Chào các em học sinh thân mến! Cô là giáo viên dạy Toán lớp 4 đây. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một phép chia có dư rất thú vị theo đúng chương trình Sách giáo khoa lớp 4 nhé!

Chúng ta sẽ giải bài tập sau: 13 498 : 32.

Để giải bài toán này, chúng ta sẽ thực hiện theo các bước của phép chia số có nhiều chữ số cho số có hai chữ số. Các em hãy chuẩn bị bút và vở để cùng làm theo cô nhé!

Bước 1: Đặt tính

Đầu tiên, chúng ta viết số bị chia là 13 498 và số chia là 32. Sau đó, kẻ vạch ngang dưới số bị chia và một đường thẳng đứng bên phải số bị chia, nối với một đường ngang từ trên xuống dưới để ngăn cách số chia với thương. Thương sẽ được viết ở phía trên đường ngang.

______
13498 | 32

Bước 2: Thực hiện phép chia

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào từng bước chia:

1. Chia số đầu tiên của số bị chia cho số chia:
Chúng ta lấy số đầu tiên của số bị chia là 13. Số 13 nhỏ hơn số chia là 32, vậy chúng ta phải lấy hai chữ số đầu tiên của số bị chia, tức là 134.

2. Tìm thương số tạm thời:
Chúng ta sẽ chia 134 cho 32.
Để ước lượng, chúng ta có thể làm tròn số chia 32 thành 30.
Bây giờ, chúng ta nhẩm xem 134 chia cho 30 được mấy.
Ta có: 30 x 1 = 30, 30 x 2 = 60, 30 x 3 = 90, 30 x 4 = 120, 30 x 5 = 150.
Vậy, 134 chia cho 32 có khả năng là 4. Chúng ta thử nhân 32 với 4:
32 x 4 = 128.
Số 128 nhỏ hơn 134, vậy 4 là thương số tạm thời đúng.
Chúng ta viết số 4 vào vị trí của thương.

4____
13498 | 32

3. Nhân thương số tạm thời với số chia và viết kết quả:
Ta nhân 4 với 32: 4 x 32 = 128.
Viết 128 thẳng hàng với 134.

4____
13498 | 32
128

4. Trừ kết quả vừa nhân với số bị chia tạm thời:
Ta lấy 134 trừ đi 128: 134 – 128 = 6.
Viết 6 thẳng hàng với các chữ số vừa trừ.

4____
13498 | 32
128
—
6

5. Hạ chữ số tiếp theo của số bị chia xuống:
Hạ chữ số 9 từ số bị chia xuống, ghép với kết quả phép trừ là 6, ta được số 69.

4____
13498 | 32
128
—
69

6. Tiếp tục chia số mới tìm được cho số chia:
Bây giờ, chúng ta chia 69 cho 32.
Nhẩm xem 69 chia cho 32 được mấy.
Ta thử: 32 x 1 = 32, 32 x 2 = 64, 32 x 3 = 96.
Số 64 nhỏ hơn 69, vậy 2 là thương số tạm thời.
Viết số 2 vào bên phải số 4 ở thương.

42___
13498 | 32
128
—
69

7. Nhân thương số tạm thời với số chia và viết kết quả:
Ta nhân 2 với 32: 2 x 32 = 64.
Viết 64 thẳng hàng với 69.

42___
13498 | 32
128
—
69
64

8. Trừ kết quả vừa nhân với số bị chia tạm thời:
Ta lấy 69 trừ đi 64: 69 – 64 = 5.
Viết 5 thẳng hàng với các chữ số vừa trừ.

42___
13498 | 32
128
—
69
64
—
5

9. Hạ chữ số cuối cùng của số bị chia xuống:
Hạ chữ số 8 từ số bị chia xuống, ghép với kết quả phép trừ là 5, ta được số 58.

42___
13498 | 32
128
—
69
64
—
58

10. Tiếp tục chia số mới tìm được cho số chia:
Bây giờ, chúng ta chia 58 cho 32.
Ta thử: 32 x 1 = 32, 32 x 2 = 64.
Số 32 nhỏ hơn 58, vậy 1 là thương số tạm thời.
Viết số 1 vào bên phải số 2 ở thương.

421__
13498 | 32
128
—
69
64
—
58

11. Nhân thương số tạm thời với số chia và viết kết quả:
Ta nhân 1 với 32: 1 x 32 = 32.
Viết 32 thẳng hàng với 58.

421__
13498 | 32
128
—
69
64
—
58
32

12. Trừ kết quả vừa nhân với số bị chia tạm thời:
Ta lấy 58 trừ đi 32: 58 – 32 = 26.
Viết 26 thẳng hàng với các chữ số vừa trừ.

421__
13498 | 32
128
—
69
64
—
58
32
—
26

13. Kiểm tra phần dư:
Vì không còn chữ số nào để hạ từ số bị chia xuống, nên 26 chính là số dư của phép chia này.
Số dư 26 nhỏ hơn số chia 32, vậy phép chia đã hoàn thành đúng.

Kết quả:

Vậy, 13 498 chia cho 32 được thương là 421 và dư 26.

Chúng ta có thể viết kết quả dưới dạng công thức như sau:
\[ 13498 = 32 \times 421 + 26 \]

Các em thấy đấy, phép chia số có nhiều chữ số cho số có hai chữ số cũng không quá khó phải không nào? Quan trọng là chúng ta phải thực hiện cẩn thận từng bước một.

Nếu có bất kỳ điều gì chưa rõ, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé! Hẹn gặp lại các em trong những bài học tiếp theo!