Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau chinh phục một dạng bài tập rất quan trọng trong chương trình Toán lớp 5: viết phân số thành phân số thập phân rồi chuyển thành số thập phân. Các em đã sẵn sàng chưa nào? Chúng ta cùng bắt đầu nhé!

Trước hết, các em hãy nhớ lại:
– Phân số thập phân là các phân số có mẫu số là 10, 100, 1000, 10000,… Tức là mẫu số của nó có dạng \(10^n\), với \(n\) là số tự nhiên khác 0.
– Số thập phân là số được viết dưới dạng thập phân, thường có dấu phẩy ngăn cách phần nguyên và phần thập phân.

Để giải bài tập này, chúng ta sẽ thực hiện hai bước chính cho mỗi phân số:
Bước 1: Viết phân số thành phân số thập phân.
Để làm được điều này, ta cần tìm cách biến đổi mẫu số của phân số ban đầu thành 10, 100, 1000,… bằng cách nhân hoặc chia cả tử số và mẫu số với cùng một số thích hợp.
Bước 2: Chuyển phân số thập phân thành số thập phân.
Sau khi đã có phân số thập phân, ta chỉ việc viết tử số và bỏ đi mẫu số, điều chỉnh vị trí dấu phẩy cho phù hợp với số chữ số 0 ở mẫu số.

Bây giờ, chúng ta cùng nhau giải quyết từng câu nhé!

a. 2/125
Để chuyển phân số 2/125 thành phân số thập phân, ta cần xem xét mẫu số 125.
Chúng ta biết rằng \(125 \times 8 = 1000\).
Vậy, ta nhân cả tử số và mẫu số của phân số 2/125 với 8:
\[ \frac{2}{125} = \frac{2 \times 8}{125 \times 8} = \frac{16}{1000} \]
Bây giờ ta đã có phân số thập phân là 16/1000.
Để chuyển thành số thập phân, ta đếm số chữ số 0 ở mẫu số (có 3 chữ số 0). Ta sẽ dịch dấu phẩy của tử số (coi như 16 là 16,0) sang trái 3 chữ số.
Vậy, 16/1000 bằng 0,016.

b. 6/25
Mẫu số là 25. Ta biết \(25 \times 4 = 100\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 4:
\[ \frac{6}{25} = \frac{6 \times 4}{25 \times 4} = \frac{24}{100} \]
Phân số thập phân là 24/100.
Mẫu số có 2 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 24 sang trái 2 chữ số.
Vậy, 24/100 bằng 0,24.

c. 3/50
Mẫu số là 50. Ta biết \(50 \times 2 = 100\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 2:
\[ \frac{3}{50} = \frac{3 \times 2}{50 \times 2} = \frac{6}{100} \]
Phân số thập phân là 6/100.
Mẫu số có 2 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 6 sang trái 2 chữ số.
Vậy, 6/100 bằng 0,06.

d. 7/8
Mẫu số là 8. Ta biết \(8 \times 125 = 1000\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 125:
\[ \frac{7}{8} = \frac{7 \times 125}{8 \times 125} = \frac{875}{1000} \]
Phân số thập phân là 875/1000.
Mẫu số có 3 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 875 sang trái 3 chữ số.
Vậy, 875/1000 bằng 0,875.

e. 3/5
Mẫu số là 5. Ta biết \(5 \times 2 = 10\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 2:
\[ \frac{3}{5} = \frac{3 \times 2}{5 \times 2} = \frac{6}{10} \]
Phân số thập phân là 6/10.
Mẫu số có 1 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 6 sang trái 1 chữ số.
Vậy, 6/10 bằng 0,6.

f. 9/4
Mẫu số là 4. Ta biết \(4 \times 25 = 100\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 25:
\[ \frac{9}{4} = \frac{9 \times 25}{4 \times 25} = \frac{225}{100} \]
Phân số thập phân là 225/100.
Mẫu số có 2 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 225 sang trái 2 chữ số.
Vậy, 225/100 bằng 2,25.

g. 1/2
Mẫu số là 2. Ta biết \(2 \times 5 = 10\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 5:
\[ \frac{1}{2} = \frac{1 \times 5}{2 \times 5} = \frac{5}{10} \]
Phân số thập phân là 5/10.
Mẫu số có 1 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 5 sang trái 1 chữ số.
Vậy, 5/10 bằng 0,5.

h. 7/500
Mẫu số là 500. Ta biết \(500 \times 2 = 1000\).
Nhân cả tử số và mẫu số với 2:
\[ \frac{7}{500} = \frac{7 \times 2}{500 \times 2} = \frac{14}{1000} \]
Phân số thập phân là 14/1000.
Mẫu số có 3 chữ số 0, ta dịch dấu phẩy của 14 sang trái 3 chữ số.
Vậy, 14/1000 bằng 0,014.

Các em thấy đấy, bài tập này không hề khó đúng không nào? Chỉ cần nắm vững cách biến đổi mẫu số và quy tắc chuyển đổi phân số thập phân sang số thập phân là chúng ta có thể làm được. Hãy luyện tập thêm thật nhiều để các em thành thạo hơn nhé! Cô tin là các em sẽ làm được!