\(1\) . Bộ xương hải quỳ và san hô khác nhau ở điểm nào?
\(2\) . vì sao xếp mực …
\(2\) . vì sao xếp mực bơi nhanh cùng ngành với ốc sên bò chậm chạp?
\(3\). cơ thể hình nhện có mấy phần? so sánh các phàn với cơ thể giáp xác. Vai trò của mỗi phần cơ thể
Chúng ta sẽ bắt đầu với câu hỏi thứ nhất.
1. Bộ xương hải quỳ và san hô khác nhau ở điểm nào?
Trước hết, các em hãy nhớ lại xem hải quỳ và san hô thuộc nhóm động vật nào. Chúng ta đã học ở bài trước rồi đúng không nào? Hải quỳ và san hô đều thuộc ngành Động vật nguyên sinh (hay còn gọi là ngành Ruột khoang). Tuy nhiên, cấu tạo và cách thức tồn tại của chúng có những điểm khác biệt quan trọng.
Các em hãy mở sách giáo khoa trang 48, phần “Đặc điểm chung của ngành Ruột khoang”. Chúng ta sẽ thấy thông tin về hai dạng cơ thể chính của động vật ruột khoang: dạngPolyp và dạng Medusa.
– San hô: Phần lớn san hô có lối sống cố định, bám vào đáy biển. Chúng tồn tại ở dạng Polyp. Mỗi polyp san hô khi sống đơn lẻ thì có hình dạng giống như một cái túi nhỏ, đầu có lỗ miệng, xung quanh có các tua miệng để bắt mồi. Tuy nhiên, điều quan trọng là san hô có khả năng tiết ra một lớp vôi đá để tạo thành bộ xương ngoài, bảo vệ cơ thể và giúp chúng bám vào nhau, tạo thành các rạn san hô lớn. Bộ xương này chính là phần “xương” mà chúng ta nói đến.
– Hải quỳ: Tương tự như san hô, hải quỳ cũng có lối sống cố định và tồn tại ở dạng Polyp. Chúng cũng có hình dạng túi với lỗ miệng và tua miệng. Tuy nhiên, hải quỳ không tiết ra vôi đá để tạo thành bộ xương ngoài. Thay vào đó, thành cơ thể của hải quỳ có sự phát triển của một lớp mô cơ khỏe mạnh, giúp chúng có thể co duỗi để di chuyển nhẹ nhàng trên đáy biển hoặc bám chặt vào nền đá. Một số hải quỳ có thể có các cấu trúc bằng sụn nhỏ để hỗ trợ, nhưng đó không phải là bộ xương bằng vôi đá như san hô.
Vậy, điểm khác nhau cơ bản nhất về “bộ xương” giữa hải quỳ và san hô là:
* San hô có bộ xương bằng vôi đá tiết ra bên ngoài cơ thể.
* Hải quỳ không có bộ xương bằng vôi đá, thay vào đó là thành cơ thể có mô cơ phát triển.
Bây giờ, chúng ta chuyển sang câu hỏi thứ hai.
2. Vì sao xếp mực bơi nhanh cùng ngành với ốc sên bò chậm chạp?
Đây là một câu hỏi rất hay, đòi hỏi chúng ta phải nhìn vào những đặc điểm chung về cấu tạo cơ thể của chúng, thay vì chỉ nhìn vào lối sống và tốc độ di chuyển bên ngoài. Cả mực và ốc sên đều thuộc Ngành Thân mềm. Các em có thể xem lại Sách giáo khoa trang 59 để ôn lại đặc điểm chung của ngành này.
Những đặc điểm chung giúp xếp mực và ốc sên vào cùng một ngành là:
* Cơ thể mềm, không phân đốt: Cả mực và ốc sên đều có cơ thể mềm mại, không bị chia thành các đốt như giun hoặc côn trùng.
* Có lớp vỏ: Mặc dù hình thức khác nhau, nhưng cả hai đều có khả năng tiết ra vỏ. Ở ốc sên, vỏ thường rất rõ ràng, xoắn ốc và bao bọc phần lớn cơ thể. Ở mực, vỏ đã tiêu giảm đi rất nhiều, chỉ còn là một mảnh mỏng hình kim nằm bên trong lớp áo gọi là “mực nang”.
* Có chân: Cả hai đều có chân để di chuyển. Ở ốc sên, chân là một khối cơ phát triển ở mặt bụng, dùng để bò. Ở mực, chân biến đổi thành các xúc tu bao quanh miệng, được dùng để bắt mồi và di chuyển.
* Có áo và khoang áo: Cả hai đều có một lớp áo bao bọc phần lớn cơ thể, bên trong có khoang áo. Khoang áo này chứa các cơ quan nội tạng và thường có vai trò trong hô hấp.
* Hệ tiêu hóa phân hóa: Cả hai đều có hệ tiêu hóa đầy đủ với miệng, thực quản, dạ dày, ruột và hậu môn.
Chính những đặc điểm chung về cấu tạo cơ thể này (cơ thể mềm, có vỏ, có chân, có áo và khoang áo, hệ tiêu hóa phân hóa) đã giúp các nhà khoa học xếp mực và ốc sên vào cùng Ngành Thân mềm, mặc dù lối sống và tốc độ di chuyển của chúng rất khác nhau. Sự tiến hóa đã làm cho một số loài trong ngành này phát triển các đặc điểm chuyên hóa để thích nghi với môi trường sống và phương thức kiếm ăn khác nhau.
Cuối cùng, chúng ta sẽ đến với câu hỏi thứ ba.
3. Cơ thể hình nhện có mấy phần? So sánh các phần với cơ thể giáp xác. Vai trò của mỗi phần cơ thể.
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem xét đặc điểm của Nhện và Giáp xác, hai nhóm động vật đều thuộc Lớp Bậc Nhện và Lớp Giáp Xác, thuộc Ngành Chân khớp. Các em mở Sách giáo khoa trang 78 (về Nhện) và trang 81 (về Giáp xác).
Cơ thể hình nhện có mấy phần?
Cơ thể nhện gồm có hai phần chính:
1. Đầu-ngực: Đây là phần đầu và phần ngực dính liền với nhau.
2. Bụng: Đây là phần thứ hai, thường lớn hơn và hình bầu dục.
So sánh các phần với cơ thể giáp xác:
Chúng ta cùng lập bảng so sánh nhé:
| Đặc điểm | Cơ thể nhện | Cơ thể giáp xác |
| :————– | :———————- | :————————– |
| Số phần chính | 2 phần: Đầu-ngực, Bụng | 3 phần: Đầu, Ngực, Bụng |
| Phần đầu-ngực | Dính liền thành một khối | Tách biệt thành Đầu và Ngực |
| Phần bụng | Tách biệt, thường hình bầu dục | Tách biệt, có thể phân đốt |
Như vậy, điểm khác nhau rõ rệt nhất là: cơ thể nhện dính liền phần đầu và ngực thành một khối gọi là đầu-ngực, trong khi cơ thể giáp xác thường phân biệt rõ ràng thành đầu, ngực và bụng.
Vai trò của mỗi phần cơ thể:
Chúng ta sẽ đi vào vai trò cụ thể của từng phần trên cơ thể nhện:
* Phần đầu-ngực:
* Chức năng: Đây là trung tâm điều khiển của cơ thể, tập trung nhiều cơ quan cảm giác và vận động quan trọng.
* Các bộ phận và vai trò:
* Mắt: Nhện có nhiều mắt, giúp chúng nhìn thấy. Số lượng và vị trí mắt khác nhau tùy loài, giúp chúng quan sát môi trường xung quanh để săn mồi hoặc tránh kẻ thù.
* Miệng: Bao gồm các bộ phận như kìm (chelicerae) thường có tuyến độc để tiêm nọc độc vào con mồi, và xúc tu (pedipalps) có chức năng thăm dò, giữ con mồi và tham gia vào quá trình sinh sản.
* Chân: Nhện có bốn cặp chân (tổng cộng 8 chân) gắn vào phần đầu-ngực. Các chân này dùng để di chuyển, leo trèo, và đôi khi hỗ trợ giữ con mồi.
* Phần bụng:
* Chức năng: Chứa hầu hết các cơ quan nội tạng quan trọng của cơ thể và là nơi sản xuất tơ.
* Các bộ phận và vai trò:
* Cơ quan tiêu hóa: Ruột, gan, v.v.
* Cơ quan bài tiết: Các tuyến bài tiết.
* Cơ quan sinh sản: Buồng trứng (ở nhện cái) và tinh hoàn (ở nhện đực).
* Tuyến tơ: Đây là bộ phận đặc trưng của nhện, nằm ở cuối bụng. Tuyến tơ tiết ra chất lỏng khi ra ngoài không khí sẽ khô lại thành sợi tơ. Sợi tơ này được dùng để:
* Dệt mạng nhện để bắt mồi.
* Làm tổ, làm nơi trú ẩn.
* Tạo “dây bảo hiểm” khi di chuyển.
* Bọc trứng.
Như vậy, chúng ta đã cùng nhau đi qua ba câu hỏi trong bài học hôm nay. Các em hãy xem lại bài và ghi nhớ những điểm kiến thức quan trọng nhé. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô. Chúc các em học tốt!
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
1
-San hô
+Thích nghi với đời sống bám cố định
+Có bộ khung xương đá vôi nâng đỡ và sống thành tập đoàn
+Là động vật ăn thịt,có các tế bào gai
+Sinh sản vô tính và hữu tính
-Hải quỳ
+Không có bộ xương đá vôi
+Miệng ở phía trên có tua miệng để bám ở dưới,màu sắc rực rỡ
2
Mực bơi nhanh, ốc sên bò chậm, nhưng lại được xếp chung vào một ngành Thân mềm, vì chúng có đặc điểm giống nhau :
– Thân mềm, cơ thể không phân đốt.
– Có hệ tiêu hóa phân hóa.
– Có khoang áo phát triển.
– Có vỏ đá vôi bảo vệ.
3
Cơ thể hình nhện gồm có 2 phần là:
– Phần đầu
– ngực: tấn công, định hướng, di chuyển.
– Phần bụng: có nội quan, cơ quan hô hấp, cơ quan sinh sản, cơ quan chăng tơ.
* Cấu tạo cơ thể như trên là tương tự với giáp xác.
Tuy nhiên chúng khác về số lượng các phần phụ.
Ở nhện phần phụ bụng tiêu giảm, không có chân bụng, phần phụ đầu
– ngực chỉ có 6 đôi, trong đó có 4 đôi chân bò để di chuyển.
Đáp án+Giải thích các bước giải:
1, Bộ xương hải quỳ và san hô khác nhau ở điểm nào?
→ Hải quỳ rải rác các gai xương đá vôi còn san hô có khung xương đá vôi.
2, Vì sao xếp mực bơi nhanh cùng ngành với ốc sên bò chậm chạp?
→ Mực bơi nhanh, ốc sên bò chậm, nhưng lại được xếp chung vào một ngành thân mềm vì chúng có đặc điểm giống nhau :
+ Thân mềm, cơ thể không phân đốt.
+ Có hệ tiêu hóa phân hóa.
+ Có khoang áo phát triển.
3, Cơ thể hình nhện có mấy phần? so sánh các phàn với cơ thể giáp xác. Vai trò của mỗi phần cơ thể
Cơ thể hình nhện gồm có 2 phần là:
+ Phần đầu – ngực: tấn công, định hướng, di chuyển.
+ Phần bụng: có nội quan, cơ quan hô hấp, cơ quan sinh sản, cơ quan chăng tơ.
⇒ Cấu tạo cơ thể như trên là tương tự với giáp xác.
\(\textit{Parsdy}\)