Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về bài thơ Đi đường (Hồ Chí Minh)
Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về bài thơ Đi đường (Hồ Chí Minh)
Hôm nay, cô và các em sẽ cùng nhau giải quyết một bài tập rất quen thuộc và ý nghĩa: Viết đoạn văn nêu cảm nhận về bài thơ Đi đường của Bác Hồ. Đây là một bài thơ ngắn gọn nhưng chứa đựng triết lí nhân sinh sâu sắc. Để có một đoạn văn hay, đúng yêu cầu và thể hiện được suy nghĩ của mình, chúng ta hãy cùng nhau thực hiện từng bước nhé!
Bước 1: Phân tích yêu cầu của đề bài
– Hình thức: Một đoạn văn (không xuống dòng, lùi vào đầu dòng, có câu mở đoạn, các câu phát triển ý và câu kết đoạn).
– Nội dung: Nêu “cảm nhận” của em. Điều này có nghĩa là các em không chỉ phân tích nội dung và nghệ thuật một cách khô khan, mà cần thể hiện được suy nghĩ, tình cảm, sự rung động của mình khi đọc bài thơ.
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý cho đoạn văn
Một đoạn văn cảm nhận thường có cấu trúc 3 phần rõ ràng. Chúng ta sẽ xây dựng ý cho từng phần:
1. Mở đoạn:
– Giới thiệu tác giả Hồ Chí Minh và bài thơ Đi đường (trích Nhật kí trong tù).
– Nêu cảm nhận chung, khái quát nhất của em về bài thơ. Ví dụ: bài thơ là một triết lí sâu sắc về con đường đời, con đường cách mạng.
2. Thân đoạn:
Đây là phần trọng tâm, các em cần triển khai các ý sau:
– Cảm nhận về lớp nghĩa đen (nghĩa tả thực):
+ Bài thơ miêu tả việc đi đường núi gian nan, vất vả: “Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan” (Có đi đường mới biết đường đi khó).
+ Khó khăn, thử thách chồng chất, không bao giờ kết thúc: “Trùng san chi ngoại hựu trùng san” (Hết lớp núi này lại đến lớp núi khác).
+ Sự vất vả, gian lao được thể hiện qua hình ảnh “trùng san” (núi chồng chất).
– Cảm nhận về lớp nghĩa bóng (nghĩa tượng trưng, triết lí):
+ Đây chính là giá trị đặc sắc nhất của bài thơ. Từ việc đi đường cụ thể, Bác đã khái quát thành con đường đời, con đường hoạt động cách mạng.
+ “Đi đường khó” tượng trưng cho những gian khổ, thử thách, hiểm nguy mà con người (đặc biệt là người chiến sĩ cách mạng) phải đối mặt.
+ Hình ảnh “núi cao” nối tiếp “núi cao hơn” tượng trưng cho những khó khăn không ngừng, thử thách ngày càng lớn trên hành trình dài.
+ Hai câu cuối mang đến một cảm xúc hoàn toàn khác: niềm vui, sự tự hào khi vượt qua thử thách.
+ Khi đã lên đến đỉnh cao nhất (“đăng cao đỉnh”), mọi khó khăn lùi lại phía sau, con người sẽ được hưởng thành quả xứng đáng: “Vạn lý dư đồ cố miện gian” (Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non).
+ Đây là niềm vui sướng, hạnh phúc vô biên khi đạt được mục tiêu, hoàn thành nhiệm vụ. Nó khẳng định một quy luật: vượt qua gian nan sẽ đến thắng lợi vẻ vang.
– Cảm nhận về nghệ thuật:
+ Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật cô đọng, hàm súc.
+ Ngôn ngữ thơ giản dị, hình ảnh gần gũi nhưng giàu sức gợi.
+ Sự vận động trong tư tưởng thơ: từ khó khăn, gian khổ đến niềm vui, thắng lợi.
3. Kết đoạn:
– Khẳng định lại giá trị của bài thơ và bài học em rút ra cho bản thân.
– Bài học về ý chí, nghị lực, tinh thần lạc quan, không lùi bước trước khó khăn để đạt được thành công trong cuộc sống và học tập.
Bước 3: Viết đoạn văn hoàn chỉnh (Đoạn văn tham khảo)
Dựa vào dàn ý trên, cô sẽ viết một đoạn văn mẫu để các em tham khảo. Các em hãy đọc và tự viết lại theo văn phong và cảm nhận của riêng mình nhé.
Bài thơ Đi đường của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tác phẩm nghệ thuật giản dị mà hàm chứa một triết lí nhân sinh vô cùng sâu sắc. Đọc bài thơ, em không chỉ cảm nhận được những gian truân trên con đường cách mạng của Bác mà còn rút ra bài học quý giá cho chính mình. Trước hết, bài thơ gợi ra hình ảnh chân thực về việc đi đường núi với muôn vàn khó khăn, hiểm trở: “Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan”. Cái khó khăn ấy không dừng lại mà còn chồng chất, tưởng chừng như vô tận qua hình ảnh “Trùng san chi ngoại hựu trùng san”. Từ ý nghĩa tả thực đó, Bác đã nâng lên một tầm triết lí lớn lao. Con đường núi gập ghềnh kia chính là hình ảnh ẩn dụ cho con đường đời, con đường cách mạng đầy chông gai mà mỗi người phải trải qua. Những “trùng san” ấy là những thử thách, nghịch cảnh luôn chờ đợi chúng ta ở phía trước. Thế nhưng, Bác không hề tỏ ra nản lòng, bi quan. Ngược lại, hai câu thơ cuối đã mở ra một viễn cảnh tươi sáng, tràn đầy niềm lạc quan và tin tưởng. Khi đã kiên trì vượt qua mọi gian khó để “đăng cao đỉnh”, con người sẽ nhận được phần thưởng vô giá là được “thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”. Đó là niềm hạnh phúc, tự hào khi chiến thắng chính mình và hoàn cảnh, là cảm giác viên mãn khi đạt được mục tiêu cao đẹp. Bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng và hình ảnh giàu tính biểu tượng, bài thơ Đi đường đã khẳng định một chân lí: gian khổ chính là môi trường để rèn luyện ý chí, và thành công ngọt ngào luôn chờ đợi những ai bền gan, vững bước.
Bước 4: Đọc lại và chỉnh sửa
Sau khi viết xong, các em hãy nhớ đọc lại thật kỹ đoạn văn của mình để kiểm tra lỗi chính tả, cách dùng từ, đặt câu. Hãy đảm bảo đoạn văn của mình mạch lạc, trong sáng và thể hiện đúng cảm xúc nhé.
Cô hy vọng với hướng dẫn chi tiết này, các em sẽ tự tin hơn khi làm bài tập và viết được những đoạn văn thật hay. Chúc các em học tốt
Đi đường là bài thơ nằm trong tập Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh. Bài thơ được sáng tác trong quá trình Bác di chuyển từ nhà lao này đến nhà lao khác, nhưng ta không nhìn thấy cái vất vả, khó khăn trong từng câu chữ mà thấy được một chân lí, khi trải qua những khó khăn nhất định sẽ đạt được vinh quang. Ý nghĩa sâu sắc tạo nên giá trị của bài thơ chính là ở chỗ đó.
Trong thời gian bị giam giữ ở Trung Quốc, Bác đã phải di chuyển hơn 30 nhà lao khác nhau, khi trèo đèo, lối sống, khi băng rừng vượt sông, nhưng trong con người Bác vẫn ngời lên tinh thần lạc quan. Bài thơ này cùng rất nhiều bài thơ khác nằm trong chùm đề tài tự nhắc nhở, động viên mình vượt qua những thách thức, gian khổ.
Mở đầu bài thơ, Người nói lên nỗi gian lao của kẻ bộ hành: “Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan”. Câu thơ nguyên tác chữ tẩu lộ được lặp lại hai lần, nhấn mạnh vào những khó khăn, gian nan trong hành trình đi đường. Những khó khăn ấy được bật lên thành ý thơ thật giản dị, mộc mạc. Có lẽ trong những năm tháng kháng chiến, đọc câu thơ của Bác ta sẽ cảm nhận đầy đủ và chân thực nhất những khó khăn mà người phải nếm trải nơi đất khách quê người. “Trùng san chi ngoại hựu trùng san” những dãy núi nhấp nhô, liên tiếp hiện ra, như không có điểm bắt đầu và kết thúc, tạo nên những thử thách liên tiếp thách thức sự dẻo dai, kiên gan của người tù cách mạng.
Đi một hành trình dài, không có phương tiện mà chỉ có duy nhất đôi chân liên tục di chuyển, đường đi khó khăn, đầy nguy hiểm đã cho thấy hết những gian lao, khổ ải mà người chiến sĩ cách mạng phải có lòng quyết tâm, ý chí kiên cường để vượt qua. Trải qua những khó khăn, khổ ải đó, ta sẽ thu lại được những gì đẹp đẽ, tình túy nhất:
Trùng san đăng đáo cao phong hậu
Vạn lí dư đồ cố miện gian
Nếu như trong hai câu thơ đầu tiên, Bác tập trung làm nổi bật những gian lao, vất vả mà người tù phải đối mặt thì đến câu thơ thứ ba người tù đã chinh phục được đỉnh cao ấy. Trong hành trình chinh phục thử thách thì đây chính là giây phút sung sướng và hạnh phúc nhất của người tù. Trải qua bao khó khăn, Bác đã được đền đáp xứng đáng đó chính là muôn trùng nước non thu trọn vào tầm mắt. Cả một không gian mênh mông khoáng đạt hiện ra trước mặt người tù, đồng thời mở ra những chiều ý nghĩa sâu sắc: hoạt động cách mạng chắc chắn sẽ gặp nhiều gian lao thử thách, nhưng chỉ cần kiên gan, bền ý chí, không chịu lùi một bước chắc chắn sẽ giành được thắng lợi cuối cùng.
Bằng ngôn ngữ thơ giản dị, cô đọng cùng hai tầng ý nghĩa sâu sắc, Bác đã đem đến những triết lí sâu sắc cho những người đọc. Quá trình hoạt động cách mạng hay con đường đời sẽ vấp phải rất nhiều chông gai, sóng gió bởi vậy chúng ta không được mềm yếu, nản lòng mà phải dũng cảm, kiên cường vượt qua những thách thức đó. Và ánh sáng, niềm vinh quanh chắc chắn đang đợi ta nơi cuối con đường.
Đi đường mới biết gian lao
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng
Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non.
Qua bài thơ “Đi đường” của Hồ Chí Minh, người đọc đã cảm nhận được một nhân cách cao đẹp trong con người, của Bác. Có lẽ trên thế giới ít có vị lãnh tụ nào phải chịu nhiều cảnh tù đày, khổ đau như Bác. Bài thơ “Đi đường” cùng tập thơ “Nhật kí trong tù” chẳng phải đã ra đời trong những năm tháng tù đày đầy oan khuất của Bác đó sao? Cùng với tù đày là những nỗi đớn đau tột cùng về thể xác bởi đường đi có quá nhiều gian khó: hình ảnh “Núi cao rồi lại núi cao trập trùng” gợi đến những cảnh tù đày, bắt bớ, những giam cầm,… Nhưng vượt lên tất cả, tâm hồn Bác toả sáng bởi tấm lòng rộng mở đối với thiên nhiên, và đặc biệt là bởi sự lạc quan với tầm nhìn lãnh tụ. Chỉ điều đó mới giúp Bác vượt qua tất cả những đau đớn về thể xác để có thể hạ xuống câu thơ:
“Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”.