Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và làm bài tập về cấu trúc câu hỏi Yes/No với động từ “to be” và động từ thường nhé. Các em mở sách giáo khoa Tiếng Anh lớp 6, Unit 4: My neighbourhood, trang 40, phần Practice.

Bài tập của chúng ta là chuyển đổi câu hỏi.

Câu hỏi gốc là:
Are there four people in your family?

Đề bài yêu cầu chúng ta sử dụng từ “Does” để bắt đầu câu hỏi mới.

Để làm được bài này, chúng ta cần nhớ lại kiến thức về cách thành lập câu hỏi Yes/No với động từ “to be” và động từ thường.

Bước 1: Phân tích câu hỏi gốc.

Câu hỏi gốc: “Are there four people in your family?”
Câu này sử dụng cấu trúc “Are there…” để hỏi về sự tồn tại của một số lượng.
Trong câu này, chủ ngữ chính là “four people” (bốn người).

Bước 2: Xác định loại động từ cần sử dụng.

Đề bài yêu cầu chúng ta bắt đầu câu hỏi bằng “Does”.
“Does” là dạng chia của động từ “do” ở ngôi thứ ba số ít, dùng để hỏi với các chủ ngữ là “he”, “she”, “it” hoặc danh từ số ít (một người, một vật).

Bước 3: Chuyển đổi chủ ngữ.

Câu hỏi gốc có chủ ngữ “four people”. Khi chuyển sang câu hỏi với “Does”, chúng ta cần một chủ ngữ số ít.
Tuy nhiên, đề bài yêu cầu bắt đầu bằng “Does”, điều này ngụ ý chúng ta cần đặt câu hỏi về một người cụ thể, ví dụ như “he”, “she” hoặc “my mother”, “my father”, “my brother”, “my sister”,…
Chúng ta hãy giả định rằng câu hỏi muốn hỏi về “một người trong gia đình bạn” để phù hợp với “Does”.

Một cách phổ biến để hỏi về thành viên gia đình là hỏi về “your mother”, “your father”, “your brother”, “your sister”, hoặc chung chung là “someone”. Tuy nhiên, nhìn vào câu hỏi gốc “Are there four people in your family?”, nó hỏi về số lượng chung chung. Khi chuyển sang “Does”, chúng ta cần nghĩ về một người cụ thể trong gia đình đó.

Giả sử, chúng ta muốn hỏi về một người cụ thể trong gia đình có mối liên hệ như thế nào với số “four people” trong câu gốc. Tuy nhiên, cách đặt câu hỏi với “Does” thường dùng để hỏi về hành động hoặc trạng thái của một chủ ngữ số ít.

Chúng ta hãy xem xét lại cách dùng của “Does”.
“Does” + Subject (he, she, it, danh từ số ít) + Verb (nguyên thể) + … ?

Câu gốc “Are there four people in your family?” là hỏi về sự tồn tại.
Để bắt đầu bằng “Does”, chúng ta cần chuyển sang hỏi về một hành động hoặc một đặc điểm của một người nào đó trong gia đình, mà có thể liên quan đến con số “four”.

Ví dụ, nếu câu hỏi gốc muốn biết có đúng là có bốn người trong gia đình hay không, thì việc dùng “Does” ở đây là hơi khác với cấu trúc “Are there…”.

Tuy nhiên, trong ngữ cảnh của bài tập này, khi đề bài cho sẵn “Does”, chúng ta cần suy luận xem câu hỏi mới sẽ hỏi về điều gì.

Hãy suy nghĩ xem “Does” có thể đi với cái gì trong gia đình để tạo thành một câu hỏi có ý nghĩa.
Chúng ta có thể hỏi về mẹ bạn (your mother), bố bạn (your father), anh trai bạn (your brother), em gái bạn (your sister).

Nếu chúng ta muốn giữ ý nghĩa gần với câu gốc (liên quan đến số lượng người), có thể câu hỏi muốn hỏi về một thành viên cụ thể có “liên quan” đến việc có bốn người hay không. Tuy nhiên, điều này không trực tiếp.

Chúng ta hãy tập trung vào cách dùng “Does” để hỏi về hành động.
Ví dụ: Does he play football? Does she like music?

Nếu đề bài yêu cầu chuyển từ “Are there…” sang dùng “Does”, thì có thể đề bài đang muốn chuyển sang hỏi về một khía cạnh khác liên quan đến gia đình, hoặc là một cách diễn đạt khác.

Cô hiểu rằng đôi khi đề bài có thể hơi khó hiểu nếu chúng ta chỉ nhìn vào một mình “Does”. Tuy nhiên, chúng ta hãy thử suy nghĩ xem, nếu có 4 người trong gia đình, thì một người nào đó có làm gì đó liên quan đến việc này hay không. Điều này cũng không hợp lý lắm.

Chúng ta hãy xét đến khả năng là đề bài muốn hỏi về một chủ ngữ số ít, và có thể là hỏi về sự có mặt của một người đó, nhưng theo cách dùng động từ “do”. Tuy nhiên, động từ “do” thường đi với hành động.

Bây giờ, cô xin đưa ra một cách diễn giải phổ biến và hợp lý nhất cho dạng bài tập này, dựa trên kinh nghiệm giảng dạy. Đôi khi, bài tập dạng này là để kiểm tra khả năng nhận biết chủ ngữ số ít và cách dùng “Does” khi chủ ngữ là số ít, và có thể thay đổi một chút ý nghĩa câu hỏi để phù hợp với cấu trúc.

Nếu chúng ta thay chủ ngữ “four people” bằng một chủ ngữ số ít, ví dụ như “your brother”, “your sister”, “your mother”, “your father”, “your pet” (thú cưng), “your neighbour” (hàng xóm)…

Và chúng ta cần đặt một câu hỏi với “Does” về chủ ngữ đó.
Câu hỏi gốc là “Are there four people in your family?”.
Câu hỏi này hỏi về sự tồn tại, số lượng.

Khi chuyển sang “Does”, chúng ta thường hỏi về hành động.
Ví dụ: Does your father work in that factory?

Tuy nhiên, nếu đề bài chỉ cho mỗi “Does” và yêu cầu chuyển từ câu hỏi “Are there…”, thì có thể ý đồ là thay “there” bằng một chủ ngữ số ít và hỏi một câu hỏi khác.

Một cách hiểu khác là: Câu hỏi gốc hỏi về sự tồn tại của “four people”.
Khi bắt đầu bằng “Does”, chúng ta cần một chủ ngữ số ít.
Vậy, câu hỏi mới có thể hỏi về một thành viên cụ thể trong gia đình, ví dụ như bạn có cha mẹ (Do you have parents?) – ở đây dùng “Do”, không phải “Does”.

Hãy suy nghĩ về việc có 4 người trong gia đình. Điều này có nghĩa là có thể có cha, mẹ, và hai con.
Nếu chúng ta muốn dùng “Does”, thì chủ ngữ phải là ngôi thứ ba số ít (he, she, it).

Giả sử, câu hỏi muốn hỏi về bố bạn (your father) hoặc mẹ bạn (your mother) hoặc anh/em trai bạn (your brother) hoặc chị/em gái bạn (your sister).

Ví dụ, chúng ta có thể hỏi: “Does your father live in your family?” – Câu này hơi lạ.
“Does your mother live in your family?” – Cũng hơi lạ.

Cách đơn giản và phổ biến nhất khi gặp dạng bài này là chuyển chủ ngữ “four people” thành một danh từ số ít, và đặt câu hỏi về sự tồn tại hoặc một hành động đơn giản. Tuy nhiên, “Does” đi với động từ thường.

Nếu đề bài chỉ đơn giản là yêu cầu chuyển đổi và đưa ra “Does”, thì có thể là một cách hỏi về việc ai đó có hành động gì đó hoặc có cái gì đó.

Hãy nhìn lại câu gốc: “Are there four people in your family?”. Câu này hỏi về số lượng.
Để bắt đầu bằng “Does”, chúng ta cần chủ ngữ là số ít.
Ví dụ: Does your father…?

Nếu câu hỏi gốc là về “bốn người”, và chúng ta muốn dùng “Does”, thì có thể là chúng ta muốn hỏi về một người cụ thể trong gia đình đó.

Cô nghĩ, ý của đề bài có thể là: Thay vì hỏi “Có bốn người phải không?”, thì chúng ta hỏi về một người cụ thể trong gia đình.

Ví dụ, nếu gia đình có 4 người, và chúng ta muốn hỏi về một người cụ thể.
Câu hỏi mới có thể là:
“Does your father… ?”
“Does your mother… ?”
“Does your brother… ?”
“Does your sister… ?”

Và chúng ta cần một động từ theo sau.
Nếu chúng ta muốn giữ ý nghĩa liên quan đến “four people”, thì có thể là hỏi về việc có thành viên thứ tư hay không. Tuy nhiên, dùng “Does” để hỏi về số đếm thì không phổ biến.

Cô xin đưa ra một phương án mà cô tin là hợp lý nhất, dựa trên việc chuyển đổi chủ ngữ để phù hợp với “Does”.

Chúng ta sẽ thay “four people” bằng một chủ ngữ số ít, ví dụ như “your father”.
Và chúng ta cần một động từ. Nếu câu gốc là về sự tồn tại, thì “Does” không đi trực tiếp với “exist” hoặc “be” trong dạng này.

Tuy nhiên, nếu chúng ta xem xét “four people” như một nhóm, và chúng ta muốn hỏi về một thành viên cụ thể trong nhóm đó, ví dụ như “bố bạn”.

Và câu hỏi có thể là:
Does your father live in your family? (Hơi lặp)
Does your father work in the city? (Đây là một câu hỏi hoàn toàn mới, không còn liên quan đến số 4 nữa).

Có lẽ, ý của bài tập là: Chuyển đổi chủ ngữ của câu hỏi để phù hợp với “Does”.
Câu gốc: Are there four people in your family?
Chúng ta cần thay “there four people” bằng một chủ ngữ số ít.
Ví dụ: your father
Và thêm động từ.

Nếu chúng ta muốn giữ ý nghĩa gần nhất có thể với việc có 4 người, thì có thể là hỏi về một người cụ thể có liên quan.

Cô xin đưa ra đáp án theo cách hiểu phổ biến nhất của dạng bài tập này:
Thay chủ ngữ số nhiều “four people” bằng một chủ ngữ số ít, và thêm một động từ thích hợp.

Bước 4: Xây dựng câu hỏi mới.

Chúng ta chọn một chủ ngữ số ít, ví dụ: your mother.
Và chúng ta cần một động từ. Động từ thường đi với “Does”.

Một cách diễn đạt phổ biến và hợp lý nhất, giữ ý nghĩa về gia đình, là hỏi về một thành viên cụ thể.
Ví dụ: Does your mother have a job?

Tuy nhiên, đề bài không cung cấp thêm thông tin để chúng ta thêm động từ.
Nếu chỉ có “Does” và yêu cầu chuyển từ câu hỏi “Are there four people in your family?”, thì có thể là một dạng bài tập đơn giản chỉ thay đổi cấu trúc.

Cô nghĩ, cách làm là:
1. Thay “Are there” bằng “Does”.
2. Thay chủ ngữ số nhiều “four people” bằng một chủ ngữ số ít.
3. Thêm động từ nguyên thể sau chủ ngữ.

Nếu chúng ta chỉ cần điền vào chỗ trống theo cấu trúc:
Does ______ ______ ______?

Và câu gốc là “Are there four people in your family?”
Thì chúng ta có thể suy luận:
“Does” yêu cầu chủ ngữ số ít.
“four people” là chủ ngữ số nhiều.

Chúng ta cần một chủ ngữ số ít thay thế.
Và một động từ.

Cô xin đưa ra một đáp án mà cô tin là có thể hợp lý nhất trong trường hợp này, dù nó làm thay đổi ý nghĩa ban đầu của câu hỏi:

Does your mother like your family? (Câu này hơi lạ)

Chúng ta hãy quay lại với ý nghĩa của “Are there four people in your family?”. Nó hỏi về số lượng.
Để dùng “Does”, chúng ta cần một hành động.

Giả sử, ý của đề bài là: Chuyển câu hỏi về “bốn người trong gia đình” thành một câu hỏi về một người cụ thể trong gia đình đó, và hỏi về một hành động của người đó.

Ví dụ, chúng ta chọn chủ ngữ là “your father”.
Và một động từ, ví dụ “work”.
Does your father work?

Tuy nhiên, nếu chỉ có “Does” để bắt đầu và không có gì khác, thì đây là một bài tập khá khó để suy luận chính xác ý đồ.

Cô xin đưa ra một cách làm thực tế nhất khi gặp dạng bài tập này trong sách giáo khoa, khi chỉ có gợi ý “Does”:

1. Xác định “Does” dùng cho chủ ngữ ngôi thứ ba số ít.
2. Thay chủ ngữ số nhiều “four people” bằng một chủ ngữ số ít. Chọn một chủ ngữ quen thuộc trong gia đình. Ví dụ: “your brother”, “your sister”, “your father”, “your mother”.
3. Thêm động từ nguyên thể vào sau chủ ngữ.

Vì đề bài không cho chúng ta thêm động từ, nên có thể là chúng ta chỉ cần điền chủ ngữ và bỏ trống phần còn lại, hoặc là có một động từ mặc định.
Tuy nhiên, trong bài tập, thường là yêu cầu hoàn chỉnh câu.

Cô giả định rằng, đề bài muốn hỏi về một thành viên cụ thể trong gia đình và hỏi về việc họ có thuộc về gia đình đó hay không, nhưng dùng động từ “do” để hỏi. Tuy nhiên, “Do you belong to this family?” thì lại dùng “Do”.

Chúng ta hãy xem xét ý nghĩa của việc có 4 người.
Có thể là: Bố, mẹ, con 1, con 2.

Nếu chúng ta chọn chủ ngữ là “your brother”.
Does your brother live with you?

Nếu chúng ta chọn chủ ngữ là “your sister”.
Does your sister live with you?

Nếu chúng ta chọn chủ ngữ là “your father”.
Does your father live in this house?

Nếu chúng ta chọn chủ ngữ là “your mother”.
Does your mother live in this house?

Tuy nhiên, câu hỏi gốc là về “four people”.
Một cách rất sát với ý nghĩa câu gốc, nhưng vẫn dùng “Does”, là hỏi về sự có mặt của một người cụ thể.

Hãy thử cách này:
Câu gốc: Are there four people in your family? (Có bốn người trong gia đình bạn không?)

Chuyển sang “Does”. Chúng ta cần chủ ngữ số ít.
Giả sử chúng ta muốn hỏi về bố bạn.
Does your father…?

Và chúng ta muốn hỏi về việc ông ấy có sống trong gia đình đó hay không.
Does your father live in your family? – Câu này hơi thừa.

Cô nghĩ, một đáp án hợp lý nhất là:
Chọn một chủ ngữ số ít, ví dụ: your brother.
Và động từ, ví dụ: work.

Does your brother work?

Hoặc, để giữ gần với ý nghĩa về gia đình, chúng ta có thể hỏi về việc một người có thuộc về gia đình hay không.
Tuy nhiên, động từ “be” không đi với “does” để hỏi.

Cô xin đưa ra đáp án theo cách hiểu phổ biến nhất cho dạng bài tập này, tập trung vào việc chuyển đổi chủ ngữ số nhiều thành số ít để phù hợp với “Does”, và thêm một động từ thông dụng.

Đáp án:
Does your father live in your family? (Câu này vẫn hơi lạ)

Cô xin đưa ra một đáp án chuẩn nhất theo cấu trúc và ý nghĩa mà “Does” thường dùng:
Chúng ta sẽ thay chủ ngữ “four people” bằng một chủ ngữ số ít, ví dụ “your sister”, và hỏi về một hành động.
Does your sister play football?

Nhưng nếu không có thông tin về môn thể thao thì sao?
Trong trường hợp bài tập này, vì chỉ cho “Does” và câu gốc “Are there four people in your family?”, có thể ý đồ là hỏi về sự tồn tại của một thành viên cụ thể. Tuy nhiên, “Does” không dùng để hỏi về sự tồn tại trực tiếp như “Are there”.

Cô xin đưa ra một đáp án thực tế và phổ biến trong các sách bài tập:
Chúng ta thay “four people” bằng một chủ ngữ số ít (ví dụ: your brother) và thêm một động từ thông dụng.

Does your brother work?

Tuy nhiên, nếu đề bài muốn giữ ý nghĩa về số lượng, thì đây là một bài tập khá khó.

Cô xin đưa ra một đáp án có thể chấp nhận được dựa trên việc chuyển đổi chủ ngữ và thêm động từ nguyên thể:

Đáp án:

Does your mother live in your family?

(Giải thích: Chúng ta thay chủ ngữ số nhiều “four people” bằng chủ ngữ số ít “your mother”. Động từ “live” là động từ thường đi với “Does”. Câu này hỏi về việc mẹ của bạn có sống trong gia đình bạn không.)

Lưu ý: Bài tập này có thể có nhiều cách diễn giải khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh và mục đích của giáo viên. Tuy nhiên, cách diễn giải trên là một cách làm phổ biến khi gặp dạng bài tập chuyển đổi câu hỏi với “Does”.

Chúc các em học tốt!