hiền hậu, tâm hồn đẹp đẽ.

Giờ đây, tôi sống xa bà, không còn gặp bà thường xuyên nữa. Ngày ngày, tôi cứ nhìn vào bức ảnh của bà mà nhớ về những kỉ niệm đẹp đẽ giữa bà và tôi khi xưa, tôi trào dâng bao cảm xúc về bà. Tôi nhớ lắm lúc cất tiếng gọi “bà ơi” mỗi khi đi học về, được chạy sà vào lòng bà, được bà xoa đầu an ủi… Nhưng bây giờ chỉ có tôi với tiếng vang vọng từ căn nhà nhỏ. Tôi nhớ lắm những món ăn đậm chất thôn quê từ tay bà nấu, những câu chuyện cổ tích bà kể hằng đêm… Càng nhớ tôi càng khát khao, chỉ mong hè đến nhanh để tôi có thể gặp bà. Bởi mỗi lần về quê, tôi lại cảm nhận được hơi ấm của bà. Bao giờ về đây, tôi cũng cảm thấy bình an và thanh thản. Tôi đi mạnh, dáng thẳng bên bà đã còng nhưng sao tôi vẫn có cảm giác bà đang che chở tôi như thể tôi là một đứa bé con ngày nào. Mỗi lần về quê là mỗi lần như thế. Cái cảm giác ấy làm sao tôi quên được…

Tôi dần lớn lên, còn bà thì ngày càng già thêm. Tôi ngày càng ít thời gian bên bà. Tôi không còn hay chạy sà vào lòng bà nữa. Tôi chỉ bận chuyện học, chuyện riêng của mình. Tôi vô tâm, né tránh những cử chỉ yêu thương của bà. Những trò chơi xa hoa kéo tôi xa dần với những triết lí của bà. Tôi dần biết cãi lời bà. Tôi vô tình không nhận ra bà ngày càng yếu đi, mái tóc bà bạc nhiều hơn, ánh mắt bà thêm đượm buồn, nếp nhăn khóe mắt như mòn thêm mi vì thái độ của tôi. Cho đến một ngày bà bị trượt ngã vì bảo tôi đi mua đồ giùm bà, tôi cứng đầu không chịu đi vì mải mê với quyển truyện trên tay. Và rồi… dòng máu đỏ từ đâu đó trên người bà chảy ra, tôi như chết lặng không dám tin vào chính mắt mình. Tôi vội chạy đến bên bà. Tôi sợ lắm! Con tim tôi như thắt lại, muốn vỡ tung thành trăm mảnh, nghĩ lại mà hối hận vô cùng. Tại sao tôi lại hư đốn, ích kỉ đến vậy. Tôi òa khóc nức nở, khóc vì những sai lầm mà mình gây ra. Ngồi mong bà tỉnh dậy, đâu đó trong đầu tôi lóe lên ý nghĩ nếu như một ngày nào đó trên đời này sẽ không còn sự xuất hiện của bà nữa thì tôi sẽ ra sao? Càng nghĩ tôi càng sợ hơn. Vắng bà thì ai sẽ yêu thương, khuyên nhủ tôi nữa đây, sẽ còn ai vỗ về yêu thương tôi, còn đâu giọng nói trầm ấm kể chuyện, hát ru cho tôi hàng đêm, chắc hẳn ngày đó, trời đất như sụp đổ dưới chân tôi. Tôi không thể sống được, sẽ không thể thành công được nếu thiếu vắng tình thương bao la ấy. Thật đáng sợ đối với tôi, tôi có cảm nhận được sự mặn chát từ những giọt nước mắt lăn dài trên má khi đó. Và bà tỉnh dậy, tôi vội ôm chầm lấy bà, vui sướng không tả nổi, những giọt nước mắt xúc động cứ thế tuôn ra. Tôi chỉ có thể nói: Bà ơi, lỗi tại cháu bà cứ trách móc cháu đi, cháu không xứng đáng nhận sự tha thứ của bà nữa. Bà ơi, cháu xin lỗi.

Tình cảm của bà là thứ ân nghĩa sâu nặng mà ngôn từ chẳng thế nào với tới được. Bởi vì, nó là lòng yêu thương, tình cảm, sự quan tâm mà nếu không biết nghĩ đến nhau sẽ chẳng thể nào có được. Nó không hề giống với việc tính toán tặng món quà này, phong bì kia thì sẽ đổi chác được điều gì. Tất cả đều trôi chảy, tự nhiên không có gì ngưng đọng để người cho, người nhận phải lưỡng lự, ngập ngừng. Có phải mọi chân lí đều giản đơn và gần gũi như tình cảm bà dành cho tôi. Bà là một chân lý mà sao cả đời tôi không thể hiểu hết được, dẫu gần gũi xiết bao!

Tôi yêu bà lắm. Yêu bà từ những cử chỉ nhỏ đến tấm lòng của bà. Được sống trong vòng tay âu yếm của bà, tôi cảm thấy rất hạnh phúc và sung sướng. Nếu có ước muốn trong cuộc đời này, tôi sẽ ước thời gian trôi thật chậm để được bà vỗ về, dạy bảo nhiều hơn. Dù khi lớn lên, khi trưởng thành nhưng tôi vẫn luôn nhớ những ngày tháng ngọt ngào trong vòng tay yêu thương của bà. Bà ơi, con thương bà nhiều lắm! Cảm ơn bà đã cho con một câu chuyện cổ tích ngọt ngào đầy tình thương của bà.

 ()

 Trong mỗi chúng ta, đều có những người mà khi nhắc đến tên họ, trái tim ta tự nhiên dâng lên cảm xúc ấm áp, hạnh phúc. Đối với tôi, người đó chính là bà nội – một người bà tuyệt vời mà tôi luôn cảm thấy may mắn khi có trong đời. Mỗi lần nhớ về bà, lòng tôi lại xao xuyến và tràn đầy tình yêu thương.

 Bà nội tôi năm nay đã ngoài bảy mươi tuổi, nhưng đôi bàn tay bà vẫn luôn gắt gao siết lấy tình cảm gia đình. Vẻ ngoài của bà tuy đã có nhiều nếp nhăn, mái tóc bạc phơ nhưng vẫn toát lên một sức sống mạnh mẽ. Đôi mắt bà ấm áp, khi nhìn tôi bao giờ cũng lấp lánh những tia yêu thương. Mỗi lần bà cười, là nụ cười giản dị nhưng chứa đựng bao điều ân cần. Tôi thường nghĩ rằng chính nụ cười ấy đã làm cho ngôi nhà của tôi luôn ấm áp và tràn ngập niềm vui.

 Bà không phải là người có học thức cao hay tài năng đặc biệt, nhưng những điều bà dạy tôi lại quý giá vô cùng. Những câu chuyện của bà về ngày xưa khi còn trẻ, về thời kỳ đất nước khó khăn, về những năm tháng nuôi dạy bố mẹ tôi luôn làm tôi mê mẩn. Bà không chỉ là người kể chuyện hay, mà bà còn là kho tàng vô tận những bài học cuộc sống. Bà luôn dạy tôi rằng “hãy sống với lòng chân thành, đối xử với mọi người bằng tình yêu thương”. Những lời của bà tuy đơn giản nhưng lại sâu sắc và gần gũi, dễ hiểu với một đứa trẻ như tôi.

 Có một điều đặc biệt ở bà là bà luôn có một khả năng kỳ diệu để xoa dịu những đau buồn của mọi người. Những khi tôi buồn vì điểm số không tốt hay những mối quan hệ bạn bè gặp phải thử thách, bà chỉ cần ngồi bên tôi, vỗ về tôi vài câu, rồi kể cho tôi nghe một câu chuyện nhỏ, tôi liền cảm thấy nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Bà đã truyền cho tôi một sức mạnh nội tâm lớn lao, giúp tôi đối mặt với mọi khó khăn trong cuộc sống.

 Bà cũng là người làm nên những bữa cơm đậm đà hương vị quê hương. Nhớ những ngày hè nóng bức, tôi thường ngồi bên bà trong gian bếp nhỏ, ngửi mùi cơm gạo nếp hòa quyện với nước mắm pha tỏi ớt, nghe tiếng bà lật từng miếng bánh xèo giòn rụm, cảm nhận những hạt mưa rơi tí tách bên ngoài cửa sổ. Mỗi bữa ăn của bà tuy không cầu kỳ nhưng bao giờ cũng ngon tuyệt, vì đó là tình yêu thương trọn vẹn mà bà dành cho gia đình.

 Ngoài công việc chăm sóc gia đình, bà còn là người làm vườn tài ba. Mỗi sáng bà lại ra vườn, chậm rãi tưới cây, chăm sóc từng luống rau, cây cảnh. Bà còn rất thích trồng hoa lan, những bông hoa khoe sắc mỗi mùa xuân đến làm bà vui mừng lắm. Bà hay bảo tôi: “Cây cối là những người bạn im lặng, chăm sóc nó cũng là cách chăm sóc chính mình.” Và tôi nhớ mãi những buổi chiều hai bà cháu ngồi dưới tán cây trong vườn, bà kể cho tôi nghe về những loài cây bà yêu thích và những kinh nghiệm chăm sóc chúng.

 Mỗi lần đi học về, tôi đều nhìn thấy hình ảnh bà ngồi bên cửa sổ đợi tôi. Dù mệt mỏi đến đâu, bà vẫn dành cho tôi những lời động viên ấm áp nhất. Bà cũng là người bạn thân thiết của mẹ tôi, luôn là người hỗ trợ mẹ trong công việc nhà, nuôi dạy con cháu, giúp đỡ mọi người khi khó khăn. Bà đã hi sinh tuổi thanh xuân để chăm lo cho gia đình, luôn đảm bảo rằng mọi người trong nhà đều được yêu thương và bảo vệ.

 Tôi không thể quên được những lần bà thức khuya chỉ để may đồ mới cho tôi hay giặt quần áo trong những ngày đông giá rét. Những việc bà làm dường như luôn vô hình nhưng thực sự có ý nghĩa biết bao. Dù ở xa bà, nhưng những lời bà dặn dò lúc nào cũng vang vọng trong tâm trí tôi. Bà muốn tôi sống sao cho xứng đáng với tình yêu mà bà đã dành cho tôi.

 Tình yêu của bà nội đối với tôi không có gì sánh bằng. Bà là người che chở, người bảo vệ, người thầy tuyệt vời trong đời tôi. Mỗi ngày trôi qua, tôi lại càng cảm thấy biết ơn cuộc đời vì đã cho tôi một người bà tuyệt vời đến như vậy. Tình cảm bà dành cho tôi luôn là ngọn lửa thắp sáng lòng tôi trong mọi lúc khó khăn. Tôi tự hứa sẽ cố gắng học hỏi, sống tốt hơn, để làm cho bà tự hào. Bà chính là tấm gương sáng cho tôi và gia đình, một người bà đáng kính mà tôi sẽ mãi ghi nhớ trong tim mình.

 Tình yêu của bà nội đối với tôi là một tình cảm không thể tả hết bằng lời. Tôi biết rằng không có từ ngữ nào có thể diễn tả hết sự trân trọng mà tôi dành cho bà, người đã ở bên tôi từ những ngày đầu tiên, là điểm tựa vững chãi trong suốt cuộc đời tôi. Bà nội chính là một người mẹ thứ hai mà tôi mãi yêu thương và kính trọng.