viết bài văn nlxh về đức tính khiêm tốn của người học sinh ( kèm dẫn chứng )
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào từng bước để xây dựng bài văn này nhé.
Bước 1: Tìm hiểu đề và xác định yêu cầu.
Đề bài yêu cầu chúng ta viết bài văn nghị luận xã hội về đức tính khiêm tốn của người học sinh. “Nghị luận xã hội” nghĩa là chúng ta sẽ bày tỏ quan điểm, phân tích, chứng minh về một vấn đề xã hội. Ở đây, vấn đề đó là “đức tính khiêm tốn” và đối tượng là “người học sinh”.
Yêu cầu quan trọng là chúng ta phải “kèm dẫn chứng”. Dẫn chứng ở đây có thể là những câu chuyện, tấm gương cụ thể, những nhận định của danh nhân hoặc những trải nghiệm cá nhân (nếu phù hợp và mang tính khái quát).
Bước 2: Lập dàn ý chi tiết.
Một bài văn nghị luận xã hội thường có ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận (đức tính khiêm tốn của người học sinh) và nêu ý kiến, quan điểm của mình.
* Có thể bắt đầu bằng một câu hỏi tu từ, một lời nhận định chung về tầm quan trọng của đạo đức con người, hoặc đi thẳng vào vấn đề đức tính khiêm tốn.
* Ví dụ: “Trong kho tàng đạo đức con người, có những phẩm chất vô cùng quý giá. Một trong số đó, đặc biệt quan trọng đối với người học sinh, chính là đức tính khiêm tốn.”
* Thân bài: Đây là phần quan trọng nhất, chúng ta sẽ đi sâu phân tích, làm rõ vấn đề.
* Giải thích khái niệm khiêm tốn:
* Khiêm tốn là gì? (Không khoe khoang, tự cao tự đại, biết nhận thức đúng về bản thân, sẵn sàng học hỏi từ người khác).
* Tại sao khiêm tốn là một đức tính quan trọng đối với người học sinh? (Giúp tiếp thu kiến thức tốt hơn, tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với thầy cô, bạn bè, rèn luyện bản thân, tránh mắc sai lầm).
* Biểu hiện của người học sinh khiêm tốn:
* Trong học tập: Lắng nghe thầy cô giảng bài, không ngại hỏi khi chưa hiểu, tôn trọng ý kiến của bạn bè, không khoe thành tích cá nhân.
* Trong sinh hoạt: Hòa nhã, lễ phép, không coi thường người khác, sẵn sàng giúp đỡ bạn bè.
* Khi mắc lỗi: Thẳng thắn nhận khuyết điểm, rút kinh nghiệm.
* Biểu hiện của người học sinh thiếu khiêm tốn (phản đề):
* Tự mãn, khoe khoang thành tích.
* Coi thường người khác, cho mình là nhất.
* Không chịu lắng nghe, tiếp thu ý kiến.
* Ngại nhận lỗi, đổ lỗi cho người khác.
* Những tác hại của việc thiếu khiêm tốn đối với người học sinh (bị cô lập, khó tiến bộ, mất đi sự tin yêu của mọi người).
* Dẫn chứng:
* Tấm gương về sự khiêm tốn: Bác Hồ là một tấm gương vĩ đại về mọi mặt, trong đó có sự khiêm tốn. Dù là Chủ tịch nước, Bác vẫn luôn giản dị, chân thành, sẵn sàng học hỏi và lắng nghe. Chúng ta có thể dẫn lời dạy của Bác về sự khiêm tốn.
* Một câu chuyện đạo đức (ví dụ: câu chuyện về một học sinh luôn cố gắng học hỏi, không ngại khó, không khoe khoang, dù học giỏi vẫn giúp đỡ bạn bè).
* Có thể tham khảo những câu danh ngôn về sự khiêm tốn. Ví dụ: “Ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong, người càng tu dưỡng càng cao quý.” (Khuyết danh).
* Hoặc: “Ta không có gì đáng tự hào hơn là đã từng là một người học trò.” (Tôn Đức Thắng – có thể suy rộng ra ý nghĩa của việc luôn giữ tinh thần học hỏi).
* Mở rộng, nâng cao vấn đề:
* Phân biệt khiêm tốn với tự ti, nhút nhát. (Khiêm tốn là biết mình, biết người, tự tin vào khả năng nhưng không khoe khoang. Tự ti là thiếu tự tin vào bản thân, nhút nhát là rụt rè, ngại giao tiếp).
* Tầm quan trọng của khiêm tốn trong xã hội hiện đại.
* Kết bài: Khẳng định lại ý nghĩa của đức tính khiêm tốn đối với người học sinh và đưa ra lời khuyên, bài học cho bản thân và mọi người.
* Nêu bật vai trò của khiêm tốn trong việc hình thành nhân cách.
* Lời kêu gọi, nhắn nhủ: Hãy luôn rèn luyện đức tính khiêm tốn.
Bước 3: Viết bài văn theo dàn ý.
Sau khi đã có dàn ý chi tiết, các em sẽ bắt tay vào viết bài. Chú ý:
* Sử dụng ngôn ngữ trong sáng, giàu hình ảnh, cảm xúc.
* Liên kết các ý một cách mạch lạc, chặt chẽ bằng các từ ngữ, câu nối phù hợp.
* Trích dẫn dẫn chứng một cách khéo léo, hợp lý.
VÍ DỤ VỀ CÁCH TRIỂN KHAI CÁC LUẬN ĐIỂM VÀ ĐƯA RA DẪN CHỨNG
Giả sử chúng ta đang triển khai luận điểm “Người học sinh khiêm tốn sẽ có ý thức cầu tiến và tiếp thu kiến thức tốt hơn.”
* Luận điểm: Người học sinh khiêm tốn luôn giữ thái độ cầu tiến, sẵn sàng học hỏi, tiếp thu những điều hay lẽ phải từ mọi người, mọi lúc, mọi nơi.
* Giải thích: Khiêm tốn giúp ta nhận ra những thiếu sót của bản thân, không tự mãn với những gì đã đạt được. Chính vì vậy, người học sinh khiêm tốn luôn có động lực để trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng. Họ không ngại hỏi thầy cô, bạn bè khi gặp khó khăn, không cho rằng mình biết hết mọi thứ. Thái độ này là nền tảng quan trọng để họ ngày càng tiến bộ hơn trong học tập.
* Dẫn chứng:
* Chúng ta có thể liên hệ đến câu chuyện về Đặng Thai Mai, một học giả uyên bác, nhưng khiêm tốn đến nhường nào. Dù đã là bậc thầy, ông vẫn say mê học tập, nghiên cứu, và luôn dành sự tôn trọng đặc biệt cho những người có kiến thức. Ông từng nói: “Học không bao giờ là đủ”. Câu nói này thể hiện tinh thần khiêm tốn, luôn ý thức được rằng kiến thức là vô tận và mình cần phải không ngừng học hỏi. Đối với một người học sinh, việc noi gương sự ham học và khiêm tốn này sẽ giúp các em tránh được tâm lý “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”, từ đó cởi mở hơn để tiếp nhận những bài học mới.
* Hoặc một dẫn chứng gần gũi hơn: Trong lớp học, có những bạn học rất giỏi nhưng luôn dành thời gian giúp đỡ bạn bè, không hề khoe khoang thành tích của mình. Thay vào đó, các bạn ấy luôn lắng nghe ý kiến của mọi người, cùng nhau thảo luận để tìm ra lời giải hay nhất. Chính thái độ hợp tác và cầu thị đó đã giúp các bạn ấy không chỉ củng cố kiến thức của mình mà còn xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp với thầy cô và bạn bè.
Bước 4: Hoàn chỉnh bài viết.
Sau khi viết xong, các em nhớ đọc lại bài để sửa lỗi chính tả, ngữ pháp, diễn đạt và đảm bảo tính mạch lạc, logic của toàn bài. Kiểm tra xem đã đủ dẫn chứng và các luận điểm đã được phân tích rõ ràng hay chưa.
Chúc các em hoàn thành thật tốt bài tập này nhé! Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô.
Con người là vì tinh tú. Tuy nhiên, tinh tú đến đâu con người cũng sẽ là những cá thể hữu hạn nhỏ bé trước thế gian rộng lớ. Bởi vậy điều khiến ta tồn tại được trong cuộc đời không phải là sở hữu những khả năng vĩ đại mà chính là có đức tính khiêm tốn. Chẳng thế mà Quintus Curtius Rufus đã dùng cách nói giàu hình ảnh nhưng vô cùng sâu sắc để nói về đức tính khiêm tốn “Dòng sông sâu nhất chảy với tiếng ồn nhỏ nhất”.
Khiêm tốn là có ý thức và thái độ đúng mức trong việc đánh giá bản thân, không khoe khoang thành công, không tự đề cao, không kiêu căng, tự mãn, tự kiêu, tự phụ, không cho mình là cao hơn người khác mà luôn cố gắng, nỗ lực, không ngừng học tập và học hỏi. Đây là một trong những đức tính tốt đẹp mà ai cũng nên có để trở thành một người có giá trị trong xã hội.
Người khiêm tốn luôn thể hiện thái độ hòa nhã, nhún nhường trong văn hóa ứng xử và luôn tôn trọng bản thân cũng như người khác. Người khiêm tốn thường có ý thức rõ ràng về giá trị của bản thân và sự nỗ lực để trở thành một người tốt hơn. Họ không tự cao tự đại, không tự đánh giá quá cao hay quá thấp về bản thân,sẽ không trốn chạy, không từ bỏ mỗi khi có vấn đề xảy ra. Nếu họ sai, họ sẵn sàng nhận lỗi và chịu trách nhiệm. Họ luôn có tinh thần học hỏi, cố gắng vươn lên, học hỏi những điều hay, lẽ phải từ người khác và không bao giờ tự mãn với thành quả của bản thân. Nếu trong xã hội, ai cũng có lòng khiêm tốn và ý chí vươn lên thì xã hội này sẽ ngày càng tốt đẹp hơn, phát triển hơn.
Trong cuộc sống, có biết bao tấm gương sáng ngời về lòng khiêm tốn. Hẳn trong chúng ta, không ai là không biết đến nhà bác học vĩ đại Einstein-một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất mọi thời đại, tới mức tên của ông gần như đồng nghĩa với cụm từ “thiên tài”.Với tài năng của mình, ông đã có những đóng góp lớn cho lĩnh vực khoa học và con người. Nhờ những đóng góp vô cùng quan trọng và tầm ảnh hưởng lớn của mình đến con người và khoa học, Einstein đã trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử của chúng ta. Công trình của ông đã mở ra một trang mới trong khoa học và văn minh nhân loại, đồng thời truyền cảm hứng cho rất nhiều người trẻ hiện nay. Tuy nhiên ông không tự nhận mình là một người nổi tiếng “Tôi chỉ là một người bình thường như bao người khác thôi cũng sống và làm việc mình yêu thích sao lại gọi tôi là người nổi tiếng”. Chính câu nói ấy của nhà bác học vĩ đại thế giới đã lan tỏa đến chúng ta giá trị sâu sắc của đức tính khiêm tốn. Và ngưỡng mộ biết bao khi chúngta nhắc đến Bác Hồ kính yêu- một bậc vĩ nhân ở thế kỷ XX. Người là nhà lãnh đạo kiệt xuất, người khai sinh ra nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam châu Á. Thế nhưng, đằng sau sự vĩ đại của Bác lại là tấm gương sáng cho đức tính khiêm tốn mà thế hệ sau cần phải học tập. Suốt cuộc đời mình Bác luôn giữ cho mình một lối sống giản dị, thanh đạm. Dù trên cương vị là một vị chủ tịch nhưng Bác vẫn ở trong ngôi nhà đơn sơ sử dụng đồ dùng giản dị, vẫn nuôi cá, trồng hoa như thú vui của bao người dân thường khác. Phong cách sống của Bác cũng rất đẹp và đúng mực, không bao giờ khoe tài, khoe giỏi, khoe đẹp trước mọi người.
Trong cuộc sống này chúng ta luôn cảm kích trước những tấm gương về đức tính khiêm tốn, biết lắng nghe ý kiến của người khác, thu nhặt và tích lũy nhiều kinh nghiệm sống, để làm giàu cho tâm hồn thì đáng buồn thay vẫn còn những kẻ kiêu căng, tự mãn, tự cao tự đại. Họ là những kẻ luôn cho rằng “mình luôn đúng” và giữ vững suy nghĩ bảo thủ này. Đó là những con người thật đáng xấu hổ. Người kiêu ngạo, tự cao tự chỉ đại khiến mọi người cảm thấy khó chịu khi tiếp xúc với họ và thậm chí là xem thường họ. Bởi vậy lòng khiêm tốn đối với mỗi con người là vô cùng quan trọng. Càng khiêm tốn, chúng ta sẽ học hỏi thêm nhiều điều. Còn nhớ, lúc sinh thời Bác Hồ kính yêu cũng từng nhắn nhủ mọi người “Khiêm tốn bao nhiêu cũng chưa đủ/ Một phút tự kiêu cũng bằng thừa”.
Qủa thật, khiêm tốn giúp con người biết mình và hiểu người khác. Do đó, mỗi người hãy luôn khiêm tốn vì cá nhân dù có tài năng đến đâu cũng chỉ là những giọt nước bé nhỏ dưới đại dương bao la. Trước ta, đã có bao nhiêu người đi trước, ngay trong cuộc sống của ta đã có biết bao nhiêu người tài giỏi hơn ta gấp nhiều lần chỉ là ta chưa từng biết đến, sau ta sẽ còn nhiều còn người vĩ đại hơn giống như cha ông ta vẫn nói: “núi cao còn có núi cao hơn, người tài còn có người tài hơn”. Do đó mỗi chúng ta cần không ngừng học hỏi Những điều cần học hỏi là vô cùng vô tận. Khiêm tốn sẽ giúp chúng ta nhìn nhận đúng đắn về bản thân để ngày càng hoàn thiện mình và không ngừng phấn đấu vươn lên dễ dàng có được thành công trong cuộc sống. Đây quả là một đức tính quan trọng để hình thành giá trị của một con người,người biết khiêm tốn luôn được sự tôn trọng, tin yêu của mọi người xung quanh
“Cuộc sống là một bài học dài về sự khiêm tốn.” – James M. Barrie. Vì vậy, em luôn tự nhủ với lòng mình không được tự cao, tự mãn mà phải có ý thức tích lũy kiến thức và kinh nghiệm để hoàn thiện bản thân; luôn cố gắng để không bị đánh bại bởi sự chủ quan. Luôn biết khiêm tốn và nỗ lực không ngừng sẽ giúp chúng ta gặt hái được thành công rực rỡ trong tương lai!