Viết phương trình ion thu gọn của các phản ứng sau:
a) NaHSO4 + NaOH –> Na2SO4…
a) NaHSO4 + NaOH –> Na2SO4 + H2O
b) CH3COOH + NaOH –> CH3COONa + H2O
help:’)
Chào các em học sinh yêu quý!
Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ cùng nhau “giải mã” các phản ứng hóa học thông qua việc viết phương trình ion thu gọn. Đây là một kĩ năng rất quan trọng, giúp chúng ta nhìn rõ bản chất của phản ứng, hiểu được những ion nào thực sự tham gia vào quá trình biến đổi hóa học.
Thầy sẽ hướng dẫn các em từng bước một, theo đúng phương pháp mà chúng ta đã học trên lớp nhé!
Phương pháp chung để viết phương trình ion thu gọn:
- Bước 1: Viết phương trình phân tử (dạng đầy đủ) đã cân bằng.
- Bước 2: Viết phương trình ion đầy đủ.
- Phân ly các chất điện li mạnh (axit mạnh, bazơ mạnh, muối tan) thành ion.
- Giữ nguyên dạng phân tử đối với các chất điện li yếu (axit yếu, bazơ yếu, nước), chất kết tủa, chất khí.
Lưu ý: Hầu hết các muối của kim loại kiềm (như Na, K) và muối nitrat \((NO_3^-)\) đều tan và là chất điện li mạnh.
- Bước 3: Loại bỏ các ion “khán giả”.
Các ion “khán giả” là những ion xuất hiện giống hệt nhau ở cả hai vế của phương trình ion đầy đủ. Chúng không tham gia trực tiếp vào phản ứng hóa học.
- Bước 4: Viết phương trình ion thu gọn.
Viết lại các ion và phân tử còn lại sau khi đã loại bỏ ion “khán giả”. Đảm bảo phương trình đã cân bằng cả về số nguyên tử và điện tích.
Bây giờ, chúng ta cùng áp dụng phương pháp này để giải các bài tập nhé!
—
a) Phản ứng: NaHSO4 + NaOH –> Na2SO4 + H2O
Bước 1: Viết phương trình phân tử đã cân bằng.
Phương trình đã cho là phương trình phân tử đã cân bằng:
\[ \text{NaHSO}_4 \text{(dd)} + \text{NaOH (dd)} \longrightarrow \text{Na}_2\text{SO}_4 \text{(dd)} + \text{H}_2\text{O (l)} \]
Bước 2: Viết phương trình ion đầy đủ.
Chúng ta sẽ phân ly các chất điện li mạnh thành ion:
- \(\text{NaHSO}_4\): là muối tan, phân li thành \(\text{Na}^+\) và \(\text{HSO}_4^-\). Ion \(\text{HSO}_4^-\) có tính axit yếu (có thể nhường \(\text{H}^+\)) nên trong phản ứng với bazơ mạnh, nó sẽ phản ứng dưới dạng ion này.
- \(\text{NaOH}\): là bazơ mạnh, phân li thành \(\text{Na}^+\) và \(\text{OH}^-\).
- \(\text{Na}_2\text{SO}_4\): là muối tan, phân li thành \(2\text{Na}^+\) và \(\text{SO}_4^{2-}\).
- \(\text{H}_2\text{O}\): là chất điện li rất yếu (nước), giữ nguyên dạng phân tử.
Vậy, phương trình ion đầy đủ là:
\[ \text{Na}^+\text{(aq)} + \text{HSO}_4^-\text{(aq)} + \text{Na}^+\text{(aq)} + \text{OH}^-\text{(aq)} \longrightarrow 2\text{Na}^+\text{(aq)} + \text{SO}_4^{2-}\text{(aq)} + \text{H}_2\text{O (l)} \]
Bước 3: Loại bỏ các ion “khán giả”.
Quan sát phương trình ion đầy đủ, chúng ta thấy ion \(\text{Na}^+\) xuất hiện ở cả hai vế (có tổng cộng 2 ion \(\text{Na}^+\) ở vế trái và 2 ion \(\text{Na}^+\) ở vế phải). Do đó, ion \(\text{Na}^+\) là ion “khán giả” và sẽ bị loại bỏ.
Bước 4: Viết phương trình ion thu gọn.
Sau khi loại bỏ ion \(\text{Na}^+\), phương trình còn lại là:
\[ \text{HSO}_4^-\text{(aq)} + \text{OH}^-\text{(aq)} \longrightarrow \text{SO}_4^{2-}\text{(aq)} + \text{H}_2\text{O (l)} \]
Đây chính là phương trình ion thu gọn của phản ứng. Phương trình này cho thấy ion bisunfat phản ứng với ion hydroxit tạo thành ion sunfat và nước.
—
b) Phản ứng: CH3COOH + NaOH –> CH3COONa + H2O
Bước 1: Viết phương trình phân tử đã cân bằng.
Phương trình đã cho là phương trình phân tử đã cân bằng:
\[ \text{CH}_3\text{COOH (aq)} + \text{NaOH (dd)} \longrightarrow \text{CH}_3\text{COONa (dd)} + \text{H}_2\text{O (l)} \]
Bước 2: Viết phương trình ion đầy đủ.
Chúng ta sẽ phân ly các chất điện li mạnh thành ion:
- \(\text{CH}_3\text{COOH}\) (axit axetic): là axit yếu, giữ nguyên dạng phân tử.
- \(\text{NaOH}\): là bazơ mạnh, phân li thành \(\text{Na}^+\) và \(\text{OH}^-\).
- \(\text{CH}_3\text{COONa}\) (natri axetat): là muối tan, phân li thành \(\text{CH}_3\text{COO}^-\) và \(\text{Na}^+\).
- \(\text{H}_2\text{O}\): là chất điện li rất yếu (nước), giữ nguyên dạng phân tử.
Vậy, phương trình ion đầy đủ là:
\[ \text{CH}_3\text{COOH (aq)} + \text{Na}^+\text{(aq)} + \text{OH}^-\text{(aq)} \longrightarrow \text{CH}_3\text{COO}^-\text{(aq)} + \text{Na}^+\text{(aq)} + \text{H}_2\text{O (l)} \]
Bước 3: Loại bỏ các ion “khán giả”.
Quan sát phương trình ion đầy đủ, chúng ta thấy ion \(\text{Na}^+\) xuất hiện ở cả hai vế. Do đó, ion \(\text{Na}^+\) là ion “khán giả” và sẽ bị loại bỏ.
Bước 4: Viết phương trình ion thu gọn.
Sau khi loại bỏ ion \(\text{Na}^+\), phương trình còn lại là:
\[ \text{CH}_3\text{COOH (aq)} + \text{OH}^-\text{(aq)} \longrightarrow \text{CH}_3\text{COO}^-\text{(aq)} + \text{H}_2\text{O (l)} \]
Đây chính là phương trình ion thu gọn của phản ứng. Phương trình này cho thấy axit axetic phản ứng với ion hydroxit tạo thành ion axetat và nước.
Các em thấy đấy, việc viết phương trình ion thu gọn giúp chúng ta tập trung vào những “diễn viên chính” tham gia vào phản ứng hóa học. Cứ luyện tập nhiều, các em sẽ thành thạo ngay thôi!
Chúc các em học tốt!
\(a)\ HSO_4^{-}+OH^{+}->SO_4^{2-}+H_2O\)
\(b)\ CH_3COOH+OH^{-}->CH_3COO^{-}+H_2O\)
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
\(a.HSO_4 ^+ +OH^- ->SO_4^{2-}+H_2O \)
\(b. CH_3COOH +OH^- ->CH_3COO^- +H_2O \)
\(\boxed{\color{green}{\text{#ntbhann}}}\)