Chúng ta sẽ đi từng bước để hiểu rõ bài tập này nhé.

Bước 1: Đọc kĩ đề bài và bốn câu thơ.
Đề bài yêu cầu chúng ta viết một đoạn văn khoảng 7-9 câu để phân tích tâm trạng của người chinh phụ. Bốn câu thơ mà chúng ta cần phân tích là:
Chàng thì đi cõi xa mưa gió
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn
Đoái trông theo đã cách ngăn
Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh

Bước 2: Xác định chủ thể trữ tình và hoàn cảnh.
Qua câu thơ, ta thấy người đang nói lời này là người chinh phụ, người ở nhà tiễn chồng đi chinh chiến nơi xa. Nàng đang trong cảnh chia ly, chồng đi xa còn mình thì ở lại.

Bước 3: Phân tích tâm trạng qua từng câu thơ.
* Câu thơ “Chàng thì đi cõi xa mưa gió”: Từ “cõi xa” gợi lên một không gian rộng lớn, vời vợi, đầy hiểm nguy. “Mưa gió” là hình ảnh ẩn dụ cho những gian lao, thử thách, có thể là thời tiết khắc nghiệt hoặc những khó khăn, gian khổ trên chiến trường. Qua đây, ta thấy được sự lo lắng, băn khoăn của người chinh phụ đối với người chồng.
* Câu thơ “Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn”: Tương phản với “cõi xa mưa gió” của chồng, người chinh phụ trở về với không gian quen thuộc, yên tĩnh của chốn phòng khuê: “buồng cũ chiếu chăn”. Hình ảnh này gợi lên sự cô đơn, trống vắng, gợi nỗi nhớ nhung da diết về người chồng. “Buồng cũ” là nơi có bao kỉ niệm, “chiếu chăn” là sự gần gũi nay đã thiếu vắng.
* Câu thơ “Đoái trông theo đã cách ngăn”: “Đoái trông theo” thể hiện hành động nhìn về phía xa, nơi chồng đang đi. Nhưng “đã cách ngăn” đã thể hiện một sự chia ly rõ rệt, một khoảng cách vô hình và hữu hình giữa hai người. Tâm trạng buồn bã, tiếc nuối và cảm giác lẻ loi càng thêm rõ nét.
* Câu thơ “Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh”: Đây là một câu thơ vô cùng giàu hình ảnh và cảm xúc. “Mây biếc” là màu xanh của bầu trời, màu xanh của núi non. “Tuôn màu” gợi lên một dòng chảy miên man, không dứt, như chính nỗi buồn của người chinh phụ đang tuôn rơi theo cảnh vật. Dòng mây biếc trải dài, hòa vào màu xanh của núi non, càng tô đậm thêm sự mênh mông, xa xôi, và cũng là sự chia cách không gì lấp đầy được. Nỗi buồn của nàng dường như đã lan tỏa ra cả không gian, hòa vào cảnh vật thiên nhiên.

Bước 4: Tổng hợp các yếu tố để viết thành đoạn văn.
Dựa vào những phân tích trên, chúng ta sẽ viết một đoạn văn mạch lạc, thể hiện được tâm trạng của người chinh phụ. Đoạn văn cần có đủ các ý chính và bám sát yêu cầu về số câu.

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng viết đoạn văn mẫu nhé.

Đoạn văn phân tích tâm trạng người chinh phụ:

Qua bốn câu thơ, tâm trạng buồn thương, nhớ nhung và lo lắng khôn nguôi của người chinh phụ khi tiễn chồng ra trận hiện lên thật da diết. Nàng xót xa khi nghĩ về nơi xa xôi, đầy “mưa gió” mà chồng phải đối mặt, ẩn chứa biết bao hiểm nguy và gian khổ. Trở về chốn phòng khuê quen thuộc, với “buồng cũ chiếu chăn”, nàng càng cảm nhận rõ sự cô đơn, trống vắng trong chính không gian từng có tình yêu nồng ấm. Nỗi nhớ nhung càng dâng đầy khi nàng “đoái trông theo”, mà thực tại phũ phàng đã “cách ngăn” đôi lứa. Cảnh vật thiên nhiên cũng nhuốm màu bi thương, “mây biếc” như tuôn chảy miên man, trải dài trên “ngàn núi xanh”, tất cả như hòa quyện, làm tăng thêm nỗi sầu chia cách, nỗi buồn mênh mang không dứt của người chinh phụ. Tâm trạng của nàng là sự hòa quyện giữa nỗi lo cho chồng, nỗi nhớ da diết và cảm giác cô đơn, lạc lõng.

Các em thấy đó, chỉ với bốn câu thơ mà tác giả đã khắc họa thành công một bức tranh tâm trạng đầy ám ảnh. Các em hãy cố gắng ghi nhớ cách phân tích này để áp dụng vào những bài tập khác nhé.

Chúc các em học tốt!