Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau luyện tập một số bài toán về phân số rất thú vị. Các em hãy mở sách giáo khoa Toán lớp 4 trang… (các em tự điền số trang theo sách của mình nhé!) và cùng thực hiện các bài tập sau với cô nào!

Chúng ta sẽ bắt đầu với câu a: 15/7 – 5/3

Đây là phép trừ hai phân số. Để trừ được hai phân số, các em nhớ điều kiện gì nào? À đúng rồi, hai phân số đó phải có cùng mẫu số. Hiện tại, phân số 15/7 có mẫu số là 7, và phân số 5/3 có mẫu số là 3. Hai mẫu số này chưa giống nhau, nên chúng ta cần quy đồng mẫu số.

Mẫu số chung nhỏ nhất của 7 và 3 là bao nhiêu nhỉ? Chúng ta nhẩm nhanh hoặc tìm bội chung nhỏ nhất. 7 x 3 = 21. Vậy 21 là mẫu số chung nhỏ nhất của hai phân số này.

Bây giờ, chúng ta sẽ quy đồng mẫu số cho phân số thứ nhất: 15/7.
Để mẫu số từ 7 thành 21, chúng ta phải nhân 7 với 3. Vậy tử số là 15 cũng phải nhân với 3.
Ta có: \( \frac{15}{7} = \frac{15 \times 3}{7 \times 3} = \frac{45}{21} \)

Tiếp theo, chúng ta quy đồng mẫu số cho phân số thứ hai: 5/3.
Để mẫu số từ 3 thành 21, chúng ta phải nhân 3 với 7. Vậy tử số là 5 cũng phải nhân với 7.
Ta có: \( \frac{5}{3} = \frac{5 \times 7}{3 \times 7} = \frac{35}{21} \)

Bây giờ hai phân số đã có cùng mẫu số là 21 rồi, chúng ta có thể thực hiện phép trừ:
\( \frac{45}{21} – \frac{35}{21} = \frac{45 – 35}{21} \)

\( \frac{45 – 35}{21} = \frac{10}{21} \)

Vậy, kết quả của phép tính 15/7 – 5/3 là 10/21. Các em có làm ra kết quả giống cô không nào?

Chúng ta chuyển sang câu b: 5/4 * 4

Đây là phép nhân một phân số với một số tự nhiên. Các em nhớ cách thực hiện phép nhân này chứ? Chúng ta sẽ lấy tử số của phân số nhân với số tự nhiên, còn mẫu số thì giữ nguyên.

\( \frac{5}{4} \times 4 \)

Ta có: \( \frac{5 \times 4}{4} \)

\( \frac{5 \times 4}{4} = \frac{20}{4} \)

Bây giờ, chúng ta có thể rút gọn phân số này. 20 chia cho 4 bằng bao nhiêu nhỉ? Chính xác là 5.
Vậy: \( \frac{20}{4} = 5 \)

Hoặc, các em có thể nhìn thấy ngay ở bước \( \frac{5 \times 4}{4} \), chúng ta có thể rút gọn số 4 ở tử số và số 4 ở mẫu số. Khi rút gọn như vậy, ta được:
\( \frac{5}{1} = 5 \)

Vậy, kết quả của phép tính 5/4 * 4 là 5.

Cuối cùng, chúng ta đến với câu c: 2/5 : 3/5

Đây là phép chia hai phân số. Các em còn nhớ quy tắc chia hai phân số không nào? Muốn chia một phân số cho một phân số, ta lấy phân số thứ nhất nhân với phân số thứ hai đảo ngược.

Phân số thứ nhất là 2/5.
Phân số thứ hai là 3/5.
Phân số đảo ngược của 3/5 là 5/3.

Vậy, ta có: \( \frac{2}{5} : \frac{3}{5} = \frac{2}{5} \times \frac{5}{3} \)

Bây giờ, chúng ta lại thực hiện phép nhân hai phân số: Lấy tử số nhân với tử số, mẫu số nhân với mẫu số.
\( \frac{2 \times 5}{5 \times 3} \)

\( \frac{2 \times 5}{5 \times 3} = \frac{10}{15} \)

Bây giờ, chúng ta cần rút gọn phân số 10/15. Cả tử số và mẫu số đều chia hết cho 5.
\( \frac{10}{15} = \frac{10 \div 5}{15 \div 5} = \frac{2}{3} \)

Hoặc, các em có thể rút gọn ngay ở bước \( \frac{2 \times 5}{5 \times 3} \). Chúng ta thấy số 5 ở tử số và số 5 ở mẫu số có thể rút gọn cho nhau. Khi rút gọn, ta được:
\( \frac{2 \times 1}{1 \times 3} = \frac{2}{3} \)

Vậy, kết quả của phép tính 2/5 : 3/5 là 2/3.

Các em đã hoàn thành xong các bài tập rồi đấy! Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã nắm vững hơn cách thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia phân số. Về nhà, các em nhớ ôn lại bài và làm thêm các bài tập tương tự trong sách giáo khoa nhé! Chúc các em học tốt!