Xác định nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ lá trong các câu sau:
2 điểm
Nghĩa gốc…
2 điểm
Nghĩa gốc Nghĩa chuyển
– Lá cờ tung bay trước gió.
– Mỗi con người có hai lá phổi.
– Về mùa thu, cây rụng lá.
– Ông viết một lá đơn dài để đề nghị giải quyết.
Các em hãy nhìn vào bảng của cô, chúng ta sẽ điền vào hai cột: Nghĩa gốc và Nghĩa chuyển.
Bước 1: Phân tích câu đầu tiên: “Lá cờ tung bay trước gió.”
* Các em thử suy nghĩ xem, khi nói đến “lá cờ”, chúng ta nghĩ ngay đến bộ phận nào của cây? Đúng rồi, “lá” ở đây chỉ một bộ phận mỏng, dẹt, thường có màu xanh và mọc trên cành cây.
* Vậy, trong câu “Lá cờ tung bay trước gió”, từ “lá” có còn mang nghĩa là bộ phận của cây không? Không, đúng không nào? “Lá cờ” là một vật dụng dùng để tượng trưng, biểu thị một quốc gia, một tổ chức nào đó. Phần “lá” của “lá cờ” có hình dạng tương tự như chiếc lá cây, mỏng và dẹt.
* Vì vậy, “lá” trong “lá cờ” đã được chuyển nghĩa từ nghĩa gốc.
Chúng ta điền vào bảng:
* Nghĩa gốc: (bộ phận của cây)
* Nghĩa chuyển: (bộ phận của lá cờ, có hình dạng giống lá cây)
Bước 2: Phân tích câu thứ hai: “Mỗi con người có hai lá phổi.”
* Bây giờ, các em hãy nghĩ đến cơ thể con người. Chúng ta có những bộ phận nào bên trong? Trong đó có một bộ phận rất quan trọng giúp chúng ta hít thở, đó là phổi.
* Cấu tạo của phổi có hình dạng hơi giống hai chiếc lá úp vào nhau. Vì vậy, người ta đã dùng từ “lá” để gọi một bộ phận của phổi.
* Từ “lá” ở đây có còn mang nghĩa gốc là bộ phận của cây không? Không. Nó đã được chuyển sang gọi một bộ phận trong cơ thể có hình dạng tương tự.
Chúng ta điền vào bảng:
* Nghĩa gốc: (bộ phận của cây)
* Nghĩa chuyển: (một bộ phận trong cơ thể người, có hình dạng giống lá cây)
Bước 3: Phân tích câu thứ ba: “Về mùa thu, cây rụng lá.”
* Câu này rất quen thuộc với chúng ta. Khi nói đến mùa thu, các em nhớ đến cảnh gì của cây cối? Đúng rồi, cây thường thay lá, và những chiếc lá đó sẽ lìa khỏi cành.
* Trong câu này, “lá” được dùng với ý nghĩa ban đầu, đúng với bản chất của nó là bộ phận trên cành cây.
Chúng ta điền vào bảng:
* Nghĩa gốc: (bộ phận của cây)
* Nghĩa chuyển:
Bước 4: Phân tích câu thứ tư: “Ông viết một lá đơn dài để đề nghị giải quyết.”
* Cuối cùng, chúng ta xem xét câu này. Khi nói đến “lá đơn”, các em hình dung ra điều gì? Đó là một tờ giấy có ghi nội dung để trình bày một yêu cầu, một nguyện vọng hoặc một đề nghị nào đó.
* Tờ giấy viết đơn thường có hình dạng mỏng, dẹt, giống như chiếc lá cây. Vì vậy, người ta dùng từ “lá” để chỉ tờ đơn giấy đó.
* Trong trường hợp này, từ “lá” đã được chuyển nghĩa từ nghĩa gốc.
Chúng ta điền vào bảng:
* Nghĩa gốc: (bộ phận của cây)
* Nghĩa chuyển: (tờ giấy mỏng, dẹt, dùng để viết đơn)
Vậy là chúng ta đã hoàn thành xong bài tập. Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã hiểu rõ hơn về nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ lá. Các em hãy ghi nhớ kiến thức này để sử dụng từ ngữ chính xác và sinh động hơn trong bài viết của mình nhé!
– Lá cờ tung bay trước gió.(Nghĩa chuyển : lá ở đây là chỉ vật làm bằng vải)
– Mỗi con người có hai lá phổi.(Nghĩa chuyển : chỉmootj bộ phận trong cơ thể con người)
– Về mùa thu, cây rụng lá.(Nghĩa gốc : chỉ bộ phận của cây có màu xanh lá)
– Ông viết một lá đơn dài để đề nghị giải quyết.(Nghĩa chuyển : chỉ vật bằng giấy)
Học tốt nhé
Xác định nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ lá trong các câu sau:
Nghĩa gốc Nghĩa chuyển
– Lá cờ tung bay trước gió.
\(->\) Từ lá mang nghĩa chuyển (từ lá trong câu là một mảnh vải với thiết kế đặc biệt và được sử dụng như một nghi trượng.)
____________________________________
– Mỗi con người có hai lá phổi.
\(->\) Từ lá mang nghĩa chuyển (từ lá trong câu là chỉ một cơ quan hệ hô hấp)
_____________________________________
– Về mùa thu, cây rụng lá.
\(->\) Từ lá trong câu mang nghĩa gốc (từ lá là chỉ một cơ quan của thực vật)
_______________________________________
– Ông viết một lá đơn dài để đề nghị giải quyết.
\(->\) từ lá mang nghĩa chuyển (từ lá là chỉ một loại vật làm bằng giấy)